Arimidex (Anastrozol) – Uitgebreide Productinformatie voor Patiënten
Basisinformatie
| Stofnaam (INN) | Anastrozol |
| Merknaam in Nederland | Arimidex® (AstraZeneca), Anastrozol Sandoz, Anastrozol Teva |
| ATC-code | L02BG03 |
| Beschikbare vormen & sterktes | Tabletten, 1 mg |
| Fabrikanten | AstraZeneca, Sandoz, Teva |
| Receptstatus | Uitsluitend op recept (UR-geneesmiddel) |
Werkingsmechanisme
In begrijpelijke taal: Arimidex werkt door het onderdrukken van de productie van oestrogeen (het vrouwelijk geslachtshormoon) in het lichaam. Het middel remt het enzym aromatase, dat in vetweefsel oestrogeen aanmaakt. Hierdoor krijgen bepaalde typen borstkankercellen, die afhankelijk zijn van oestrogeen voor groei, minder kans om te groeien.
Voor specialisten: Anastrozol is een niet-steroïde aromataseremmer. Het blokkeert selectief en reversibel het aromatase-enzym (CYP19A1), wat de conversie van androgene voorlopers naar oestrogenen verhindert. Dit is van belang bij de behandeling van hormoongevoelige postmenopauzale borstkanker.
Farmacokinetiek
- Resorptie: Na orale inname wordt anastrozol snel en volledig geabsorbeerd; de maximale plasmaconcentratie treedt gemiddeld na circa 2 uur op (nuchter).
- Metabolisme: Extensive levermetabolisme, vooral via N-dealkylatie, hydroxylatie en glucuronidering; CYP3A4 en CYP2D6 betrokken.
- Uitscheiding: Voornamelijk via de urine (ongeveer 60%), rest via feces. Minder dan 10% onveranderd in urine.
- Halfwaardetijd: Ongeveer 40–50 uur.
- Werkingsduur: Blijft 2–3 dagen werkzaam na laatste dosis.
Toepassing in het dagelijks leven en beste praktijken
Typische dosering: De standaarddosering voor volwassenen is 1 mg tablet eenmaal daags. De tablet wordt in zijn geheel ingenomen met water, bij voorkeur op een vast tijdstip elke dag.
Gebruik:
- De tabletten kunnen met of zonder voedsel worden ingenomen.
- Indien u een dosis vergeet, neem deze dan alsnog in als u er binnen 12 uur achter komt. Sla anders de vergeten dosis over en hervat het normale schema.
- Niet dubbel innemen om een vergeten dosis in te halen.
- De duur van de behandeling varieert, maar is bij borstkanker vaak minimaal 5 jaar.
Ochtend- versus avondinname
- Ochtendinname: Heeft als voordeel dat het makkelijker te combineren is met dagelijkse routines en controles. Sommige patiënten ervaren mogelijk minder last van slapeloosheid.
- Avondinname: Kan voordelen hebben voor patiënten die bijwerkingen zoals misselijkheid ervaren, omdat ze deze dan grotendeels tijdens de slaap meemaken.
- Advies: Kies een vast tijdstip dat voor u het beste werkt en houd dit consequent aan voor een stabiele werking.
Inname met/zonder voedsel (Effect van maaltijden en het Nederlandse dieet)
Maaltijden beïnvloeden de opname van Arimidex nauwelijks. U mag de tablet dus innemen met of zonder voedsel, bijvoorbeeld tijdens het ontbijt of avondeten met typisch Nederlandse producten zoals volkorenbrood of zuivel. Vermijd sterke grapefruitproducten wegens mogelijke interacties met het levermetabolisme.
Interactie-waarschuwingen
| Interactiesoort | Voorbeeld / Uitleg |
|---|---|
| Voedsel | Geen klinisch relevante interacties; grapefruit (grote hoeveelheden) liever vermijden. |
| Alcohol | Mag in gematigde hoeveelheden, maar overmatig gebruik kan leverbelasting vergroten. |
| Medicatie |
|
Indicaties (officieel & off-label)
| Indicatie | Status | Korte toelichting |
|---|---|---|
| Behandeling van hormoongevoelige borstkanker bij postmenopauzale vrouwen | Officieel | Eerste- of tweedelijns behandeling |
| Adjuvante behandeling bij vroege borstkanker | Officieel | Na operatie of bestraling |
| Off-label gebruik bij fertiliteitsstoornissen of pubertas praecox | Off-label | Alleen op specialistisch voorschrift |
Dosering per indicatie & doelgroep
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen | Ouderen |
|---|---|---|---|
| Borstkanker (postmenopauzaal) | 1 mg 1x daags | Geen indicatie* | Geen dosisaanpassing nodig |
| Adjuvant, borstkanker | 1 mg 1x daags | Geen indicatie* | Geen dosisaanpassing nodig |
| Fertiliteitsstoornissen/off-label | Alleen in onderzoeksverband | Alleen in onderzoeksverband | N.v.t. |
*Gebruik bij kinderen is niet geregistreerd in Nederland en alleen mogelijk via een specialistisch behandelprotocol.
Veiligheidsprofiel & bijwerkingen
| Frequentie | Bijwerkingen | Speciale waarschuwingen |
|---|---|---|
| Zeer vaak (>10%) | Opvliegers, gewrichtspijn, vermoeidheid, huiduitslag, misselijkheid | Botontkalking (osteoporose) |
| Vaak (1-10%) | Zwak, hoofdpijn, vaginale droogheid, depressief gevoel, braken, leverfunctiestoornissen | Bloedarmoede, cholesterolstofwisseling |
| Zelden (<1%) | Huidreacties (overgevoeligheid), leverontsteking, galstenen | Allergische reacties, leverproblemen |
Let op: Raadpleeg altijd uw arts bij ongebruikelijke klachten, ernstige allergische reacties, of bij nieuwe pijn in botten of gewrichten.
Botgezondheid: Vrouwen die dit geneesmiddel langer gebruiken, krijgen het advies regelmatig een botdichtheidsmeting (DEXA-scan) te laten verrichten.
Richtlijnen voor goed gebruik (praktische adviezen)
- Bewaar de tabletten droog, donker, en bij kamertemperatuur (15–25°C), buiten het bereik van kinderen.
- Blijf onder controle bij de oncoloog of huisarts; laat regelmatig een bloed- en botdichtheidscontrole doen.
- Vermijd zelfmedicatie met kruidensupplementen zonder overleg, vanwege interactierisico’s (met name St. Janskruid).
- Bij klachten van botpijn, vermoeidheid, of stemmingswisselingen – bespreek deze met uw zorgverlener.
- Neem contact op als u langdurig koorts, huiduitslag of geelzucht krijgt.
- Blijf voldoende bewegen en eet calciumrijke voeding (zoals zuivel, groenten, noten) ter ondersteuning van de botgezondheid, volgens het Nederlandse Voedingscentrum.
Alternatieve behandelopties (vergoed door de zorgverzekering - Zvw)
| Alternatief | Voordelen / Nadelen |
|---|---|
| Tamoxifen |
|
| Letrozol |
|
| Exemestaan |
|
Alle genoemde middelen zijn opgenomen in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) van Nederland en worden bij een geldige indicatie vergoed.
Wettelijke en vergoedingstatus in Nederland
- Geneesmiddelenautoriteit: Registratie bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- UR-geneesmiddel: Alleen verkrijgbaar op artsenrecept, onder toezicht van een apotheek.
- Vergoeding zorgverzekering: Onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) volledig vergoed bij aangewezen indicaties, mits voorgeschreven door specialist.
- Bij medische noodzaak alternatieven vergoed: Zie Medicijnkosten.nl voor actuele informatie.
Nieuwste onderzoek & klinische richtlijnen (2022–2025)
- De landelijke richtlijn borstkanker (IKNL, 2023) bevestigt anastrozol als een van de voorkeursmiddelen voor postmenopauzale vrouwen met hormoongevoelige tumoren.
- Recente publicaties (Oncoline.nl, 2024) tonen aan dat de effectiviteit vergelijkbaar is met letrozol, met een licht ander bijwerkingenprofiel.
- In 2023-2024 zijn nieuwe data verschenen die wijzen op het belang van botgezondheidmonitoring tijdens langdurig gebruik.
- Internationale studies (NEJM, JCO 2022-2025) tonen aan dat adjuvante aromataseremming de overlevingskans verder kan verbeteren bij bepaalde patiënten.
Beschikbaarheid & levering
| Verpakking | Aantal tabletten | Indicatieve prijs (€)* | Levertijd (Amsterdam) | Levertijd (Rotterdam) | Levertijd (Groningen) |
|---|---|---|---|---|---|
| Doosje | 28 | €32,50 ** | 24 uur | 24–48 uur | 48 uur |
| Doosje | 84 | €80,00 ** | 24 uur | 24–48 uur | 48 uur |
*Prijzen zijn indicatief per februari 2024, inclusief BTW en afleveringskosten.
** Wordt doorgaans volledig vergoed door de zorgverzekering.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- 1. Moet ik Arimidex altijd op hetzelfde tijdstip innemen?
Ja, het is belangrijk voor een gelijkmatige werking. Kiest u voor 's ochtends of 's avonds, houd dat dan consequent aan. - 2. Mag ik alcohol drinken tijdens Arimidex-gebruik?
Matig gebruik is doorgaans toegestaan, maar overdrijf niet gezien de belasting op de lever. - 3. Wat moet ik doen bij bijwerkingen zoals botpijn?
Overleg met uw arts of apotheker, mogelijk zijn extra controles of aanpassingen van de therapie nodig. - 4. Is het gebruik veilig met andere medicijnen?
Informeer uw arts en apotheker over alle middelen die u gebruikt. Sommige geneesmiddelen en supplementen kunnen een negatieve invloed hebben op Arimidex. - 5. Wordt Arimidex volledig vergoed?
Ja, bij een door een specialist vastgestelde indicatie en conform de Nederlandse richtlijnen.
Let op: Deze informatie is niet bedoeld ter vervanging van medisch advies door uw arts of apotheker. Raadpleeg bij twijfel altijd uw behandelaar.

