Indocin (Indometacine): Uitgebreide Productinformatie voor Patiënten
Basisinformatie over het geneesmiddel
- Internationale niet-beschermde naam (INN): Indometacine
- Merknamen in Nederland: Indocin®, Indometacine Accord, Indometacine Mylan
- ATC-code: M01AB01
- Beschikbare vormen en sterktes:
- Tabletten: 25 mg, 50 mg
- Capsules: 25 mg, 50 mg
- Zetpillen: 50 mg, 100 mg
- Injectie (voor ziekenhuistoepassing): 1 mg/ml
- Fabrikanten: Accord Healthcare NL, Mylan Netherlands, Teva Nederland
- Receptstatus: Uitsluitend op voorschrift van een arts verkrijgbaar ("UR-geneesmiddel")
Werkingsmechanisme
- Simpel uitgelegd: Indometacine remt de aanmaak van prostaglandinen, stoffen die een rol spelen bij pijn, zwelling (ontsteking) en koorts in het lichaam.
- Voor specialisten: Indometacine is een niet-steroïde anti-inflammatoir geneesmiddel (NSAID), dat cyclo-oxygenase (COX-1 en COX-2) inhibeert. Hierdoor wordt de omzetting van arachidonzuur naar prostaglandinen geblokkeerd, wat leidt tot ontstekingsremming, pijnstilling en koortsreductie.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snelle opname in het maagdarmkanaal; piekplasmaspiegels binnen 1-2 uur na orale inname.
- Metabolisatie: Overwegend in de lever door CYP2C9-enzymen; omzetting in inactieve metabolieten.
- Eliminatie: Voornamelijk via de nieren (urine), deels via de gal (faeces).
- Duur van werking: Tot 4-6 uur pijnstilling per dosis; werkingsduur afhankelijk van toedieningsvorm.
Gebruik in het dagelijks leven & Best practices
- Gebruikelijke dosering: Volwassenen starten vaak met 25 mg 2-3×/dag, zo nodig verhogen tot 50 mg 2-3×/dag.
- Hoe te gebruiken: Tabletten/capsules met voldoende water doorslikken, bij voorkeur na de maaltijd om maagirritatie te voorkomen. Zetten van zetpil: diep in de anus inbrengen.
- Opvolging: Regelmatige controles bij chronisch gebruik; overleg altijd met uw arts voor aanpassing van de dosering.
- Nederlandse context: Bij voorkeur niet langer dan strikt noodzakelijk gebruiken; NSAID’s worden in Nederland terughoudend voorgeschreven vanwege maag- en cardiovasculaire risico’s.
Ochtends of ’s avonds innemen?
- Voordelig: Innemen op vaste tijdstippen (ochtend en/of avond) bevordert regelmaat en vermindert bijwerkingen.
- Tips:
- Bij klachten die ’s nachts erger zijn, kan het nuttig zijn een dosis in de avond te nemen.
- Split de dosis indien noodzakelijk, bijvoorbeeld bij aanhoudende pijn of ontsteking overdag.
Gebruik met of zonder voedsel
- Effect van maaltijden: Inname met voedsel of melk verlaagt kans op maagdarmklachten en zweren.
- Advies bij Nederlandse eetgewoonten: Gebruik Indometacine bij voorkeur direct na het ontbijt, lunch of avondeten.
- Op nuchtere maag: Alleen indien door arts geadviseerd; kans op maagklachten neemt toe.
Waarschuwingen voor interacties
| Interactant | Gevolg | Advies |
|---|---|---|
| Alcohol | Toegenomen risico op maagbloedingen | Beperk of vermijd alcoholgebruik |
| Antistollingsmiddelen (bv. acenocoumarol, fenprocoumon) | Verhoogd bloedingrisico | Extra controle INR; huisarts informeren |
| Andere NSAID’s (ibuprofen, naproxen e.d.) | Verhoogde kans op bijwerkingen | Niet combineren zonder medisch advies |
| Corticosteroïden | Verhoogde kans op maagdarmproblemen | Gebruik in overleg met arts |
| Lithium | Verhoogde lithiumspiegel (toxisch) | Regelmatige bloedspiegelcontrole |
| Bloeddrukverlagers (ACE-remmers, diuretica) | Verminderde werking bloeddrukmedicatie | Bloeddruk extra controleren |
Indicaties
| Officiële indicaties | Off-label toepassingen |
|---|---|
| - Reumatoïde artritis - Spondylitis ankylopoetica - Artrose - Acute jichtaanvallen - Pijn na orthopedisch letsel/chirurgie | - Sluitingsductus arteriosus bij prematuren (ziekenhuisindicatie) - Migraineprofylaxe (alleen onder strikte specialistische begeleiding) |
Dosering volgens klinische indicatie
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen (≥2 jaar) | Ouderen |
|---|---|---|---|
| Reumatoïde artritis / artrose | 25-50 mg, 2-3×/dag | Startlaag: 1-2 mg/kg/dag in 2-4 doses | 25 mg, 1-2×/dag, langzaam opbouwen |
| Acute jicht | 50 mg, 3×/dag tot aanval stopt (max 200 mg/dag) | Niet aanbevolen zonder specialist | Zo laag mogelijk, maximaal 100 mg/dag |
| Zetpillen | 50-100 mg, 1-2×/dag | Alleen op specialistisch advies | 25-50 mg, 1-2×/dag |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
- Vaak voorkomend (>1%): Maagpijn, misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid, huiduitslag, verhoogde bloeddruk.
- Soms (0,1-1%): Diarree, slaperigheid, droge mond, oedemen.
- Zeldzaam (<0,1%): Maagzweren, leverfunctiestoornissen, hematologische afwijkingen, allergische reacties (anafylaxie).
- Waarschuwingen: Langdurig gebruik kan maag- en darmzweren, nierfunctieverlies en verhoogd risico op hart- en vaatziekten veroorzaken. Raadpleeg bij heftige buikpijn, bloed in ontlasting of zwarte ontlasting direct een arts.
Richtlijnen voor juist gebruik
- Gebruik exact zoals door arts voorgeschreven.
- Indometacine altijd innemen met voedsel of melk.
- Niet combineren met andere pijnstillers zonder toestemming van arts of apotheker.
- Bij vergeetachtigheid zo snel mogelijk innemen, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosering; nooit dubbele dosis nemen.
- Bij chronisch gebruik: regelmatige controle van bloeddruk, nierfunctie en leverwaarden via huisarts.
- Voor de veiligheid: altijd uw hele medicatieoverzicht meenemen naar zorgverleners.
Alternatieve behandelingen (in Nederland vergoed door zorgverzekering/NZa)
- Andere NSAID’s: Ibuprofen, naproxen, diclofenac — vergelijkbare effectiviteit, verschillen in bijwerkingen, voorkeur indien maagklachten bestaan (bij naproxen of Ibuprofen)
- COX-2-remmers: Celecoxib, etoricoxib — mogelijk minder maagproblemen; alleen op recept bij verhoogd maagrisico
- Paracetamol: Meest gebruikte eerste keus bij milde pijn, minder bijwerkingen, overal verkrijgbaar
- Glucocorticosteroïden: Alleen bij ernstige ontstekingen of indien andere middelen onvoldoende werken
Juridische, registratie- en vergoedingsstatus in Nederland
- Registratie-orgaan: College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG), EMA (Europa)
- Vergoeding: In de Basisverzekering vergoed voor geregistreerde indicaties; off-label gebruik enkel mogelijk na vergoedingstoets door zorgverzekeraar/NZa
- Receptplicht: Indometacine is een UR-geneesmiddel, alleen op recept te verkrijgen bij (ziekenhuis- of openbare) apotheek
- Wetgeving: Nederlandse Geneesmiddelenwet, Europese regelgeving
Laatste onderzoeken en richtlijnen (2022–2025)
- NHG-Standaard Pijn (2022): NSAID’s zoals indometacine mogen alleen kortdurend gebruikt worden, met name bij verhoogde leeftijd, bestaand maag- of hartlijden (NHG).
- Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) (2023): Bijwerkingenprofiel blijft reden tot terughoudend voorschrijfbeleid; bij voorkeur starten met paracetamol (NTvG).
- European League Against Rheumatism (EULAR) (2024): Indometacine effectief bij artritis, maar maagbescherming aanbevolen bij risico's.
- EMA-rapport (2022): Geen nieuwe veiligheidsrisico’s, maar advisering tot zorgvuldige monitoring bij langdurig gebruik (EMA).
Beschikbaarheid, verpakkingsgrootten en levering
- Gangbare verpakkingen: 30, 60 of 100 tabletten/capsules (verschilt per leverancier)
- Indicatieve prijs (openbare apotheek): €4-12 per 30 tabletten, afhankelijk van merk en levering
- Verkrijgbaarheid: Op voorraad bij meeste Nederlandse apotheken; online herhaalbestelling mogelijk (alleen met geldig recept)
| Stad | Voorraadstatus | Gemiddelde levertijd |
|---|---|---|
| Amsterdam | Ruime voorraad | 1 werkdag |
| Rotterdam | Ruime voorraad | 1 werkdag |
| Utrecht | Lage voorraad | 1-2 werkdagen |
| Den Haag | Op bestelling | 2 werkdagen |
| Eindhoven | Ruime voorraad | 1 werkdag |
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Kan ik Indometacine langdurig gebruiken?
Nee, langdurig gebruik zonder toezicht is af te raden vanwege het risico op maag-, nier- en hartproblemen. Alleen in overleg met uw arts kan het verantwoord zijn. - Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Neem de vergeten dosis zo snel mogelijk in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende. Sla de vergeten dosis anders over en ga verder volgens het schema. Nooit dubbele dosis nemen. - Mag ik Indometacine tijdens de zwangerschap of borstvoeding gebruiken?
Nee, Indometacine wordt over het algemeen niet aanbevolen tijdens zwangerschap en borstvoeding. Overleg altijd met uw arts of apotheker. - Kan ik autorijden na gebruik van Indometacine?
Dit mag, behalve als u last krijgt van duizeligheid of slaperigheid. Wees voorzichtig bij deelname aan verkeer tot u weet hoe u reageert. - Moet ik bij Indometacine maagbescherming gebruiken?
Bij verhoogd risico (ouder dan 60 jaar, eerder maagklachten, gebruik antistolling of corticosteroïden) kan uw arts omeprazol of pantoprazol voorschrijven ter bescherming van uw maag.
