Maxalt (Rizatriptan) – Patiëntinformatie Nederland
Basisinformatie
| Internationale Naam (INN) | Rizatriptan |
|---|---|
| Merknaam Nederland | Maxalt®, Rizatriptan Sandoz®, Rizatriptan Mylan® |
| ATC-code | N02CC04 |
| Beschikbare vormen & sterktes | Tabletten (5 mg, 10 mg), Smelttabletten (5 mg, 10 mg) |
| Fabrikanten | MSD, Sandoz, Mylan, Teva en andere generieke leveranciers |
| Receptstatus | UR-geneesmiddel (uitsluitend op medisch recept verkrijgbaar) |
Werking van Maxalt (Mechanisme van actie)
Voor patiënten:Maxalt bevat het werkzame bestanddeel rizatriptan, dat behoort tot de "triptanen" en specifiek werkt bij de behandeling van migraineaanvallen. Rizatriptan helpt om de gevoelige bloedvaten in het hoofd te vernauwen en remt ontstekingsstoffen die migraine veroorzaken, zodat de hoofdpijn, misselijkheid en overgevoeligheid voor licht/geluid minder worden.
Voor professionals:Rizatriptan is een selectieve 5-HT1B/1D-receptoragonist. Het veroorzaakt vasoconstrictie van intracraniale bloedvaten en remt de afgifte van pro-inflammatoire neuropeptiden door trigeminovasculaire activatie, waardoor migraineklachten verminderen.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snel geabsorbeerd; piekplasmaspiegels na ca. 1-1,5 uur (sneller bij smelttabletten).
- Biologische beschikbaarheid: Ca. 40-45% (oraal).
- Metabolisme: Voornamelijk door monoamine oxidase-A (MAO-A).
- Eliminatie: Via urine (ongeveer 14% onveranderd), halfwaardetijd 2-3 uur.
- Duur werking: Migraineklachten worden meestal binnen 2 uur na inname verminderd.
Toepassing in het dagelijks leven en gebruik (NL-context)
Maxalt wordt gebruikt voor acute behandeling van migraine met of zonder aura. Niet geschikt voor preventie. Neem het liefst een dosis zo snel mogelijk na het begin van de migraineaanval, maar gebruik het niet preventief. Volwassenen starten vaak met een dosis van 10 mg (tablet of smelttablet).
U mag één extra dosis nemen indien klachten na 2 uur terugkomen, maar neem nooit meer dan 2 doses (20 mg totaal) per 24 uur.
Maak gebruik van de smelttablet als slikken lastig is door misselijkheid/braken.
Altijd bewaren buiten bereik van kinderen en volgens de bewaarvoorschriften van de apotheek.
Gebruiktijdstip: Ochtend versus Avond
- Ochtendvoordeel: Vele migraineaanvallen beginnen in de ochtend; directe inname helpt snel functioneren op werk/school.
- Avondgebruik: Kan leiden tot vermoeidheid of slaperigheid. Beperk activiteiten met verhoogd risico direct na inname (zoals autorijden).
- Regelmaatstips: Houd een hoofdpijndagboek bij. Neem alleen in bij opkomende migraine, bij voorkeur niet te laat op de dag.
- Let op: Maxalt mag uitsluitend bij daadwerkelijke migraineaanval gebruikt worden, niet als dagelijkse profylaxe.
Maxalt innemen met of zonder voedsel: Advies en voedingsgewoonten
- Inname op een lege maag werkt sneller.
- Bij inname met voeding (vooral vetrijke maaltijden), kan het effect trager optreden.
- In Nederland wordt Rizatriptan vaak na een licht ontbijt genomen, maar mag ook zonder eten worden ingenomen.
- Drink voldoende water bij inname; alcohol vermijden tijdens gebruik (kan migraine verergeren).
Interactiewaarschuwingen
| Interactiecategorie | Voorbeelden | Advies |
|---|---|---|
| MAO-remmers | Moclobemide, fenelzine, tranylcypromine | Gebruik gecontra-indiceerd (verhoogd risico bijwerkingen) |
| Andere triptanen/ergotamine | Sumatriptan, zolmitriptan, dihydro-ergotamine | Niet combineren binnen 24 uur |
| Bètablokkers | Propranolol | Dosisaanpassing rizatriptan nodig (max. 5 mg per keer) |
| SSRI/SNRI | Sertraline, venlafaxine | Kans op serotoninesyndroom, wees alert op klachten zoals onrust, zweten |
| Voeding | Vetrijk eten | Vertraagt opname |
| Alcohol | - | Vermijd alcoholgebruik rondom migraineaanval en medicatie-inname |
Indicaties (toepassingen)
| Indicatie | Toelichting | Status NL |
|---|---|---|
| Migraine-aanval (met/zonder aura) | Behandeling van acute migraineaanval bij volwassenen en kinderen >6 jaar | Officieel geregistreerd |
| Clusterhoofdpijn | Niet geregistreerd, alleen off-label bij strikte indicatie volgens specialist | Off-label |
| Menstruele migraine | Behandeling van acute aanvallen tijdens menstruatie | Geregistreerd als migraine |
Dosering volgens indicatie
| Leeftijd/groep | Initiële dosis | Herhaal dosis | Max.dagdosering |
|---|---|---|---|
| Volwassene | 10 mg (tablet/smelttablet) | 10 mg, na min. 2 uur (indien nodig) | 20 mg/24 uur |
| Kind (6-17 jaar) | 5 mg | 1x herhalen bij aanhoudende klachten (na overleg arts) | 10 mg/24 uur |
| Ouderen (>65 jaar) | Start met 5 mg (voorzichtigheid geboden) | Zo nodig na 2 uur | Max. 20 mg/24 uur |
| Bij gebruik met propranolol | 5 mg innemen | 5 mg na 2 uur indien nodig | 10 mg/24 uur |
Bijwerkingen & Veiligheidsprofiel
| Frequentie | Bijwerking | Opmerking |
|---|---|---|
| Zeer vaak >10% | Slaperigheid, duizeligheid, vermoeidheid | Vaak mild en voorbijgaand |
| Vaak 1-10% | Misselelijkheid, droge mond, zwaar/druk op borst, warmtegevoel | Meestal niet gevaarlijk |
| Soms 0,1-1% | Samentrekking keel, hartkloppingen, spierstijfheid | Arts raadplegen bij aanhoudende klachten |
| Zelden <0,1% | Overgevoeligheidsreactie, ernstige huidreactie, serotoninesyndroom | Spoedhulp inschakelen |
- Contra-indicaties: Ernstige hart- en vaatziekten, beroerte/CVA (TIA), onbehandelde hoge bloeddruk, gebruik met MAO-remmers.
- Waarschuwingen: Overgebruik kan medicijnaf-hankelijke hoofdpijn veroorzaken.
Richtlijnen voor goed gebruik
- Draag altijd uw migrainepaspoort of medicatiekaart bij u.
- Neem Maxalt zo snel mogelijk bij begin van een aanval, maar zeker niet vooraf of preventief.
- Tweede dosis alleen als er binnen 2 uur geen afdoende effect is en niet vaker dan 2x in 24 uur.
- Informeer altijd de huisarts/apotheek over uw volledige medicijngebruik ivm interacties.
- Let op vervoer: Maxalt kan slaperigheid geven, voorzichtig met autorijden of het bedienen van machines.
- Gebruik bij kinderen altijd in overleg met de arts.
Alternatieven & Vergelijking
- Andere triptanen: Sumatriptan (Imigran®), Zolmitriptan (Zomig®), Eletriptan (Relpax®), Almotriptan
- Voordelen Maxalt: Snelle werking, ook als smelttablet (handig bij misselijkheid).
- Nadelen: Kortere halfwaardetijd (kan sneller opnieuw nodig zijn).
- Alternatieve middelen: Paracetamol, NSAID’s (ibuprofen/naproxen), anti-misselijkheidmiddelen.
- Overweging: Triptanen zoals Maxalt worden door het Nederlandse basispakket (Zorgverzekeringswet/NZa) vergoed bij juiste indicatie; recepten lopen via huisarts, neuroloog of hoofdpijnpoli.
Regelgeving & Vergoeding Nederland
- Handelsvergunning: Vergunning verleend door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG/EMA).
- Receptplicht: Uitsluitend op recept (UR-geneesmiddel) — mag alleen door apotheker afgegeven worden na voorschrift.
- Vergoeding: Wordt sinds 2013 vergoed uit het basispakket mits voorgeschreven bij migraine (controleer polisvoorwaarden zorgverzekeraar).
- Registratiestatus: Geregistreerd op de Nederlandse markt (RVG-nummer, zie bijsluiter/verpakking).
Recente richtlijnen & Onderzoek (2022-2025)
- KNMG/NHG-richtlijn Hoofdpijn (2023): Rizatriptan behoort tot de eerstekeuzebehandeling voor acute migraine.
- Internationale literatuur (Neurology 2024, https://www.neurology.org/): Triptanen blijven effectiever dan placebo en klassieke pijnstillers, vooral bij vroege inname.
- EMA-rapport 2022: Geen significante nieuwe veiligheidssignalen. Bewaakt gebruik bij cardiovasculaire risicopatiënten.
Beschikbaarheid, verpakkingsgroottes & levering
| Verpakking | Indicatieve prijs (€, vergoede zorg) | Levertijd (Apotheek/Online) |
|---|---|---|
| 6 tabletten 10 mg | ca. €27 (veelal verzekerd) | Direct op voorraad, 1-2 werkdagen |
| 6 smelttabletten 10 mg | ca. €30 | 1-3 werkdagen |
| 12 tabletten (diverse merken) | €45-55 | 2-4 werkdagen |
Levering in grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven, Groningen) doorgaans binnen 24 uur via lokale apotheek. Online bestellingen via erkende apotheken uitsluitend met recept.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Mag ik Maxalt gebruiken als ik zwanger ben?
Gebruik van Maxalt wordt afgeraden tijdens zwangerschap en borstvoeding. Overleg altijd eerst met uw arts. - Wat moet ik doen als de eerste dosis niet werkt?
Indien na 2 uur geen effect, mag u maximaal 1 herhalingsdosis nemen. Werkt dit ook niet, neem dan contact op met uw arts. Gebruik geen derde dosis op één dag. - Kan Maxalt samen met andere medicijnen worden ingenomen?
Informeer uw huisarts/apotheker altijd over al uw medicatie. Sommige middelen (zoals MAO-remmers, andere triptanen, antidepressiva) kunnen niet samen met Maxalt. - Welke bijwerkingen treden vaak op?
De meest voorkomende zijn slaperigheid, duizeligheid, misselijkheid en gevoel van druk op de borst. Meestal verdwijnen deze klachten vanzelf. - Is Maxalt verslavend?
Nee, Maxalt is niet verslavend. Wel kan overmatig gebruik leiden tot medicijnaf-hankelijke hoofdpijn. Gebruik altijd volgens voorschrift.
