Domperidone

Domperidon – Uitgebreide Productbeschrijving voor de Nederlandse Patiënt

Basisinformatie over het Product

Werkingsmechanisme

Voor de patiënt: Domperidon is een medicijn dat helpt tegen misselijkheid en braken. Het werkt door de bewegingen van uw maag en darmen te verbeteren, waardoor voedsel sneller wordt getransporteerd en u zich minder misselijk voelt.
Voor de specialist: Domperidon is een selectieve perifere dopamine-2 (D2)-receptorantagonist. Hierdoor wordt de inhiberende dopaminerge tonus op de gastro-intestinale motiliteit opgeheven, wat de peristaltiek van de bovenste tractus gastro-intestinalis stimuleert zonder direct het centrale zenuwstelsel te beïnvloeden (minder passage door bloed-hersenbarrière).

Farmacokinetiek

• Absorptie: Snel, piekplasmawaarden binnen 30-60 minuten na orale inname.
• Biologische beschikbaarheid: Ongeveer 15% bij orale toediening wegens first-pass effect in de lever.
• Metabolisme: Voornamelijk hepatisch via CYP3A4, gedeeltelijk via CYP1A2 en CYP2E1.
• Eliminatie: Voornamelijk via feces (66%), deels urine (31%).
• Halfwaardetijd: Gemiddeld 7-9 uur, langer bij leverfunctiestoornissen.

Gebruik in het Dagelijks Leven en Beste Praktijken

Domperidon wordt in Nederland voornamelijk voorgeschreven voor:

• Kortdurende behandeling van misselijkheid en braken bij volwassenen en adolescenten (≥12 jaar en ≥35 kg).
• Bevordering van de maaglediging indien vertraging hiervan klachten veroorzaakt, bijvoorbeeld bij dyspepsie of gastroparese (op strikte indicatie).

• Volwassenen en adolescenten: 10 mg tot maximaal 3x per dag, maximaal 30 mg/dag.
• Kinder gebruik (op strikte indicatie en medische toetsing): per lichaamsgewicht, tot maximaal 0,25 mg per kg per dosis, 3x per dag.

Gebruik Domperidon altijd exact zoals uw arts of apotheker adviseert. Overschrijd nooit de aanbevolen dosering vanwege het risico op bijwerkingen, vooral hartritmestoornissen.

Ochtend- versus Avondinname

• Ochtend: Helpt tegen klachten overdag, passend bij Nederlandse eet- en leefgewoonten (ontbijt, lunch).
• Avond: Wordt alleen aangeraden als de klachten zich 's avonds manifesteren (bijvoorbeeld na het avondeten).
• Tip: Kies vaste tijdstippen voor inname om de werking constant te houden. Bij voorkeur 15-30 minuten vóór de maaltijd innemen voor optimaal effect.

Inname met of zonder Voeding

• Neem Domperidon altijd 15-30 minuten vóór de maaltijd, op een nuchtere maag, in voor een betere opname en werking.
• Bij inname na het eten wordt het medicijn mogelijk trager opgenomen door de maaginhoud, wat effect vermindert.
• Houd rekening met typisch Nederlandse eetmomenten (ontbijt, lunch, avondeten) bij het kiezen van inname tijden.

Interacties en Waarschuwingen

Aangewezen Indicaties (On-label en Off-label)

Dosering per Indicatie en Doelgroep

Veiligheidsprofiel/Bijwerkingen

• Vaak (≥1/100, <1/10):
  • Droge mond
  • Maag-darmklachten (buikpijn, diarree, obstipatie)
  • Slaperigheid of sufheid
  • Hoofdpijn
• Zelden (<1/1.000):
  • Allergische huidreacties (uitslag, jeuk)
  • Toename van prolactine (borstspannen, melkafscheiding)
• Zeer zelden (<1/10.000):
  • Ernstige hartritmestoornissen (QT-verlenging, torsades de pointes)
  • Overgevoeligheidsreacties (anafylaxie)
• Waarschuwingen:
  • Niet gebruiken bij bekende hartritmestoornissen of ernstige leveraandoening
  • Niet langer dan strikt nodig (doorgaans maximaal 1 week)
  • Bij symptomen als hartritmestoornis, duizeligheid, flauwvallen: direct arts raadplegen

Praktische Instructies voor Correct Gebruik

• Neem het medicijn in met een glas water, 15-30 minuten voor een maaltijd.
• Bewaren bij kamertemperatuur (15–25°C), buiten bereik van kinderen.
• Neem nooit een dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
• Kortdurend gebruik: doorgaans maximaal 7 dagen.
• Bij chronische of ernstige klachten: altijd contact met arts voor herbeoordeling.

Alternatieve Behandelingen (Vergoed door het Nederlands zorgstelsel)

• Metoclopramide (Primperan®): Effectief voor acute misselijkheid, meer kans op neurologische bijwerkingen bij langdurig gebruik.
• Ondansetron (Zofran®): Sterk werkzaam tegen misselijkheid, vooral bij chemotherapie/operatie, maar duurder en met eigen bijwerkingen.
• Gember(extracten): Natuurlijk middel, vooral bij lichte misselijkheid, minder sterke werking.

Vergelijkend overzicht:

Juridische Status, Registratie en Vergoeding in Nederland

• Domperidon is geclassificeerd als UR-geneesmiddel (uitsluitend op recept verkrijgbaar).
• Geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
• Kosten worden door de meeste zorgverzekeraars (ZN, via GVS) vergoed bij medische noodzaak, afhankelijk van polis.
• Gebruik uitsluitend onder toezicht van arts vanwege risico’s bij oneigenlijk gebruik (o.a. hartritme).

Recente Wetenschap & Richtlijnen (2022–2025)

• KNMP-richtlijnen (2023/2024): Doelgericht, kort gebruik bij functionele klachten van misselijkheid, met duidelijke voorkeur om duur en dosis te beperken (bron).
• EMA (European Medicines Agency, EMEA/H/A-31/1344): Strikte risicobeleid t.a.v. hartritmestoornissen, dosismaximalisatie (bron).
• NHG-standaard (2024) adviseert kortdurende toepassing, alternatief beleid bij chronische dyspepsie (bron).

Beschikbaarheid en Levering

*Prijzen geactualiseerd per juni 2024, variatie mogelijk volgens apotheek-/verzekeraarsbeleid.
Snelle levering in de meeste Nederlandse grote steden via lokale apotheken en online bestelsystemen.

Veelgestelde Vragen (FAQ)

1. Kan ik Domperidon zelf zonder recept kopen?
   Nee, in Nederland is Domperidon uitsluitend verkrijgbaar op recept vanwege de veiligheidsrisico’s.
2. Hoe snel werkt Domperidon?
   Meestal binnen 30-60 minuten na inname is het effect merkbaar.
3. Is het veilig Domperidon te gebruiken met mijn andere medicijnen?
   Overleg altijd met uw arts of apotheker voordat u Domperidon combineert, zeker bij hartmedicatie of antibiotica.
4. Mag Domperidon gebruikt worden tijdens zwangerschap of borstvoeding?
   Gebruik tijdens zwangerschap uitsluitend na overleg met arts. Domperidon wordt doorgaans niet aanbevolen bij borstvoeding.
5. Wat te doen bij een vergeten dosis?
   Sla de vergeten dosis over en neem de volgende dosis op het geplande tijdstip. Neem nooit een dubbele dosis.

Let op: Dit informatiemateriaal is bedoeld als algemene toelichting. Raadpleeg altijd uw arts of apotheker bij specifieke vragen of klachten.