Ketorolac: Uitgebreide Informatie voor de Patiënt
Basisinformatie over het product
| Stofnaam (INN) | Ketorolac trometamol |
|---|---|
| Merknamen Nederland | Ketorolac (generiek), Toradol® (niet altijd beschikbaar) |
| ATC-code | M01AB15 |
| Beschikbare Toedieningsvormen en Sterktes | Tabletten (10 mg), Injectieoplossing (10/30 mg/ml), Oogdruppels (5 mg/ml) |
| Fabrikanten | Verschillende producenten, zoals Mylan, Teva en Apotex |
| Receptplichtig | Uitsluitend op voorschrift van een arts (UR-geneesmiddel) |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten:
Ketorolac behoort tot de groep niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID’s). Het werkt door het remmen van bepaalde stoffen in het lichaam (prostaglandinen) waardoor pijn, zwelling en ontsteking verminderen. Dit maakt het zeer geschikt voor kortdurende behandeling van matige tot ernstige pijn, bijvoorbeeld na een operatie.
Voor specialisten:
Ketorolac inhibeert cyclo-oxygenase 1 en 2 (COX-1/COX-2), leidend tot verminderde prostaglandinesynthese, met een krachtig analgetisch en matig ontstekingsremmend effect. Selectiviteit t.o.v. COX-2 is beperkt, waardoor klassiek NSAID-profiel m.b.t. bijwerkingen.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snelle en bijna volledige opname na orale of parenterale toediening. Tmax: 30-60 minuten (oraal), 10 minuten (i.m.).
- Metabolisme: Hepatisch via hydroxylatie en conjugatie; geen actieve metabolieten.
- Eliminatie: 90% renaal, 6% fecaal. Plasmahalfwaardetijd: circa 5-6 uur (vertraagd bij ouderen en nierfunctiestoornis).
- Werkingsduur: Tot 6 uur na eenmalige dosis.
Gebruik in het dagelijks leven (advies op maat voor Nederland)
Typische Doses:
- Volwassenen: normaal gesproken 10 mg iedere 4-6 uur, maximaal 40 mg per dag, slechts kortdurend (max. 5 dagen).
- Injecties: vooral gebruikt in het ziekenhuis, bijvoorbeeld na operaties; meestal 10-30 mg per keer, niet vaker dan om de 6 uur.
- Kinderen: alleen op specialistisch advies, niet geregistreerd voor systemisch gebruik onder 16 jaar in NL.
Inname: Ochtend vs. Avond
- Voordeel ochtend: Pijnstilling effectief voor dagelijkse activiteiten. Helpt bij ochtendstijfheid, b.v. na operaties.
- Voordeel avond: Indien nachtelijke pijn aanwezig is, rond 22-23 uur innemen geeft nachtelijk comfort.
- Tip: Houd regelmaat aan; neem tabletten steeds rond hetzelfde tijdstip.
- Opmerking: Niet gebruiken voor chronische pijn (geen onderhoudstherapie).
Inname met voedsel of op een lege maag
- Kan met of zonder voedsel worden ingenomen.
- Inname met voedsel (of een licht ontbijt/lunch naar Nederlands gebruik) vermindert kans op maagklachten.
- Vermijd zware of vette maaltijden direct vóór inname; dit beïnvloedt de werking niet, maar kan misselijkheid uitlokken bij gevoelige personen.
- Koffie, thee of zuivelproducten zijn toegestaan rond het innamemoment.
Waarschuwingen voor interacties
| Interactiesoort | Voorbeeld/substantie | Risico/advies |
|---|---|---|
| Voedsel | Nvt | Neutraal; liefst met lichte maaltijd |
| Alcohol | Bier, wijn, sterke drank | Niet aanbevolen; verhoogd risico op maagbloedingen |
| Geneesmiddelen | Andere NSAID’s, aspirine | Niet combineren zonder doktersadvies; maag- en bloedingsrisico |
| Antistollingsmiddelen | Acenocoumarol, fenprocoumon | Groot risico op bloedingen, overleg met arts |
| Bloeddruk- of niermedicatie | ACE-remmers, diuretica | Let op hogere kans op nierschade; controleer nierfunctie indien nodig |
| SSRI’s / antidepressiva | Fluoxetine, sertraline | Extra kans op maagbloedingen |
| Glucocorticoïden | Prednison e.a. | Vergroot maag-darmrisico, combinatie vermijden |
Indicaties
| Toepassing (indicatie) | Officieel Nederland | Off-label |
|---|---|---|
| Acute (postoperatieve) pijn | Ja | - |
| Pijn bij nierstenen (koliekpijn) | Ja (i.m./i.v., ziekenhuis) | - |
| Pijn na kleine chirurgische ingrepen (kiesextractie, orthopedie) | Ja | - |
| Migraine | - | Nee (effectief, maar niet geregistreerd) |
| Chronische pijn (artrose, reuma) | - | Nee (minder geschikt, verhoogd risico) |
| Pijnbestrijding bij kanker | - | Uitzonderlijk, alleen specialistisch |
Dosering volgens klinische indicaties
| Groep/Indicatie | Initiële dosis | Maximale dagdosis | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| Volwassenen (oraal) | 10 mg elke 4-6 uur | 40 mg/24u | Max. 5 dagen |
| Volwassenen (injectie) | 10–30 mg i.v./i.m. elke 6 uur | 90 mg/24u | Klinisch gebruik: ziekenhuis |
| Ouderen (>65 jaar, nierfunctiestoornis) | 10 mg elke 6-8 uur | 20 mg/24u (oraal); 60 mg/24u (injectie) | Voorzichtig doseren |
| Kinderen | Niet geregistreerd | Niet toepassen | Alleen off-label op specialistendecisie |
| Oogdruppels | 2-4 keer per dag 1 druppel | Afhankelijk van indicatie | Bij oogoperaties of ontsteking |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
Veelvoorkomende bijwerkingen:
- Maagklachten, misselijkheid, buikpijn
- Hoofdpijn, duizeligheid
- Verhoogd risico op maagbloedingen/maagzweer
- Allergische reacties (jeuk, zwelling, ademnood)
- Nierproblemen, verhoogde bloeddruk
- Leverfunctiestoornissen, ernstiger huidreacties
- Bloedingen (maag, darmen, zelden hersenbloeding)
- Actieve maag- of darmzweer
- Ernstig verminderde nierfunctie
- Aspirine-overgevoeligheid
- Zware hartinsufficiëntie of bloedingsneiging
Richtlijnen en apotheekadvies voor juist gebruik
- Gebruik nooit langer dan voorgeschreven: meestal max. 5 dagen.
- Drink bij inname voldoende water (een vol glas, 200 ml).
- Neem niet samen met andere pijnstillers zoals ibuprofen of diclofenac tenzij de arts dit uitdrukkelijk goedkeurt.
- Zorg voor een lichte maaltijd om maagklachten te verminderen.
- Bij gemiste dosis: alleen alsnog innemen als volgende dosis niet binnen 4 uur gepland is.
- Bij ouderen of nierziekte: wees extra alert op klachten, overleg direct bij twijfel met apotheker of arts.
- In Nederland mag u met Ketorolac géén auto besturen als u duizelig wordt.
- Bewaren buiten bereik van kinderen, bij kamertemperatuur.
Alternatieven (gebaseerd op vergoeding door het Nederlandse zorgstelsel)
- Paracetamol: Eerste keus bij pijn; minder bijwerkingen, ruim vergoed.
- Ibuprofen, naproxen: Over-the-counter of op recept; vergelijkbaar NSAID-profiel, maar minder krachtig dan Ketorolac.
- Diclofenac: Geregistreerd voor kortdurende pijn.
- Opioïden (tramadol, oxycodon): Voor ernstige pijn; op strikte indicatie. Meer kans op bijwerkingen zoals sufheid.
- Non-medicamenteuze opties: Fysiotherapie, koude/warmte therapie, afleiding.
Vergelijking: Ketorolac werkt krachtiger en sneller dan andere NSAID’s, maar met meer kans op maag- en bloedingsproblemen. Alleen toepassen indien paracetamol of andere NSAID’s onvoldoende helpen en op strikte indicatie van arts.
Wettelijke status, registratie & vergoeding Nederland
- Ketorolac is een UR-geneesmiddel (uitsluitend receptplichtig).
- Geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- Vergoeding: alleen kortdurend gebruik en bij bepaalde indicaties. Niet als standaard pijnstiller, uitsluitend na operatie of ernstige acute pijn.
- Levering: via apotheek of ziekenhuis, niet verkrijgbaar bij drogist.
Nieuwste onderzoek en klinische adviezen (2022–2025)
- Recent Nederlands onderzoek (2023, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde): Ketorolac blijft waardevol bij postoperatieve pijn, mits strikt toepassing van maximale behandelduur en goede selectie van patiënten.
- Internationale richtlijn (EULAR, 2022): “Gebruik Ketorolac alleen als alternatief voor opioïden bij matige tot ernstige acute pijn, met maagbescherming indien risicofactoren aanwezig zijn.”
- Evaluatie van NHG-Standaard Pijnbestrijding (2024): Ketorolac wordt afgeraden bij chronisch gebruik, pas inzetten na falen van paracetamol en andere NSAID’s.
- Advies: bij ouderen en kwetsbare patiënten starten met lage dosering, en zorgvuldige controle op nierschade, bloeding en interacties.
Beschikbaarheid & levering in Nederland
| Verpakking | Aantal tabletten/doses | Indicatieve prijs (€) | Levertijd (grote steden) |
|---|---|---|---|
| Doos tabletten 10 mg | 20 | ~ €6–9 | 1–2 werkdagen (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag) |
| Doos tabletten 10 mg | 10 | ~ €3–5 | 1–2 werkdagen |
| Injectie-ampullen 30 mg/ml | 5 | ~ €15–20 | Levering direct via ziekenhuisapotheek |
| Oogdruppels 5 mg/ml | 5 ml | ~ €7–10 | 1–2 werkdagen |
Levering in kleinere dorpen kan 1 werkdag langer duren. Afhalen kan vaak dezelfde dag indien voorraad aanwezig is bij uw apotheek.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Mag ik autorijden als ik Ketorolac gebruik?
Alleen als u geen last heeft van duizeligheid, sufheid of wazig zien. Anders is besturen van een auto niet veilig. - Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?
Neem de gemiste dosis in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis. Sla nooit een dubbele dosis over om in te halen. - Is het gevaarlijk Ketorolac samen met alcohol te gebruiken?
Ja, dit wordt sterk afgeraden. De kans op maagbloedingen neemt fors toe bij gezamenlijke inname van alcohol en Ketorolac. - Kan ik Ketorolac gebruiken tijdens de zwangerschap of borstvoeding?
Nee, Ketorolac is afgeraden tijdens zwangerschap (met name derde trimester) en borstvoeding. Overleg altijd eerst met uw arts. - Zit er verschil in werkzaamheid tussen merken?
Nee, generieke Ketorolac werkt hetzelfde als eventuele merkversies. Eventuele verschillen zitten vooral in hulpstoffen en verpakking.

