Desyrel (Trazodon) – Uitgebreide Productinformatie voor Patiënten in Nederland
Basisinformatie
| Stofnaam (INN) | Trazodon |
|---|---|
| Merknaam(en) Nederland | Desyrel, Trazodon Accord, Trazodon Sandoz |
| ATC-code | N06AX05 |
| Beschikbare vormen en sterktes | Tabletten: 50 mg, 100 mg, 150 mg (gedeeld merkafhankelijk); Beperkter beschikbaar als 20 mg/ml drank |
| Fabrikanten | Accord Healthcare, Sandoz, diverse generieke producenten |
| Receptplicht | Uitsluitend op recept van een arts (UR-geneesmiddel) |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Trazodon behoort tot de antidepressiva. Het werkt door het beïnvloeden van bepaalde stoffen (neurotransmitters) in de hersenen die van invloed zijn op stemming en slaap, waarbij vooral serotonine wordt verhoogd.
Voor specialisten: Trazodon is een serotonine antagonist en heropname-remmer (SARI). Het blokkeert 5-HT2A-receptoren en remt serotonineheropname licht, waardoor het een uniek profiel heeft met sedatieve en anxiolytische eigenschappen.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Orale toediening, goede absorptie; piekplasmaspiegels na ongeveer 1–2 uur.
- Metabolisme: Hepatisch (via CYP3A4); actieve metaboliet: m-chlorophenylpiperazine (mCPP).
- Eliminatie: Uno. via urine (circa 70%), voor de rest via feces.
- Duur van werking: 6–12 uur; halfwaardetijd: ca. 7 uur, verlengd bij ouderen en nier-/leverfunctiestoornissen.
Toepassing in het dagelijks leven en best practices
Uw arts schrijft doorgaans trazodon voor bij depressie, angstklachten, of hardnekkige slapeloosheid. De startdosering bij volwassen is doorgaans 50–100 mg per dag, langzaam op te hogen naar maximaal 400 mg (ambulante patiënten) of 600 mg (klinische patiënten) per dag.
- Neem de tabletten in zoals voorgeschreven, bij voorkeur op vaste tijdstippen.
- Niet in één keer stoppen, altijd afbouwen in overleg met uw arts.
- Let op: de tabletten kunnen verdeeld moeten worden volgens het apotheeketiket (sommige merken zijn deelbaar, anderen niet).
Dosering: ochtend versus avond
- Meestal voorgeschreven voor het slapengaan vanwege het rustgevende (sederende) effect.
- Bij slaperigheid overdag: hoofddosering verschuiven naar de avond.
- Bij monotherapie voor depressie: verdeling ochtend/avond mogelijk. Overleg met uw arts.
- Let op: Wees consistent met uw innamemoment om schommelingen te vermijden.
Inname met of zonder voedsel
Trazodon wordt het beste ingenomen tijdens of kort na een maaltijd. Dat vermindert de kans op misselijkheid en bevordert de opname.
- Bij inname op lege maag: grotere kans op maagklachten of plotselinge slaperigheid/licht gevoel in het hoofd.
- In Nederland populaire lichte avondmaaltijden zijn geen bezwaar, maar zware vetrijke maaltijden kunnen de absorptie beïnvloeden.
- Drink voldoende water bij inname.
Interactiewaarschuwingen
| Interactie | Bijzonderheden |
|---|---|
| Alcohol | Versterkt sederend effect en risico op bijwerkingen. Niet combineren. |
| MAO-remmers | Levensgevaarlijke interactie (serotoninesyndroom). Wacht minimaal 2 weken bij overstap. |
| Lithium/SSRI/SNRI/Triptanen | Kans op serotoninesyndroom: let op klachten als hoge koorts, spiertrillen, verwardheid. |
| Antihypertensiva | Bloeddrukdaling kan versterkt optreden—vooral bij opstaan. |
| Grapefruitsap | Remt afbraak in de lever – liever vermijden. |
| Centrale sedativa (slaapmiddelen, bepaalde pijnstillers) | Verhoogd risico op sufheid en ademhalingsonderdrukking. |
Indicaties
| Indicatie | Type | Omschrijving |
|---|---|---|
| Depressieve stoornis | Officieel (SmPC/CBG) | Behandeling van depressie met en zonder angstsymptomen, vooral bij inslaapproblemen. |
| Slapeloosheid | Off-label (veelgebruikt in specialistische zorg) | Kortdurend bij ernstige, refractaire slapeloosheid, met name bij ouderen. |
| Angststoornissen | Off-label | Minder vaak, soms toegepast bij gegeneraliseerde angststoornis. |
| Nachtelijke onrust/dementie | Off-label | In lage dosering bij nachtelijke onrust (specialistische voorschriften). |
Dosering naar klinische indicatie
| Doelgroep / Indicatie | Startdosering | Maximale dosering/dag | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Volwassenen (depressie) | 75–150 mg per dag (in 2–3 doses) | 400 mg ambulant / 600 mg klinisch | Sedatie benutten: hoofddeel 's avonds |
| Volwassenen (slapeloosheid/off-label) | 25–50 mg voor het slapengaan | Tot maximaal 100 mg/dag | Kortdurend gebruik, insluipen op indicatie |
| Ouderen | Start 25–50 mg per dag | Maximaal 300 mg/dag | Langzamer ophogen, extra alert voor duizeligheid |
| Kinderen/adolescenten | Off-label; alleen bij specialist | Geen standaarddosering | Zeer beperkt toegepast, monitoring noodzakelijk |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
- Vaak (≥1/10): Sufheid, droge mond, duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, slaperigheid overdag, lage bloeddruk bij opstaan.
- Regelmatig (1/100 tot 1/10): Hartkloppingen, obstipatie, wazig zien, zweten, spierzwakte.
- Zelden (<1/1000): Hartritmestoornissen (QT-verlenging), erectieproblemen/priapisme, epileptische aanvallen, leverfunctiestoornissen, allergische reacties (huiduitslag, galbulten).
- Waarschuwingen:
- Bij plotselinge erecties die langer dan 4 uur duren: direct medische hulp.
- Bij ernstige huiduitslag: stoppen en arts waarschuwen.
- Niet gebruiken bij recente hartinfarct of ernstige hartritmestoornissen.
Richtlijnen voor goed gebruik
- Neem altijd contact op bij nieuwe of verergerende klachten, vooral bij jongeren (<25 jaar).
- Combineer niet met alcohol; dit verhoogt sufheid.
- Rijvaardigheid: pas op, met name aan het begin/na dosisverhoging mag u mogelijk niet rijden. Zie Rij veilig met medicijnen.
- Bewaar buiten bereik van kinderen, bij voorkeur in originele verpakking op kamertemperatuur.
- Neem bij een vergeten dosis deze niet later op de avond in; sla over en vervolg het normale schema.
Alternatieven – op basis van vergoeding en klinisch praktijkgebruik NL
- Mirtazapine – even effectief bij slapeloosheid/depressie, vergelijkbare bijwerkingen (sufheid, gewichtstoename), volledig vergoed.
- Amitriptyline – vooral bij chronische pijn en slapeloosheid, iets meer anticholinerge bijwerkingen.
- SSRI's (zoals sertraline, citalopram) – minder sederend; eerste keus bij depressie zonder ernstige slapeloosheid.
- Benzodiazepinen – kortdurend bij slapeloosheid; risico op afhankelijkheid, streng gereguleerd/vergoed.
Juridische en vergoedingstatus in Nederland
- Desyrel/trazodon is in Nederland geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- Uitsluitend op recept (UR-geneesmiddel).
- Wordt vergoed vanuit het basispakket conform Regeling zorgverzekering, voor geregistreerde indicaties (depressie).
- Voor off-label gebruik (slapeloosheid, angst): vergoeding is mogelijk na gemotiveerde aanvraag door arts/specialist; check uw polisvoorwaarden.
Recent onderzoek en richtlijnen (2022–2025)
- NHG-Standaarden (2023): benadrukken beperkt gebruik van trazodon voor slapeloosheid, bij voorkeur in lagere doseringen en als andere opties niet volstaan (NHG, 2023).
- Internationaal (UK NICE, 2022): geen eerste keus; overweeg bij depressie met verhinderende slapeloosheid.
- Recent NL onderzoek (Tijdschrift voor Psychiatrie, 2024): wijst op gunstige inzet bij ouderen met slaapproblemen en weinig anticholinerge belasting.
Beschikbaarheid, verpakkingen en levering
| Verpakking | Tabletten / ml | Prijs* | Voorraad NL-apotheken |
|---|---|---|---|
| Desyrel 50 mg | 30/60/100 | €8–€17 (30 st) | Ruim beschikbaar via preferente zorgverzekeraars |
| Trazodon 100 mg | 30/60/100 | €12–€22 (30 st) | Reguliere verkrijgbaarheid |
| Trazodon drank 20 mg/ml | 120 ml | €28–€42 | Incidenteel, op bestelling via de apotheek |
- *Indicatieve apotheekconsumentenprijs (2024).
- Levering in grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Groningen, Eindhoven): 24-48 uur.
- Afhalen mogelijk binnen 1–2 werkdagen bij meeste apotheken; landelijke verzending tot 2 werkdagen.
Veelgestelde Vragen (FAQ)
- Hoe snel werkt trazodon?
Slaapverbetering treedt vaak binnen enkele dagen tot een week op; effect op stemming kan 2–4 weken duren. - Is het veilig om trazodon langdurig te gebruiken?
Ja, maar alleen onder regelmatige controle van uw arts. Langdurig gebruik vereist evaluatie van effect, bijwerkingen en mogelijk afbouwadvies. - Mag ik autorijden met trazodon?
Niet in de eerste dagen/weken, of bij sufheid/duizeligheid. Overleg altijd met uw arts en kijk op Rij veilig met medicijnen. - Wat moet ik doen bij een vergeten dosis?
Neem de gemiste dosis niet in als het bijna tijd is voor de volgende, maar sla deze over en ga verder volgens uw normale schema. - Kan ik trazodon combineren met mijn andere medicijnen?
Meld altijd andere middelen aan uw arts/apotheker. Niet combineren met MAO-remmers en wees voorzichtig met middelen die serotonine verhogen.
Heeft u vragen of twijfels? Neem contact op met uw huisarts, behandelend specialist of apotheker voor persoonlijk advies. Bij spoed of ernstige bijwerkingen, bel direct met uw huisarts of het landelijke spoednummer (Rijksoverheid: 112).
