Amoxil (Amoxicilline) – Uitgebreide Patiënteninformatie
Basisinformatie over het product
| Internationale Naam (INN) | Amoxicilline |
|---|---|
| Merknaam Nederland | Amoxil, Amoxicilline Accord, Amoxicilline Sandoz, Mylan Amoxicilline, diverse generieken |
| ATC-code | J01CA04 |
| Beschikbare toedieningsvormen en sterktes |
|
| Fabrikanten (NL) | Accord, Sandoz, Mylan, Apotex, Pharmachemie, Teva |
| Receptplichtig | Ja, alleen op doktersrecept (UR-geneesmiddel) |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Amoxicilline is een antibioticum. Het doodt bacteriën door hun celwand te beschadigen, zodat ze niet kunnen overleven of vermenigvuldigen. Hierdoor helpt het bij het bestrijden van infecties zoals keelontsteking, blaasontsteking of longontsteking.
Voor specialisten: Amoxicilline is een semi-synthetisch aminopenicilline met een brede bactericide werking. Het remt de biosynthese van peptidoglycanen in de bacteriële celwand door binding aan penicillinebindende eiwitten (PBP’s). Vooral effectief tegen Gram-positieve en bepaalde Gram-negatieve bacteriën.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snel en vrijwel volledig via de darm. Biologische beschikbaarheid ca. 90%.
- Maximale plasmaconcentratie: 1–2 uur na inname.
- Metabolisme: Gering. Amoxicilline is hoofdzakelijk onveranderd in het bloedplasma aanwezig.
- Eliminatie: Primair via de nieren (urine), halfwaardetijd: 1–1,5 uur (langer bij nierinsufficiëntie).
- Duur van werking: Ca. 6-8 uur, daarom vaak 2-3 x per dag doseren.
Gebruik in het dagelijks leven en best practices
Amoxicilline wordt in Nederland voorgeschreven bij bacteriële infecties zoals luchtweginfecties, blaasontsteking, middenoorontsteking, huidinfecties en ziekte van Lyme. Volg altijd het doktersadvies over dosering en inname. Sla geen doses over, maak de kuur altijd volledig af—ook als de klachten verdwijnen!
- Gebruik de tabletten/capsules altijd met een vol glas water.
- De suspensie goed schudden vóór het afmeten.
- Bij vervoer en bewaring: suspensie bewaren in de koelkast (2–8°C); tabletten/capsules bij kamertemperatuur.
- Let op: antibioticagebruik kan diarree veroorzaken; eet voldoende vezels/yoghurt zoals gebruikelijk in het Nederlandse dieet (brood, zuivel).
Doseringsschema: Meestal 2 á 3 keer per dag, afhankelijk van de infectie. De huisarts of apotheek geeft u het precieze schema.
Inname in de ochtend versus avond
- Het maakt niet uit of u in de ochtend of avond begint, belangrijk is de verdeling over de dag.
- Kies vaste tijdstippen om het innemen te vergemakkelijken; bij voorkeur op hetzelfde moment als andere vaste activiteiten (zoals ontbijt of avondeten).
- Overdag innemen voorkomt vergeten doses. ’s Nachts innemen is doorgaans niet nodig tenzij zo voorgeschreven.
Inname met of zonder voedsel
Amoxicilline kan zowel met als zonder voedsel worden ingenomen. Voor veel patiënten in Nederland is inname tijdens of na de maaltijd prettiger wegens minder kans op maagklachten. Heeft u gevoelige maag, neem dan liever na een maaltijd met bijvoorbeeld brood of melkproducten. Inname met fruit(sap) of koffie/thee is mogelijk, maar water blijft het beste.
Interacties (voedsel, alcohol, geneesmiddelen)
| Interactie | Advies |
|---|---|
| Alcohol | Geen directe interactie, maar overmatig drinken kan herstel vertragen. |
| Voedsel | Geen klinisch relevante interactie, inname mag met voedsel. |
| Anticonceptiepil | Mogelijk verminderde werking bij hevige diarree; aanvullende bescherming overwegen. |
| Anticoagulantia (bijv. acenocoumarol, fenprocoumon) | Kan het effect versterken; INR extra controleren. |
| Allopurinol | Grotere kans op huiduitslag. |
| Andere antibiotica (tetracycline, macroliden) | Kunnen elkaars werking verminderen; overleg met arts/apotheek. |
| Probenecide | Vertraagt uitscheiding van amoxicilline, spiegel stijgt. |
Indicaties (toepassingen)
| Indicatie | Doelgroep |
|---|---|
| Bovenste en onderste luchtweginfecties (bijv. bronchitis, longontsteking, sinusitis) | Volwassenen/kinderen |
| Blaasontsteking (urineweginfectie) | Volwassenen/kinderen/zwangeren |
| Middenoorontsteking (otitis media) | Vooral kinderen |
| Ziekte van Lyme (eerste fase) | Kinderen/volwassenen |
| Maagzweer door Helicobacter pylori (in combinatie) | Volwassenen |
| Off-label: ziekte van Whipple, Actinomyces-infecties | Specialistisch gebruik |
Dosering naar aanleiding van indicatie
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen | Ouderen |
|---|---|---|---|
| Blaasontsteking | 3 x 500 mg per dag, 5–7 dagen | 30–50 mg/kg/dag in 2–3 doses, 5–7 dagen | Volwassen dosis, bij nierfunctiestoornis aanpassen |
| Luchtweginfectie | 2–3 x 500–1000 mg per dag, 5–10 dagen | 40–90 mg/kg/dag in 2–3 doses, 5–10 dagen | Volwassen dosis, bij nierfunctiestoornis aanpassen |
| Maagzweer (H. pylori eradicatie, combinatiekuur) | 2 x 1000 mg per dag, 7 dagen (samen met claritromycine en PPI) | - | Volwassen dosis |
| Ziekte van Lyme | 3 x 500–1000 mg per dag, 14 dagen | 50 mg/kg/dag in 3 doses, 14–21 dagen | Volwassen dosis |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
- Zeer vaak (>1/10): Diarree, misselijkheid, huiduitslag
- Vaak (1/100–1/10): Braken, buikpijn, jeuk, candida-infecties (schimmelinfectie mond/vagina)
- Soms (1/1000–1/100): Ernstige allergische reactie (anafylaxie), leverfunctiestoornissen
- Zelden (1/10.000–1/1000): Bloedafwijkingen, nierproblemen, ernstige huidreacties (SJS/TEN), pseudomembraneuze colitis
- Waarschuwingen:
- Niet gebruiken bij allergie voor penicilline of andere β-lactam-antibiotica.
- Let op bij nierproblemen; dosis aanpassing kan noodzakelijk zijn.
- Direct contact opnemen bij huiduitslag met blaren, ademnood of zwelling in gezicht.
Richtlijnen voor correct gebruik
- Voer altijd de volledige kuur uit, zelfs als uw klachten verdwijnen.
- Vraag bij twijfel uw apotheker om hulp over wijze van innemen (voor/na het eten, samen met andere medicijnen).
- Geopende suspensie maximaal 2 weken in de koelkast bewaren.
- Bijwerkingen? Neem bij ernstige of hinderlijke bijwerkingen contact op met arts of apotheek.
- Gebruik géén restanten bij een volgende infectie, lever deze in bij de apotheek (NL geneesmiddelenbeleid).
Alternatieve behandelingen (verzekerd via Zorgverzekeringswet)
| Alternatief | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|
| Amoxicilline/clavulaanzuur (Augmentin, generieken) | Breder spectrum, werkt tegen meer resistente bacteriën | Meer maag/darm bijwerkingen, duurder |
| Cefalosporines (bijv. cefuroxim, cefalexine) | Alternatief bij penicilline-overgevoeligheid | Duurdere middelen, soms meer kans op resistentie |
| Macroliden (bijv. azitromycine, claritromycine) | Te gebruiken bij allergie voor penicillines | Interactie met andere geneesmiddelen, soms langere kuurduur |
| Nitrofurantoïne (voor blaasontsteking) | Zeer effectief voor ongecompliceerde urineweginfecties | Niet voor alle typen infecties geschikt |
Juridische, registratie- en vergoedingstatus Nederland
- Geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG-MEB)
- UR-geneesmiddel (uitsluitend op recept verkrijgbaar)
- Volledig vergoed via de Zorgverzekeringswet (basisverzekering) bij juiste indicatie
- Niet in vrije verkoop (alleen via apotheek met Nederlands recept)
- Vallen onder strenge bewaarplicht en retourbeleid (geen hergebruik van restanten)
Nieuwste inzichten en klinische richtlijnen (2022–2025)
- NHG-Standaarden (Huisartsen Genootschap, 2023): Amoxicilline blijft eerste keus bij luchtweginfecties, middenoorontsteking, Lyme in vroege fase
- Toenemende aandacht voor rationeel gebruik i.v.m. antibioticaresistentie (RIVM, SWAB-richtsnoeren)
- Combinatietherapie met clavulaanzuur alleen bij ernstige of resistente infecties
- Voor blaasontsteking bij gezonde vrouwen vaak nitrofurantoïne eerste keus
- Kinderdoseringen afgestemd op gewicht, recente updates in het Kinderformularium (2024)
- Bronnen: NHG, SWAB, Kinderformularium, Lareb, RIVM, CBG-MEB, ESVAC data
Verkrijgbaarheid en levering
Amoxicilline is in vrijwel elke apotheek in Nederland direct beschikbaar in de gangbare sterktes. Zowel tabletten/capsules als suspensie zijn bij alle grote groothandels en apotheken leverbaar.
| Verpakkingsgrootte | Indicatie prijs (2024, NL) | Bezorging grote steden |
|---|---|---|
| 20 tabletten 500 mg | €6–€10 (verzekerd) | Vandaag ophalen of binnen 24u bezorgd in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven |
| 100 ml suspensie 250 mg/5ml | €8–€12 (verzekerd) | Vandaag ophalen bij 95% NL apotheken; indien besteld voor 13:00 uur |
FAQ – Veelgestelde vragen
- Mag ik alcohol drinken tijdens gebruik van Amoxicilline?
Ja, een glaasje mag. Overmatig alcoholgebruik is niet aanbevolen omdat het genezingsproces kan vertragen en bijwerkingen kan verergeren. - Maakt het uit als ik een dosis mis?
Neem de vergeten dosis zo snel mogelijk in. Ligt het al (bijna) tijd voor de volgende, sla de vergeten dosis dan over. Nooit twee doses tegelijk innemen! - Helpt Amoxicilline altijd meteen?
Vaak merkt u binnen 2 tot 3 dagen verbetering. Als klachten na 3 dagen niet verminderen, of verergeren, neem dan contact op met uw huisarts. - Kan ik allergisch zijn voor Amoxicilline?
Ja. Allergische reactie komt vooral voor als u eerder gevoelig was voor penicillines. Stop bij huiduitslag, jeuk, zwelling of ademnood en neem direct contact op met arts. - Is Amoxicilline veilig als ik zwanger ben of borstvoeding geef?
Volgens huidige richtlijnen is Amoxicilline veilig te gebruiken tijdens zwangerschap en borstvoeding; overleg altijd met uw arts.
