Colcrys (Colchicine) – Patiëntvriendelijke Informatie voor Nederland
Basisinformatie over het product
| Stofnaam (INN) | Colchicine |
| Merknaam in Nederland | Colcrys®, Colchicine, Colchicine FNA |
| ATC-code | M04AC01 |
| Beschikbare vormen & sterktes | Tabletten 0,5 mg, 1 mg |
| Fabrikanten | ARISTO Pharma BV, Aurobindo Pharma Nederland BV, en andere generieke leveranciers |
| Receptstatus | UR (Uitsluitend op Recept) |
Werking van colchicine
In eenvoudige woorden:
Colchicine werkt ontstekingsremmend bij jicht en sommige andere aandoeningen. Het remt bepaalde witte bloedcellen, waardoor klachten zoals roodheid, zwelling en pijn verminderen.
Voor specialisten:
Colchicine remt de polymerisatie van tubuline tot microtubuli, wat de migratie van neutrofiele granulocyten naar ontstekingshaarden tegengaat. Hierdoor wordt de inflammatoire respons bij gouty arthritis en FMF onderdrukt zonder invloed op de urinezuurspiegel.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snelle en bijna volledige absorptie na orale inname (50–70%).
- Metabolisme: Hepatisch, voornamelijk via CYP3A4. Let op interacties.
- Eliminatie: Renale (20-40%) en fecale uitscheiding.
- Werkingsduur: Ongeveer 12 tot 24 uur; merkbaar effect binnen 12 uur bij jicht.
Toepassing in het dagelijks leven & gebruiksadviezen
- Typische dosering (volwassenen):
- Jichtaanval: Startdosis 1 mg, na 1 uur 0,5 mg, max. 1,5 mg op dag 1. Daarna 0,5 mg 1 à 2x per dag tot klachten afnemen (max. totaal 6 mg per kuur).
- Familiaire mediterrane koorts (FMF): Meestal 1-2 mg per dag, verdeeld over één of twee innames.
- Gebruiksadviezen: Altijd volgens artsrecept en bij voorkeur op vaste tijden innemen voor het optimale effect. Grote glas water gebruiken, niet kauwen/crushen.
- Dutch context: In Nederland meestal als tabletten via de apotheek verkrijgbaar; gecontroleerd op interacties en verstrekt volgens KNMP-richtlijnen.
Ochtend- versus avondinname
- Voordelen ochtend: Goed te combineren met ontbijt; minder kans op maagklachten als samen met voedsel ingenomen.
- Voordelen avond: Gedurende de nacht gelijkmatige spiegel, voor patiënten met nachtelijke klachten.
- Tips! Regelmaat belangrijker dan tijdstip: neem dagelijks rond hetzelfde tijdstip in. Kies een moment dat past bij uw routine.
Inname met of zonder voedsel
- Colchicine kan met of zonder voedsel worden ingenomen. Bij maagklachten wordt aanbevolen met een lichte maaltijd te nemen (denk aan Nederlands ontbijt: brood, fruit, yoghurt).
- Let op: Zuivel heeft geen invloed, maar zware/vette maaltijden kunnen opname vertragen.
- Grapefruitsap niet gebruiken; dit verhoogt het risico op bijwerkingen.
Waarschuwingen voor interacties
| Voedingsmiddel/Drank | Interactierisico | Advies |
| Grapefruitsap | Ernstige verhoging colchicinespiegel | Vermijden |
| Alcohol | Verergert bijwerkingen en kan aanval uitlokken | Beperken of vermijden |
| Macroliden (zoals claritromycine) | Zeer ernstige interactie; verhoogd toxiciteitsrisico | Niet combineren, alternatief zoeken |
| Statines | Verhogen risico op spierafbraak (rabdomyolyse) | Arts raadplegen; monitoring |
| CYP3A4-remmers (zoals ketoconazol, verapamil) | Verhoogde colchicine-concentratie | Dosis aanpassen of vermijden |
| Immuunsuppressiva (ciclosporine, tacrolimus) | Verhoogd risico op toxiciteit | Strikte medische controle |
Indicaties: officieel en off-label gebruik
| Indicatie | Status in Nederland |
| Acute jichtaanval | Officieel geregistreerd |
| Preventie van jichtaanvallen | Officieel geregistreerd |
| Familiaire mediterrane koorts (FMF) | Officieel geregistreerd |
| Pericarditis | Off-label, KNMG/ESC-richtlijnen |
| Behçet-syndroom | Off-label, na specialistisch advies |
Doseringen volgens klinische indicatie
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen | Ouderen (>70 jaar) |
| Acute jicht | 1 mg, daarna 0,5 mg na 1 uur (max. 1,5 mg per dag) | Niet aanbevolen | Bij voorkeur lagere dosis/overleg arts |
| Preventie jicht | 0,5-1 mg per dag, 1-2x daags | 0,01-0,03 mg/kg/dag | 0,5 mg per dag, extra voorzichtig |
| FMF | 1-2 mg per dag, verdeeld | 0,5-2 mg/dag, afhankelijk van leeftijd/gewicht | Start met 0,5 mg, langzaam opbouwen |
| Pericarditis/Behçet | 0,5-1,5 mg per dag, afhankelijk van ernst | Off-label, specialistisch advies | Laagste effectieve dosis |
Bijwerkingen en veiligheidsprofiel
| Frequentie | Klachten | Advies |
| Zeer vaak (10-25%) | Misselijkheid, braken, diarree, buikpijn | Meestal mild, bij aanhouden arts raadplegen |
| Vaak (1-10%) | Vermoeidheid, hoofdpijn, gewichtsverlies | Bij aanhoudende klachten arts waarschuwen |
| Zelden (<1%) | Spierpijn, haaruitval, neuropathie | Direct arts inschakelen bij spierzwakte of tintelingen |
| Zeer zelden (<0,1%) | Agranulocytose, aplastische anemie, rabdomyolyse | Levensbedreigend: spoedzorg nodig |
| Let op: | Bij ernstige maag-darmklachten (zoals bloederige diarree) direct stoppen en arts raadplegen. |
Praktische adviezen van apotheek en arts
- Neem colchicine altijd precies zoals voorgeschreven, nooit hogere dosis innemen.
- Bewaar op kamertemperatuur en buiten bereik van kinderen.
- Geen dubbele dosis nemen bij vergeten inname; sla over en ga verder met het schema.
- Informeer zorgverlener bij geplande operaties of zwangerschap.
- Let op bij verminderde nier- of leverfunctie: overleg met arts.
- Bij klachten als spierpijn, zwakte, ernstige diarree of geelzucht direct contact opnemen.
- Denk aan voldoende vochtinname, vooral in combinatie met andere medicatie zoals diuretica.
Alternatieve behandelmogelijkheden
- NSAID’s (ibuprofen, naproxen): Even effectief bij acute jicht, risico op maagklachten of nierproblemen.
- Corticosteroïden (prednison): Effectief bij contra-indicaties voor colchicine/NSAID; meer kans op bijwerkingen bij langdurig gebruik.
- Febuxostat/allopurinol: Langdurige urinezuurverlagers, niet geschikt voor aanval zelf.
- Biologische middelen (bijvoorbeeld anakinra): Alleen bij therapieresistentie, onder specialistisch toezicht (reuma-arts).
Alle alternatieven worden afhankelijk van uw polis en indicatie grotendeels vergoed via uw zorgverzekeraar (volgens Zvw en het Geneesmiddelenvergoedingssysteem - GVS).
Wettelijke, registratie- & vergoedingsstatus (NL)
- Geregistreerd door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- UR-geneesmiddel: uitsluitend op doktersrecept verkrijgbaar.
- Vergoeding meestal via zorgverzekeraars voor officiële indicaties, na goedkeuring volgens GVS en NHG/KNMG-richtlijnen.
- Declaratie en levering via uw reguliere of poliapotheek.
Laatste onderzoek & richtlijnen (2022–2025)
- Acute jicht: NHG Standaard Jicht (herziening 2023) beveelt colchicine als 1e keuze na NSAID’s aan.
- Pericarditis: ESC Guidelines 2022: colchicine als standaard in combinatie met NSAID’s voor pericarditis (aanbevelingsgraad IA).
- Nieuwe studies: Colchicine vermindert cardiovasculaire incidenten mild bij atherosclerose (LoDoCo2 trial, 2022), maar géén geregistreerde indicatie in NL.
- Doseeradvies: Doseer voorzichtig op basis van nier-/leverfunctie, vooral bij ouderen (zie ook KNMP Kennisbank en CBG).
Beschikbaarheid, verpakkingen & levering
| Verpakking | Tabletten / mg | Indicatieve prijs* |
| Blister à 20 stuks | 0,5 mg | €13 - €15 |
| Blister à 100 stuks | 0,5 mg | €58 - €65 |
| Blister à 60 stuks | 1 mg | €45 - €50 |
* Prijzen zijn indicatief, exclusief eigen bijdrage indien van toepassing.
| Stad | Indicatieve levertijd |
| Amsterdam | 1 werkdag |
| Rotterdam | 1-2 werkdagen |
| Utrecht | 1 werkdag |
| Eindhoven | 2 werkdagen |
| Den Haag | 1-2 werkdagen |
Veelgestelde vragen (FAQ)
- 1. Kan ik Colchicine samen met mijn andere medicatie gebruiken?
Overleg altijd met uw apotheek/arts; met name sommige antibiotica, statines of immuunsuppressiva kunnen gevaarlijke interacties geven. - 2. Mag ik zelf de dosering aanpassen of stoppen?
Nee. Gebruik altijd precies volgens voorschrift; overschrijding kan ernstige bijwerkingen geven. - 3. Wat als ik een dosis gemist heb?
Neem nooit een dubbele dosis. Sla over en hervat het normale schema. - 4. Kan ik Colchicine gebruiken tijdens zwangerschap of borstvoeding?
Alleen op medische indicatie en na overleg met uw arts; risico's voor moeder en kind zijn bekend. - 5. Hoe lang duurt het voordat Colchicine werkt bij een jichtaanval?
Meestal binnen 12 uur verlichting; volledige klachtenvermindering vaak binnen 24-48 uur na start.
