Hyzaar (Losartan / Hydrochloorthiazide): Uitgebreide Patiënteninformatie
Basisinformatie over het product
| Internationale Naam (INN) | Losartan / Hydrochloorthiazide |
| Merknamen NL | Hyzaar®, Losartan/HCTZ Teva®, Losartan/HCTZ Accord® |
| ATC-codes | C09DA01 |
| Beschikbare vormen en sterktes | Tabletten: 50 mg/12,5 mg, 100 mg/25 mg losartan/hydrochloorthiazide |
| Fabrikanten | Organon, Teva, Accord |
| Receptplicht | Uitsluitend op recept verkrijgbaar (UR-geneesmiddel) |
Werking van Hyzaar
Voor patiënten: Hyzaar is een combinatiegeneesmiddel voor hoge bloeddruk (hypertensie). Het werkt door twee verschillende stoffen: losartan is een zogenaamde ‘sartan’ (angiotensine II-receptorantagonist), hydrochloorthiazide is een diureticum (“plaspil”). Samen zorgen ze dat bloeddruk daalt en de nieren overtollig vocht sneller uitscheiden.
Dit verlaagt uw kans op een beroerte, hartaanval en andere complicaties door hoge bloeddruk.
Voor specialisten: - Losartan blokkeert selectief de AT1-receptor voor angiotensine II, waardoor vasoconstrictie en aldosteronvorming geremd worden.
- Hydrochloorthiazide remt de natriumreabsorptie in het distale tubulussegment van de nier, wat leidt tot verhoogde uitscheiding van natrium, chloriden en daarmee water.
Farmacokinetiek
- Resorptie: Beide middelen worden goed uit het maag-darmkanaal opgenomen; losartan heeft een biologische beschikbaarheid van ca. 32%, hydrochloorthiazide ruim 60%.
- Metabolisme en eliminatie: Losartan wordt via CYP2C9 tot actieve metaboliet E-3174 omgezet, waarna eliminatie vooral via urine en deels via feces plaatsvindt. Hydrochloorthiazide wordt grotendeels onveranderd renaal uitgescheiden.
- Werkingsduur: Losartan & metaboliet: ca. 24 uur; hydrochloorthiazide: 6–12 uur (effect op bloeddruk houdt langer aan).
Gebruik in het dagelijks leven en best practices
- Typische dosering:
- Startdosis bij volwassenen: 1 tablet (50 mg/12,5 mg), eenmaal daags. Indien nodig kan de arts verhogen naar 100 mg/25 mg.
- Eén tablet per dag volstaat doorgaans; innemen op een vast tijdstip.
- Context NL:
- Volg het doseerschema van de huisarts of specialist. Nederlandse richtlijnen adviseren geleidelijke dosistitratie.
- Regelmatige bloeddruk- en nierfunctiecontroles bij de huisarts zijn gebruikelijk in Nederland.
Inname: ochtend of avond?
- Ochtendinname is aanbevolen, vooral vanwege het vocht-afdrijvende effect van hydrochloorthiazide. 's Avonds innemen kan leiden tot nachtelijk urineren.
- Natuurlijk is het belangrijk om Hyzaar elke dag op hetzelfde tijdstip in te nemen voor een optimale werking.
- Twijfelt u over het geschikte tijdstip? Overleg met uw apotheker wat het beste in uw persoonlijke situatie is.
Met of zonder voedsel?
- De tabletten kunnen met of zonder voedsel worden ingenomen. Indien u maagklachten ervaart, kan het helpen Hyzaar tijdens het ontbijt in te nemen.
- Typische Nederlandse voeding (brood, fruit, zuivel) heeft geen nadelige invloed op de werking van dit medicijn.
- Let op uw zoutinname: overmatig zoute voeding (veel kant-en-klaar maaltijden, drop) kan het bloeddrukverlagende effect verminderen.
Interactie-waarschuwingen
| Soort | Interacties | Aanbeveling |
| Voeding | Overmatig zout (drop, kant-en-klaar), zoethout | Beperk zoute producten, waak voor bloeddrukstijging |
| Alcohol | Kan de bloeddruk extra verlagen | Drink met mate, let op duizeligheid |
| Geneesmiddelen | NSAID’s (ibuprofen), lithium, andere RAAS-remmers, kaliumsupplementen, bepaalde anti-aritmica (digoxine), antidiabetica | Overleg bij combinatiegebruik altijd met uw arts/apotheker |
Indicaties
| Aandoening | Status |
| Hypertensie (essentiële, onvoldoende gereguleerd met monotherapie) | Officieel goedgekeurd |
| Vermindering van risico op cardiovasculaire incidenten bij hypertensie | Officieel goedgekeurd |
| Hartfalen | Off-label (bij onvoldoende respons op standaardbehandeling) |
| Nierbescherming bij diabetische nefropathie | Off-label (wordt in individuele gevallen toegepast) |
Dosering volgens klinische indicaties
| Leeftijd/Groep | Startdosering | Maximale dosering | Opmerkingen |
| Volwassenen | 50 mg/12,5 mg 1× daags | 100 mg/25 mg 1× daags | Indien nodig stapsgewijs ophogen na enkele weken |
| Ouderen (>70 jaar) | 50 mg/12,5 mg 1× daags | 100 mg/25 mg 1× daags | Lager starten bij nierfunctiestoornis; controleer elektrolyten |
| Kinderen (<18 jaar) | Niet aanbevolen | N.v.t. | Geen ervaring met combinatiepreparaat bij kinderen |
| Nierfalen | Zie volwassenen, maar begin met lagere dosering bij eGFR < 60 ml/min | Lage doses, frequente controle noodzakelijk | Aanpassen op basis van nierfunctie; overleg met arts |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
| Vaak | Soms | Zeldzaam/ernstig |
| Duizeligheid, hoofdpijn, moeheid, spierkrampen, hoesten, lage bloeddruk bij opstaan, lichte verstoring bloedzouten (natrium, kalium) | Misselijkheid, diarree, smaakstoornissen, jicht, bescheiden stijging urinezuur en creatinine, huiduitslag | Ernstige allergische reactie (angio-oedeem), ernstige dehydratie, hartritmestoornissen, leverfunctiestoornis |
- Regelmatige controle van bloeddruk, nierfunctie, en elektrolyten (vooral kalium en natrium) is in Nederland standaardpraktijk.
- Neem contact op met uw arts bij ernstige duizeligheid, aanhoudend braken, heftige huidreacties, of tekenen van allergie (zwelling, benauwdheid).
Gebruiksadviezen uit de apotheek
- Neem tabletten dagelijks op een vast tijdstip, bij voorkeur 's ochtends.
- Sla nooit een dosis over; mocht u deze vergeten, neem de volgende dosis op het geplande tijdstip (niet dubbel innemen).
- Beperk zwaar lichamelijk werk direct na starten wegens duizeligheid.
- Slechts matig gebruik van alcohol; let extra op bij plotseling opstaan.
- Laat jaarlijks uw bloeddruk en nierfunctie checken.
Alternatieven vergoed door de Nederlandse basisverzekering (Zvw)
- Losartan solo: Bijwerkingengroen, maar soms onvoldoende effect. Minder vochtverlies.
- Andere sartan/diureticum-combinaties: Bijvoorbeeld Cozaar Comp®, Valsartan/HCTZ, Candesartan/HCTZ. Gelijkaardige werking; de keuze hangt af van bijwerkingen(geschiedenis) en kosten.
- ACE-remmer/diureticum-combinaties: Bijvoorbeeld perindopril/indapamide of enalapril/hydrochloorthiazide. Voorkeur bij bepaalde klachten zoals hartfalen.
- Monotherapie met calciumantagonist (amlodipine): Goed alternatief bij intolerantie.
Juridische, registratie- en vergoedingsstatus in Nederland
- UR-geneesmiddel, receptplichtig.
- Geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG); toezicht door IGJ en ZIN.
- Basisverzekering (Zvw) vergoedt originele en generieke Hyzaar bij medische noodzaak, eventueel met eigen bijdrage afhankelijk van het preferentiebeleid van de zorgverzekeraar.
- Mag alleen worden verstrekt na consultatie van arts; verstrekking en voorlichting uitsluitend door gecertificeerde apotheker.
Nieuwste klinische inzichten (2022-2025)
- Combinatiepreparaten (sartan/diureticum) blijven, volgens de NHG-Standaard Cardiovasculair Risicomanagement (2023) en ESC-richtlijnen, aanbevolen bij onvoldoende drukverlaging met monotherapie. (NHG, 2023; ESC/ESH 2023)
- Nieuw onderzoek suggereert minder incidenten van hypokaliëmie en metabool syndroom vergeleken met ACE-remmer/diureticum-combinaties.
- Langdurig gebruik is veilig, mits regelmatige controle van nierfunctie en elektrolyten plaatsvindt (Bovée et al., Ned Tijdschr Geneeskd 2024).
Beschikbaarheid & levering (NL)
| Verpakkingsgrootte | Indicatie adviesprijs (juni 2024) | Levertijd (Amsterdam) | Levertijd (Rotterdam) | Levertijd (Groningen) | Levertijd (Maastricht) |
| 30 tabletten | €18–22 | Direct/1 werkdag | 1 werkdag | 1–2 werkdagen | 1–2 werkdagen |
| 90 tabletten | €46–60 | Direct/1 werkdag | 1 werkdag | 1–2 werkdagen | 1–2 werkdagen |
Veelgestelde vragen (FAQ)
- 1. Kan ik Hyzaar in combinatie met andere bloeddrukverlagers slikken?
Antwoord: Ja, soms is combinatie met andere middelen nodig. Dit mag echter alléén op voorschrift van uw arts, in verband met kans op lage bloeddruk of verstoring van bloedzouten. - 2. Wat gebeurt er als ik een dosis vergeet?
Antwoord: Neem de gemiste dosis zodra u eraan denkt, tenzij het bijna tijd is voor de volgende inname. Sla de vergeten tablet dan over. Nooit een dubbele dosis nemen ter compensatie. - 3. Mag ik Hyzaar blijven slikken als ik griep of koorts heb?
Antwoord: Bij ernstige koorts, aanhoudend braken of diarree, overleg altijd met uw arts of apotheker. Kans op uitdroging is bij gebruik van plaspillen groter. - 4. Is Hyzaar veilig tijdens de zwangerschap?
Antwoord: Nee, Hyzaar mag niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap of bij een zwangerschapswens. Overleg direct met uw arts als u (mogelijk) zwanger bent of wilt worden. - 5. Kan ik gewoon blijven autorijden of sporten?
Antwoord: Meestal wel, maar wees voorzichtig de eerste dagen, zeker bij duizeligheid. Stop bij klachten en overleg met uw arts.
Let op: Raadpleeg bij vragen altijd uw arts of apotheker. Deze informatie is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen medisch advies.
Laatst bijgewerkt: Juni 2024
