Viagra (Sildenafil Citrate) – Uitgebreide Patiënteninformatie
Basisinformatie over het product
- Internationale Naam (INN): Sildenafilcitraat
- Merknamen in Nederland: Viagra®, Sildenafil Sandoz, Sildenafil Accord, Sildenafil Teva
- ATC-code: G04BE03
- Beschikbare vormen en sterktes: Filmomhulde tabletten, in sterktes van 25 mg, 50 mg en 100 mg
- Fabrikanten: Pfizer (Viagra®), diverse generieke producenten
- Verkrijgbaarheid: Uitsluitend op recept (UR-geneesmiddel)
- Registratie-instantie: College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Viagra werkt door de bloedstroom naar de penis te verbeteren wanneer u seksueel gestimuleerd bent. Het zorgt ervoor dat spieren in de bloedvaten ontspannen, waardoor het makkelijker is om een erectie te krijgen en te behouden.
Voor specialisten: Sildenafil is een selectieve fosfodiësterase type 5 (PDE5)-remmer, waardoor cyclisch guanosinemonofosfaat (cGMP) langer actief blijft in het corpus cavernosum en vasodilatatie optreedt. Dit leidt bij seksuele stimulatie tot een verhoogde bloedtoevoer naar de penis en erectie.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snel opgenomen (maximale plasmaconcentratie na 30-120 minuten).
- Biologische beschikbaarheid: Ongeveer 40%.
- Metabolisering: In de lever via CYP3A4.
- Eliminatie: Voornamelijk via feces (80%), rest via urine (13%).
- Werkingsduur: 4-6 uur.
Gebruik in het dagelijks leven en best practices
- Gebruik: 30 tot 60 minuten vóór seksuele activiteit innemen.
- Typische dosering: Meestal 50 mg; kan aangepast worden tot 25 mg of 100 mg afhankelijk van effect en bijwerkingen.
- Maximale frequentie: Eén keer per 24 uur.
- In Nederland: Viagra wordt gebruikt door volwassen mannen met erectiestoornissen. Overleg altijd met uw huisarts voor juiste begeleiding.
Ochtends versus ’s avonds innemen
- Ochtend: Kan handig zijn bij geplande seksuele activiteit in de vroege uren, minder invloed van uitgebreide maaltijden.
- Avond: Meest gangbaar; innemen op een gewenst tijdstip voor seksuele activiteit met de partner.
- Tip: Kies een vast moment afhankelijk van uw relatie, privacy en eetgewoonten. Regelmaat bevordert resultaat en voorkomt vergeten.
Inname met of zonder voedsel (Nederlandse voedingscontext)
- Nuchter: Snellere opname en werking.
- Na een maaltijd, vooral vetrijk: Vertraagt de werking.
- Nederlandse tip: Neem Viagra bij voorkeur op een (half)lege maag, dus niet direct na een zware lunch of uitgebreid diner, zoals stamppot, kaasfondue of maaltijden met vette sauzen.
Waarschuwingen: interacties
| Interactie | Voorbeeldmiddelen/voedsel | Advies |
| Nitraten | Isosorbidedinitraat, nitroglycerine | Zeer gevaarlijk: Nooit combineren! |
| Bloeddrukverlagers | Alfablokkers (zoals doxazosine) | Risico op bloeddrukdaling, overleg met arts |
| Alcohol | Alle soorten | Versterkt bijwerkingen, beperkt aanbevolen |
| Sommige antibiotica/schimmeldodende middelen | Erythromycine, ketoconazol | Dosisaanpassing kan nodig zijn |
| Grapefruitsap | Verse grapefruit(sap) | Sterkere werking, vermijden |
Indicaties
| Indicatie | Officieel/Off-label | Toelichting |
| Erectiestoornissen bij volwassen mannen | Officieel | Primair gebruik in Nederland, volgens NHG-richtlijn |
| Pulmonale arteriële hypertensie | Off-label (Viagra) | Alleen geregistreerd in lagere doseringen onder andere merknamen (Revatio) |
Dosering naar klinische indicatie
| Groep | Startdosering | Aanpassingen |
| Volwassenen | 50 mg vóór seksuele activiteit | Verlagen tot 25 mg of verhogen tot max. 100 mg op advies arts |
| Ouderen (>65 jaar) | 25 mg aanbevolen als start | Voorzichtig verhogen; kans op meer bijwerkingen |
| Pediatrisch gebruik | Niet geregistreerd voor kinderen bij erectiestoornissen | Wordt uitsluitend onder andere merknamen toegepast en uitsluitend door specialist |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
- Vaak (≥1% – <10%)
- Hoofdpijn
- Blozen (warmte/opvliegers)
- Maagklachten, misselijkheid
- Neusverstopping
- Duizeligheid
- Visusstoornissen (blauwachtig zien, lichtgevoeligheid)
- Soms (0,1 – 1%)
- Pijn op de borst
- Snelle hartslag
- Overgevoeligheidsreacties
- Zelden (<0,1%)
- Langdurige, pijnlijke erectie (priapisme)
- Plotseling gehoorverlies
- Ernstige allergieën (anafylaxie)
- Waarschuwingen: Heeft u hartproblemen, recent een beroerte of hartinfarct gehad, of gebruikt u nitraten? Dan mag u Viagra niet gebruiken.
Richtlijnen voor correct gebruik (advies van apotheek/kliniek in Nederland)
- Bewaar Viagra altijd buiten het bereik van kinderen, op kamertemperatuur < 25°C en in originele verpakking beschermd tegen vocht.
- Neem uitsluitend op voorschrift van de arts (en onder diens begeleiding).
- Informeer altijd uw arts of apotheker over andere geneesmiddelen die u gebruikt.
- Bij uitblijven van effect: overleg met uw behandelaar; gebruik niet zonder overleg een hogere dosis.
- Voor verkeersdeelname: vermijd indien u last heeft van duizeligheid of visusveranderingen.
- Bestuur geen zware machines als u bijwerkingen ervaart.
- Contacteer direct uw arts bij pijnlijke of langdurige erectie (>4 uur).
Alternatieven en vergelijking (NFZ-vergoedingen, voordelen/nadelen)
- Alternatieve medicijnen (alle op recept, beperkte vergoeding via het basispakket of aanvullende verzekering):
- Tadalafil (Cialis®, generiek): Langere werkingsduur (tot 36 uur), kan als dagelijkse lage dosis voorgeschreven worden.
- Vardenafil (Levitra®, generiek): Vergelijkbare werkingstijd, mogelijk effectiever bij diabetes.
- Avanafil (Spedra®): Snellere werking, mogelijk minder bijwerkingen.
- Voordelen Viagra: Lang gevestigde veiligheid, ruim klantervaring, snel werkzaam.
- Nadelen Viagra: Kortere werkingsduur dan Tadalafil; werking beïnvloed door vetrijke maaltijden; niet geschikt bij bepaalde hartpatiënten.
Wettelijke status, registratie en vergoeding in Nederland
- Registratie: Via CBG/MEB, volledig beoordeeld op veiligheid en effectiviteit.
- UR-status (Uitsluitend Recept): Alleen verkrijgbaar op recept.
- Vergoeding: Niet standaard uit basispakket (Zorgverzekeringswet), enkel bij bepaalde medische indicaties en onder speciale voorwaarden. Raadpleeg uw zorgverzekeraar/dokter.
Laatste onderzoek en klinische richtlijnen (2022–2025, Nederland/Internationaal)
- Actuele NHG-richtlijn Seksuele Disfuncties bevestigt sildenafil als eerstekeusmiddel bij erectiestoornissen.
- RECENT (2023, European Association of Urology): Aanbevelt PDE5-remmers als standaard, benadrukt noodzaak tot onderliggende oorzaken en leefstijladvies.
- 2024: Nederlandse Urologen wijzen op veilige toepassing bij ouderen met aangepaste dosering en goede begeleiding (Bron: NVTU).
- Geen nieuwe ernstige nadelige effecten sinds marktintroductie gemeld (CBG, 2023).
Beschikbaarheid en levering (Nederland)
| Verpakking | Aantal tabletten | Indicatieve prijs (€) | Levertijd grote steden |
| Viagra 50 mg | 4 stuks | ≈ 45 | 1 werkdag (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht) |
| Viagra 100 mg | 8 stuks | ≈ 85 | 1-2 werkdagen (Groningen, Maastricht, Den Haag) |
| Sildenafil (generiek) 50 mg | 12 stuks | ≈ 24 | 1 werkdag (landelijk bij aangesloten apotheken) |
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Moet ik Viagra altijd vlak voor seks innemen?
U neemt Viagra 30–60 minuten vóór de geplande seksuele activiteit in. Het middel werkt alleen bij seksuele prikkeling. - Kan ik Viagra samen met alcohol gebruiken?
Kleine hoeveelheden veroorzaken meestal geen probleem, maar overmatig alcoholgebruik vermindert het effect en verhoogt de kans op bijwerkingen zoals duizeligheid. - Wat als Viagra niet werkt?
Praat met uw arts over de dosering of mogelijke oorzaken. Gebruik zeker niet meer dan voorgeschreven zonder overleg. - Wordt Viagra vergoed?
Alleen bij specifieke indicaties (bijvoorbeeld na bepaalde operaties of medische aandoeningen); informeer bij uw zorgverzekeraar en arts. - Is Viagra veilig bij ouderen?
Ja, maar meestal is een lagere startdosis (25 mg) aan te raden. Overleg altijd met uw arts, vooral bij bestaande hart- of vaatproblemen.
