Epivir HBV (Lamivudine) – Uitgebreide Productinformatie voor Patiënten in Nederland
Basisinformatie
| Stofnaam (INN) | Lamivudine |
|---|---|
| Merknaam in Nederland | Epivir HBV (ook Lamivudine Sandoz, Lamivudine Accord, generieken) |
| ATC-code | J05AF05 |
| Beschikbare vormen & sterktes | Tabletten (100 mg), Oplossing voor orale toediening (10 mg/ml) |
| Fabrikanten | GlaxoSmithKline, Sandoz, Accord, diverse generiekproducenten |
| Receptstatus | UR (Uitsluitend recept), alleen verkrijgbaar op voorschrift arts |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Lamivudine remt het hepatitis B-virus (HBV) door te voorkomen dat het virus zich kan vermenigvuldigen in de lever. Dit helpt om leverschade en verergering van de infectie te voorkomen.
Voor specialisten: Lamivudine is een nucleoside-analoge reverse-transcriptaseremmer (NRTI) die competitief interfereert met natuurlijke deoxynucleotiden, en werkt als chain-terminator na intracellulaire fosforylering. Het resulteert in remming van virale DNA-synthese.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snel en vrijwel volledig via orale toediening (biologische beschikbaarheid ~80-85%).
- Verdeling: Goede penetratie in lichaamssappen, zoals cerebrospinale vloeistof.
- Metabolisme: Wordt slechts in beperkte mate gemetaboliseerd in de lever.
- Eliminatie: Hoofdzakelijk via renaal (nier), 70% uitscheiding onveranderd in urine.
- Halveringstijd: Ongeveer 5-7 uur bij volwassenen met normale nierfunctie.
Toepassing in het dagelijks leven en gebruiksrichtlijnen
Lamivudine wordt in Nederland gebruikt voor de behandeling van chronische hepatitis B-infectie bij volwassenen en kinderen vanaf 2 jaar. Regelmatige inname op het voorgeschreven tijdstip is cruciaal voor effectiviteit. Typische dosering voor volwassenen is 100 mg eenmaal daags (vaak 1 tablet per dag).
- Neem de tablet elke dag op hetzelfde tijdstip met een glas water.
- Indien vergeten: zo snel mogelijk alsnog innemen, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis.
- Volg altijd het individuele doseerschema van uw arts; pas de dosering nooit zelfstandig aan.
- De volledige kuur afmaken om resistentie te voorkomen, ook als klachten verminderen.
Let op: abrupt stoppen kan leiden tot ernstige verergering van de hepatitis! Overleg altijd met de behandelend arts.
Inname 's ochtends vs. 's avonds
- Voordelen ochtend: Minder kans op het vergeten van de dosis; dagroutine beter te combineren met andere gewoonten (bijv. ontbijt).
- Voordelen avond: Kan prettig zijn bij patiënt die overdag veel pillen gebruikt of werkt.
- Algemeen advies: Kies een vast moment dat in uw dagplanning past. Belangrijk is de dagelijkse regelmaat (max. 3 uur uitloop).
Een wekker of medicijnapp kan helpen herinneren. Overleg met uw apotheker als u twijfelt over het beste innamemoment.
Inname met of zonder voedsel (Nederlandse voedingsgewoonten)
Lamivudine mag met of zonder voedsel ingenomen worden. Inname bij de maaltijd kan nuttig zijn om maagongemakken te voorkomen, zeker gezien de Nederlandse gewoonte van drie hoofdmaaltijden per dag. Er zijn geen aanwijzingen dat de werking door voeding negatief beïnvloed wordt.
Interacties
| Categorie | Interactie/Advies |
|---|---|
| Voeding | Geen significante interacties; mag met melk, brood, groente, fruit, etc. |
| Alcohol | Matig gebruik toegestaan, maar overmatig drinken belast de lever. Overleg met uw arts bij leverproblemen. |
| Geneesmiddelen |
|
Meld altijd aan uw arts en apotheker welke medicijnen en supplementen u gebruikt.
Indicaties
| Indicatie | Toelichting |
|---|---|
| Chronische hepatitis B-infectie | Bewezen werkzaamheid bij volwassen én pediatrische patiënten |
| Hepatitis B met leverdecompensatie | Enkel bij specialistische begeleiding |
| Off-label: HIV-infectie (combinatietherapie) | Niet als monotherapie; enkel bij combinatieschema’s en nooit bij HIV-resistentie |
Dosering (volwassenen, kinderen, ouderen)
| Indicatie | Leeftijd | Gewicht | Dosering |
|---|---|---|---|
| Chronische hepatitis B | Volwassenen/ ouderen | >30 kg | 100 mg 1x daags |
| Chronische hepatitis B | Kinderen | 2-11 jaar (14-<30 kg) | 3 mg/kg/dag (max. 100 mg) |
| Nierfunctiestoornissen | Alle leeftijden | - | Dosering aanpassen, zie arts/apotheek |
Bijwerkingen en veiligheidsprofiel
| Vaak (>1/10) | Incidenteel (<1/100) | Zeldzaam (<1/1.000) | |
|---|---|---|---|
| Meest voorkomend | Hoofdpijn, vermoeidheid, misselijkheid | Spierpijn, slapeloosheid, diarree | Lactaatacidose, pancreatitis, ernstige leverproblemen |
Bij klachten zoals geelzucht, heftige buikpijn, donkere urine of onverklaarbare spierslapte direct contact opnemen met arts.
- Let op allergische reacties (bultjes, zwelling, ademnood).
- Langer gebruik kan (zeldzaam) leiden tot vetstapeling op de lever, leverfalen of lactaatacidose.
Aanwijzingen bij correct gebruik
- Houd het medicatieschema goed aan en gebruik een medicijndoosje of app.
- Vraag bij de Nederlandse pharmacy (apotheek) om een herhaalservice.
- Laat jaarlijks uw leverwaarden, nierfunctie en HBV-DNA controleren.
- Meld direct zwangerschap of kinderwens aan huisarts/behandelteam.
- Advies aan reizigers: neem voldoende medicijnen mee en bewaar bij voorkeur in de originele verpakking.
Alternatieven en vergelijkend overzicht
Andere middelen voor chronische hepatitis B in Nederland (veelal volledig of deels vergoed door zorgverzekeraars/NZa):
- Tenofovir disoproxil (Viread®): Effectiever bij resistentie, kans op nierproblemen, niet voor iedereen geschikt.
- Entecavir (Baraclude®): Minder resistentie, elders bewezen langdurige werkzaamheid.
- Adefovir (Hepsera®): Minder vaak eerste keus vanwege hogere kans op bijwerkingen.
Lamivudine wordt minder vaak als eerste keus voorgeschreven wanneer resistentiegevaar mogelijk is. Bij sommige patiënten – vooral bij kinderen en zwangere vrouwen – kan lamivudine een eerste optie zijn.
Wettelijke status, registratie en vergoeding
- Registratie NL: Lamivudine (Epivir HBV) is geregistreerd via het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen).
- UR-geneesmiddel: Alleen via artsenrecept, afgifte door openbare apotheken.
- Vergoeding: Volledig of gedeeltelijk vergoed vanuit het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) – check uw polis!
- Let op: Off-label-voorschriften voor HIV vallen onder specialistische verantwoordelijkheid.
Nieuwste onderzoek en richtlijnen (2022–2025)
- NHG-standaard chronische hepatitis B (herzien 2024): Lamivudine wordt nadrukkelijk aangeraden bij kinderen & intolerantie voor andere eerste keus middelen; bij volwassenen liever tenofovir of entecavir als eerste keus.
- Internationale studies (EASL 2023, Hepatology 2024): Acht op de tien patiënten houden een niet-detecteerbare viruslast aan na twee jaar lamivudine-behandeling.
- Nadelen uit onderzoek: Kans op resistentie na enkele jaren (gemiddeld 15–20%/jaar), waarbij overstap op entecavir/tenofovir vereist is (RIVM, 2023).
Beschikbaarheid en bezorging
| Verpakkingseenheid | Aantal tabletten | Indicatieprijs (NL, 2024) |
|---|---|---|
| Epivir HBV® 100 mg | 28 stuks | ca. € 50-60 |
| Lamivudine generiek 100 mg | 30, 60, 90 stuks | ca. € 20-35 (afhankelijk van zorgverzekering) |
| Stad | Levertijd via apotheek (werkdagen) |
|---|---|
| Amsterdam | 1-2 |
| Rotterdam | 1-2 |
| Utrecht | 1-2 |
| Groningen/Maastricht | 2-3 |
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Mag ik stoppen als ik me beter voel?
Nee. Het is belangrijk nooit te stoppen zonder overleg met uw arts. Vroegtijdig stoppen kan tot ernstige verergering van de hepatitis leiden. - Wat als ik een dosis vergeten ben?
Neem de vergeten dosis zodra u eraan denkt. Sla het over als het bijna tijd is voor de volgende dosis – neem nooit een dubbele dosis. - Kan ik alcohol drinken tijdens gebruik?
In beperkte mate (1-2 glazen) is toegestaan, maar overmatig alcoholgebruik wordt afgeraden; dit belast de lever extra. - Is het veilig om zwanger te worden of borstvoeding te geven?
Lamivudine kan veilig gebruikt worden onder strikte controle van de arts tijdens zwangerschap. Meld uw kinderwens altijd vooraf aan uw behandelaar. - Wordt Epivir HBV vergoed?
Ja, meestal wel – controleer hiervoor uw zorgverzekering of vraag advies bij de apotheek.
Voor persoonlijk advies, neem contact op met uw behandelend arts of apotheekteam.

