Augmentin (Amoxicilline/Clavulaanzuur) – Uitgebreide Produktinformatie
Basisinformatie
| Internationale Generieke Naam (INN) | Amoxicilline / Clavulaanzuur |
|---|---|
| Merknaam (Nederland) | Augmentin®, Amoclav®, Amoxiclav®, Clavucil® |
| ATC-code | J01CR02 |
| Beschikbare toedieningsvormen en sterktes |
|
| Fabrikanten | GlaxoSmithKline BV, Sandoz, diverse generieke fabrikanten |
| Status | UR-geneesmiddel (uitsluitend op recept verkrijgbaar) |
Werkingsmechanisme
In eenvoudige taal: Augmentin bestaat uit twee werkzame stoffen. Amoxicilline doodt bacteriën door hun celwand kapot te maken. Clavulaanzuur zorgt ervoor dat amoxicilline blijft werken, zelfs als de bacteriën een weerstand (resistentie) proberen op te bouwen die sommige antibiotica onwerkzaam maakt. Zo pakt Augmentin een breder scala aan bacteriën aan.
Meer specialistisch: Amoxicilline is een breedspectrum penicilline dat de synthese van bacteriële celwanden (peptidoglycaan) remt. Clavulaanzuur is een β-lactamaseremmer, die β-lactamase-enzymen van bacteriën irreversibel inactiveert, waardoor de werkzaamheid van amoxicilline behouden blijft tegen β-lactamase-producerende stammen.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Amoxicilline en clavulaanzuur worden na orale toediening snel en vrijwel volledig opgenomen in het maag-darmkanaal.
- Metabolisme: Amoxicilline wordt deels onveranderd uitgescheiden, een deel wordt gemetaboliseerd. Clavulaanzuur wordt grotendeels gemetaboliseerd.
- Eliminatie: Uitscheiding vooral via de nieren (urine), gedeeltelijk via gal/ontlasting.
- Duur van werking: Ongeveer 6-8 uur; daarom toediening meestal 2-3x per dag.
Gebruik in het dagelijks leven / Toepassingspraktijk in Nederland
Algemene dosering volwassenen: Meestal 3x daags 500/125 mg of, bij ernstiger infecties, 2x daags 875/125 mg. Kinderen krijgen de dosis aangepast op basis van gewicht, vaak als suspensie.
Het behandelschema en de duur worden altijd individueel door de arts bepaald. Neem Augmentin op vaste tijden voor een optimaal effect.
In Nederland wordt Augmentin vaak voorgeschreven bij hardnekkige luchtweginfecties, bijtwonden, urineweg- en huidinfecties.
Ochtend- versus avondinname
- Neem Augmentin gelijkmatig verspreid over de dag. Dit helpt om een constante hoeveelheid van het medicijn in uw bloed te behouden.
- Er zijn geen sterke klinische voordelen voor ochtend of avond, maar vaste inname bevordert therapietrouw.
- Bijwerkingen op de maag zijn vaak minder als u tijdens een hoofdmaaltijd (ontbijt, lunch, avondeten) inneemt.
Inname met/zonder voedsel – Nederlandse dieetgewoonten
- Inname met voedsel vermindert kans op maagklachten.
- Melkproducten (yoghurt, melk) kunnen samen ingenomen worden; deze beïnvloeden de werking van Augmentin niet negatief.
- Typische Hollandse maaltijden (brood, zuivel, groente, vlees/vis) zijn geen probleem bij gebruik van Augmentin.
Interacties – Let op de volgende combinaties
| Interactie met | Advies/wijziging |
|---|---|
| Alcohol | Liever matigen; grote hoeveelheden verhogen kans op bijwerkingen van het maag-darmkanaal. |
| Antistollingsmiddelen (bijv. acenocoumarol, fenprocoumon) | Kans op versterkte werking; controleer INR vaker. |
| Orale anticonceptiva | Kleine kans op verminderde betrouwbaarheid bij ernstige diarree of braken. |
| Allopurinol | Verhoogde kans op huidreacties. |
| Voedsel(dranken) | Mag met of zonder voeding, maar liever met. |
| Overige antibiotica | Gelijktijdig gebruik alleen op advies van arts. |
Indicaties
| Officiële indicaties (SmPC) | Off-label indicaties |
|---|---|
|
|
Dosering naar klinische indicatie
| Indicatie | Volwassene | Kinderen | Ouderen/verminderde nierfunctie |
|---|---|---|---|
| Luchtweginfectie | 500/125 mg driemaal daags of 875/125 mg tweemaal daags | 20-40 mg (amoxicilline) / kg lichaamsgewicht per dag, verdeeld over 3 doses | Dosisaanpassing bij nierinsufficiëntie noodzakelijk; meestal lagere frequentie |
| Huidinfecties | 500/125 mg driemaal daags | Zoals hierboven | Zie boven |
| Urineweginfectie | 500/125 mg driemaal daags of 875/125 mg tweemaal daags | Zoals hierboven | Zie boven |
Let op: Het voorschrift van uw arts is leidend, wijkt bijna altijd af wanneer er sprake is van specifieke omstandigheden (zwangerschap, nierfunctiestoornis, etc.).
Veiligheidsprofiel & bijwerkingen
- Vaak (1-10%): Diarree, misselijkheid, huiduitslag, buikpijn.
- Soms (0,1-1%): Braken, jeuk, candidiasis (schimmelinfectie, bijvoorbeeld in de mond).
- Zelden (<0,1%): Ernstige huidreacties, leverproblemen (cholestatische geelzucht, hepatitis), ernstige overgevoeligheid (anafylaxie).
- Waarschuwingen: Raadpleeg direct een arts bij ernstige diarree (mogelijk teken van een ernstige darmontsteking), huidafwijkingen of ademhalingsproblemen.
Advies voor veilig gebruik (apotheek/kliniek Nederland)
- Voltooi de volledige voorgeschreven kuur, zelfs als u zich eerder beter voelt — zo voorkomt u resistentie.
- Tussentijdse diarree is meestal mild, maar raadpleeg uw arts bij bloederige diarree of hoge koorts.
- Let op bij lever- of nierziekten: bespreek dit voor start met uw zorgverlener.
- Vermijd alcohol indien u gevoelig bent voor maag-darmklachten.
- Meld bekende allergieën voor penicillines!
- In Nederland is de GDS ("Gedeelde Dagelijkse Schema") een handig hulpmiddel om doseringen niet te vergeten.
Alternatieven (geneesmiddelen vergoed door de Zorgverzekeraar, kort overzicht)
- Amoxicilline (zonder clavulaanzuur): Voor minder resistente bacteriën, minder kans op bijwerkingen, goedkoper. Niet altijd voldoende werkzaam.
- Doxycycline: Breedspectrum, effectief bij luchtweg- en urineweginfecties. Niet bij kinderen <8 jaar of zwangeren.
- Cefalosporines (bijv. cefuroxim): Alternatief indien allergie voor penicillines of complicaties.
- Macroliden (bijv. azitromycine): Alternatief bij allergie of resistentie, maar vaker interacties met andere middelen.
Vergelijking: Augmentin is breedspectrum en werkzaam bij infecties waar standaard amoxicilline niet genoeg helpt. Alternatieven zijn vaak geselecteerd op basis van allergie-profiel of specifieke bacteriële gevoeligheid.
Juridische status, registratie en vergoeding
| Registratieautoriteit | College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) |
|---|---|
| Vergoeding | Volledig vergoed vanuit de basisverzekering (Zorgverzekeringswet), afhankelijk van polis/voorkeursbeleid verzekeraar |
| UR-geneesmiddel | Alleen op recept verkrijgbaar (Uitsluitend Receptplichtig) |
| Apotheekpraktijk | Uitgifte uitsluitend door geregistreerde apotheken of ziekenhuisapotheek |
Recente onderzoeken & klinische richtlijnen (2022-2025)
- NHG-Standaard Luchtweginfecties (2023): Amoxicilline/clavulaanzuur aanbevolen bij matig-ernstige en gecompliceerde infecties, met nadruk op terughoudend voorschrijven om resistentie te beperken.
- SWAB Antibioticumrichtlijn (2024): Adviseert gebruik van Augmentin als tweedelijnsmiddel na falen standaardantibiotica; verkiest smalspectrum middelen indien mogelijk.
- ESCMID/ECDC (Europees): Klemt aan op terughoudend gebruik wegens het risico op resistentie en darmflora-verstoring bij breed spectrum antibiotica.
- Bronnen: Nederlands Huisartsen Genootschap, Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB), CBG, Zorginstituut Nederland.
Beschikbaarheid, verpakking, prijzen en levertijden
| Verpakkingsgrootte | Indicatieve prijs (2024) | Levertijd (Amsterdam) | Levertijd (Rotterdam) | Levertijd (Utrecht) | Levertijd (Eindhoven) |
|---|---|---|---|---|---|
| 21 tabletten 500/125 mg | ca. €11,50 | Direct (op voorraad) | Direct | Direct | Direct |
| 14 tabletten 875/125 mg | ca. €14,00 | Direct | Direct | Direct | Direct |
| 75 ml drank (400/57 mg per 5 ml) | ca. €12,00 | 1 dag | 1 dag | 1 dag | 1 dag |
Let op: Prijzen worden grotendeels vergoed via de zorgverzekering. Voor actuele informatie over uw eigen bijdrage raadpleeg uw apotheek of verzekeraar. Verzendapotheken leveren doorgaans binnen 24 uur.
Veelgestelde vragen (FAQ)
1. Mag ik autorijden met Augmentin?
Ja, dit medicijn beïnvloedt het reactievermogen niet. Alleen bij ernstige bijwerkingen (zoals allergische reactie of ernstige duizeligheid) moet u het rijden vermijden.
2. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Neem de vergeten dosis zo snel mogelijk in. Is het bijna tijd voor de volgende dosis, sla de vergeten dosis over en ga door volgens schema. Neem nooit een dubbele dosis.
3. Ik heb diarree gekregen, moet ik stoppen?
Lichte diarree is een bekende bijwerking, meestal tijdelijk. Bij bloederige diarree, buikpijn of aanhoudende klachten altijd contact opnemen met uw arts.
4. Kan ik Augmentin in de zwangerschap of borstvoeding gebruiken?
Gebruik alleen op medisch advies. Augmentin is doorgaans veilig, maar afweging risico/voordeel door arts is noodzakelijk.
5. Wat als ik allergisch ben voor penicillines?
Gebruik Augmentin absoluut niet en meld dit altijd aan uw arts of apotheker. Er zijn alternatieven beschikbaar.
