Cycrin (Medroxyprogesteron) – Uitgebreide Patiëntinformatie
1. Basisinformatie over het product
| Internationale generieke naam (INN) | Medroxyprogesteron |
|---|---|
| Merknaam in Nederland | Cycrin |
| ATC-code | G03DA02 |
| Beschikbare toedieningsvormen en sterktes | Tabletten 5 mg, 10 mg Injectiesuspensie 150 mg/ml |
| Fabrikanten | Pfizer BV, Diverse generieke fabrikanten |
| Verkrijgbaarheid/recept | Uitsluitend op recept (UR geneesmiddel) |
2. Werking van Cycrin (Medroxyprogesteron)
Cycrin is een vorm van het vrouwelijke hormoon progesteron. Dit hormoon is van nature aanwezig in het lichaam en speelt een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus en zwangerschap. Medroxyprogesteron bindt aan receptoren in het lichaam en remt zo de werking van oestrogeen op het baarmoederslijmvlies, wat belangrijk is bij bepaalde gynaecologische aandoeningen.
Eenvoudige uitleg
Cycrin zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies zich op een normale manier ontwikkelt en voorkomt overmatige groei van dit slijmvlies. Zo kan het onregelmatig menstruatiebloedverlies verminderen en enkele hormoon-gerelateerde klachten verhelpen.
Voor specialisten
Medroxyprogesteron is een synthetisch, gestageen geneesmiddel met anti-oestrogene activiteit op het endometrium door het binden aan progesteronreceptoren, remming van gonadotropinesecretie en onderdrukking van ovulatie, afhankelijk van dosis en toedieningsduur.
3. Farmacokinetiek
- Absorptie: Orale toediening wordt snel geabsorbeerd, maximale bloedspiegel na circa 2-4 uur. De injectievorm geeft een langdurig depot met een werkingsduur van 10-14 weken.
- Metabolisme: Wordt voornamelijk in de lever omgezet tot inactieve metabolieten.
- Eliminatie: Uitscheiding via urine (60-80%) en gedeeltelijk ontlasting.
- Werkingsduur: Tabletten: uren tot één dag; injecties: 10-14 weken.
4. Gebruik in het dagelijks leven en best practices
In Nederland wordt Cycrin vooral voorgeschreven voor onregelmatig of overmatig menstruatiebloedverlies, endometriose, uitstel van menstruatie (bijvoorbeeld tijdens vakanties), secundaire amenorroe en als deel van HST (hormoonsubstitutietherapie) bij vrouwen in of na de overgang.
- Start de behandeling altijd volgens het voorschrift van uw arts.
- Tabletten worden meestal gedurende een vast aantal dagen per cyclus ingenomen (bijvoorbeeld dag 16-25).
- De injectievorm wordt gebruikt als anticonceptie (Depo-Provera), meestal 1 injectie per 12 weken.
- Altijd op een vast tijdstip innemen voor de beste werking en regelmaat.
5. Inname in de ochtend versus avond
- Ochtendinname: Voordeel is dat men minder snel een inname vergeet en bijwerkingen zoals slaperigheid meestal ‘s avonds gaan optreden.
- Avondinname: Kan handiger zijn bij lichte duizeligheid of vermoeidheid als bijwerking, omdat u dan snel naar bed kunt gaan. Nadeel: makkelijker om inname te vergeten.
- Advies: Kies een tijdstip dat voor u het beste werkt; probeer wel elke dag op hetzelfde moment in te nemen.
6. Met of zonder voedsel innemen?
| Met voedsel | Zonder voedsel |
|---|---|
| Kan ingenomen worden met een lichte maaltijd, wat maagklachten kan verminderen – vooral relevant voor mensen met een gevoelig maag-darmkanaal. | Kan ook op een nuchtere maag, maar kans op maagirritatie is iets hoger. De opname wordt nauwelijks beïnvloed door voedsel. |
In de Nederlandse eetcultuur (drie hoofdmaaltijden) is het handig de tablet vlak na het ontbijt of avondeten in te nemen.
7. Interactie-waarschuwingen
| Middel/substantie | Effect op Cycrin | Advies |
|---|---|---|
| Alcohol | Kans op versterking van bijwerkingen (duizelig, suf) | Beperk alcoholgebruik |
| Barbituraten/fenytoïne/carbamazepine | Kunnen werking verminderen | Overleg met arts |
| St. Janskruid | Verlaagd Cycrin-spiegel | Niet combineren |
| HIV-middelen (ritonavir, efavirenz) | Verlaagd effect | Alternatieven overwegen |
| Andere hormoon- en anticonceptiemiddelen | Kans op interactie | Altijd arts informeren |
8. Indicaties en off-label gebruik
| Officiële indicaties (Nederland) | Off-label gebruik |
|---|---|
|
|
9. Dosering per indicatie
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen/adolescenten | Ouderen |
|---|---|---|---|
| Abnormaal uterien bloedverlies | 5-10 mg/dag, 5-10 dagen/cyclus | Niet standaard, individueel oordeel | Volgens volwassen-dosering; letten op lever- en nierfunctie |
| Amenorroe | 5-10 mg/dag, 5-10 dagen/cyclus | Alleen op specialistisch advies | Als bij volwassenen |
| Endometriose | 10 mg, 3x/dag | Niet geregistreerd | Met beleid, specialist |
| HST | 5-10 mg/dag, 12-14 dagen/maand | N.v.t. | Volgens advies arts |
| Injectie (anticonceptie) | 150 mg i.m. elke 12 weken | Niet geregistreerd | Indien noodzakelijk, specialist |
10. Bijwerkingen en veiligheid
| Vaak | Soms | Zelden |
|---|---|---|
|
|
|
Waarschuwingen: Raadpleeg bij aanhoudend buikpijn, geelzucht, ernstige hoofdpijn, visusstoornissen, of benauwdheid direct een arts.
11. Richtlijnen voor juist gebruik
- Neem Cycrin altijd op het door de arts voorgeschreven tijdstip.
- Indien een dosis vergeten is: neem die zo snel mogelijk alsnog in, tenzij de volgende dosis al bijna aanbreekt.
- Niet dubbel innemen bij een gemiste dosis.
- Informeer uw apotheek bij andere medicatiegebruik.
- Bij reisplannen: vraag uw apotheker advies over meenemen in het buitenland (douaneregels).
- Bij onduidelijkheid over menstruaties/bijwerkingen: leg dit altijd voor aan uw behandelaar.
12. Alternatieven en vergoedingsstatus
- Dydrogesteron (Duphaston) – wordt ook regelmatig voorgeschreven, vergelijkbare werkzaamheid, soms andere bijwerkingen.
- Norethisteron (Primolut-Nor) – sterk werkzaam, soms meer klachten als stemmingswisselingen.
- Levonorgestrel intra-uterien systeem (Mirena) – hormoonspiraal, langdurige werking, minder systemische bijwerkingen, wel plaatsingsprocedure nodig.
- Orale anticonceptiezuren combinaties – vooral als ook anticonceptie gewenst is.
Vergoeding: Cycrin en alternatieven worden in de meeste gevallen vergoed vanuit het basispakket bij medische noodzaak. Raadpleeg altijd uw verzekeraar en arts.
13. Wettelijke, registratie- en vergoedingsstatus in Nederland
- UR-geneesmiddel: alleen verkrijgbaar op recept, inschrijving bij het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen).
- Vergoeding: In de regel vergoed door de zorgverzekeraar (basisverzekering), mits medische noodzaak.
- Rijksvaccinatieprogramma, LAREB: Meld bijwerkingen bij bijwerkingencentrum Lareb.
14. Recente wetenschappelijke inzichten (2022–2025)
- Eerste-keusmedicatie bij abnormaal bloedverlies blijft medroxyprogesteron, mits geen contra-indicaties (NHG-standaard 2024).
- Lage dosis progesteron (5 mg) is vaak voldoende voor milde klachten, volgens onderzoek in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 2023.
- Injectievorm (Depo-Provera) wordt minder vaak voorgeschreven als anticonceptie wegens nadelige effecten op de botdichtheid bij langdurig gebruik (NHG-Richtlijn Anticonceptie 2024).
- Baanbrekend onderzoek toont aan dat cycrin ook effectief kan zijn bij premenstrueel syndroom (PMS), maar off-label gebruik dient onder specialistische controle.
Belangrijke bronnen: NHG-standaard 2024, Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, CBG, Lareb, Zorginstituut Nederland).
15. Beschikbaarheid en levering (indicatieve prijzen)
| Vorm | Verpakkingsgrootte | Indicatie Prijs (2024) | Levertijd Amsterdam | Levertijd Rotterdam | Levertijd Utrecht | Levertijd Groningen |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Tablet 5 mg | 30 stuks | €10-12 | 1 werkdag | 1-2 werkdagen | 1 werkdag | 1-2 werkdagen |
| Injectie 150 mg/ml | 1 spuit | €23-30 | 1-2 werkdagen | 2 werkdagen | 1-2 werkdagen | 2-3 werkdagen |
Let op: Prijzen en levertijden kunnen per apotheek en zorgverzekeraar verschillen. Uw apotheek kan u hierover informeren.
16. Veelgestelde vragen (FAQ)
- Wordt mijn menstruatie altijd uitgesteld/gestopt door Cycrin?
Cyclisch gebruik kan menstruatiepauzes geven, maar niet altijd volledig stoppen. Het doel is het normaliseren van uw cyclus. - Is Cycrin geschikt als anticonceptiemiddel?
Alleen de injectievorm (Depo-Provera) is geregistreerd als anticonceptie. Tabletten bieden geen volledige anticonceptieve bescherming. - Mag ik alcohol gebruiken tijdens Cycrin-gebruik?
Matig gebruik is toegestaan, maar overmatig gebruik kan bijwerkingen versterken. Wees voorzichtig bij de eerste keren. - Wat als ik een dosis vergeet?
Neem de vergeten tablet alsnog in zodra u eraan denkt. Is het bijna tijd voor de volgende dosis? Sla de gemiste dosis dan over en neem de volgende dosis op het gebruikelijke tijdstip. Niet dubbel innemen. - Hoe lang mag ik Cycrin gebruiken?
De duur van de behandeling verschilt per indicatie. Meestal wordt het enkele maanden gebruikt. Lang gebruik vraagt regelmatige controle door uw arts.
