Levlen (Ethinylestradiol / Levonorgestrel)
Basisinformatie
| Internationale Naam (INN) | Ethinylestradiol / Levonorgestrel |
|---|---|
| Merknamen Nederland | Levlen, Microgynon, Moniq Gynial, Stediril |
| ATC-code | G03AA07 |
| Beschikbare vormen & sterktes | Tabletten: 0,03 mg ethinylestradiol + 0,15 mg levonorgestrel |
| Fabrikanten (NL) | Bayer B.V., Teva Nederland BV, Pfizer BV |
| Receptplicht | UR (Uitsluitend op recept) |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Levlen is een gecombineerde anticonceptiepil die twee hormonen bevat: ethinylestradiol (oestrogeen) en levonorgestrel (progestageen). Het voorkomt zwangerschap door ovulatie te onderdrukken (het vrijkomen van een eicel uit de eierstok) en de slijmlaag van de baarmoederhals dikker te maken, zodat zaadcellen moeilijker kunnen binnendringen. De baarmoederslijmvlies wordt ook ongemakkelijk voor een bevruchte eicel.
Voor specialisten: Het gecombineerde orale anticonceptivum remt de afgifte van FSH en LH door negatieve terugkoppeling op de hypofyse. Levonorgestrel induceert endometriumtransformaties, terwijl ethinylestradiol de middenfase-LH-piek onderdrukt.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snelle absorptie na orale inname. Ethinylestradiol bereikt maximale plasmaspiegels in 1-2 uur.
- Metabolisme: Intestinaal en hepaticaal, voornamelijk via cytochroom P450 (CYP3A4).
- Eliminatie: Conjugaten via urine en feces. Eliminatiehalfwaardetijd: EE 13-27 uur; LNG 9-19 uur.
- Werkingsduur: Effectief bij dagelijks gebruik (24-uurs cyclus).
Toepassing in het dagelijks leven & gebruiksaanwijzing
Levlen wordt in Nederland vooral gebruikt als betrouwbare anticonceptie. Het wordt aanbevolen om elke dag rond hetzelfde tijdstip 1 tablet in te nemen, gedurende 21 dagen, gevolgd door 7 dagen 'stopweek' (of placebo-tabletten). Deze cyclus herhaalt zich wekelijks.
- Zorg voor een vast innamepatroon; dit bevordert betrouwbaarheid.
- Indien u een tablet vergeet, volgt u de instructies uit de bijsluiter of raadpleegt uw apotheek.
- Geschikt bevonden voor volwassen vrouwen tot de menopauze; niet voor kinderen zonder specialistisch advies of vrouwen >50 jaar.
- In Nederland is het gebruik en de voorlichting rond anticonceptie goed ontwikkeld. Huisartsen, apothekers en GGD’s zijn laagdrempelig beschikbaar voor vragen.
Ochtends of ’s avonds innemen?
- Voordelen ochtendgebruik: Minder kans op vergeten in verband met ochtendroutines.
- Voordelen avondgebruik: Praktisch voor werkende vrouwen of bij ochtendmisselijkheid.
- Algemeen advies: Kies het tijdstip dat het beste bij uw ritme past en houd zich hieraan.
Inname met of zonder voedsel
Levlen kan met of zonder voedsel worden ingenomen. Maaltijd heeft geen significante invloed op de werking. In Nederland is het gebruikelijk om de pil tijdens het ontbijt of avondeten te slikken, wat helpt herinneren.
- Bij maag- of darmklachten kan inname met wat voedsel milder zijn voor de maag.
- Zuivel, volkoren of normale Hollandse maaltijden hebben geen effect op de absorptie.
Interactiewaarschuwingen
| Interactiebron | Gevolg | Advies |
|---|---|---|
| Bepaalde antibiotica (zoals rifampicine) | Minder effectieve anticonceptie | Extra voorbehoedsmiddel gebruiken |
| Anti-epileptica (carbamazepine, fenytoïne) | Versnelde afbraak hormonen | Overleg met arts |
| Kruidensupplementen met Sint-Janskruid | Verminderde pilwerking | Vermijden |
| Alcohol | Geen directe interactie | Voldoende matiging |
| Hiv-middelen (proteaseremmers) | Wijziging hormonenspiegels | Deskundig overleg |
| Anticoagulantia | Risico op doorbraakbloeding | Controle INR-waarden |
Indicaties
| Bewezen indicaties (Nederland) | Off-label of aanvullende indicaties |
|---|---|
| Anticonceptie bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd | Behandeling menstruele klachten (dysmenorroe), endometriose, cyclusregulering, acne (off-label) |
Dosering volgens indicatie (volwassenen, kinderen, ouderen)
| Leeftijdsgroep | Standaarddosering | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Volwassen vrouwen (18–50 jr) | 1 tablet per dag, 21 dagen + 7 dagen stopweek | Klassiek schema, start op dag 1 cyclus |
| Adolescenten (>12 jr) | 1 tablet per dag, conform volwassenen | Alleen op medisch advies |
| Ouderen (>50 jr) | Niet aanbevolen | Advies: alternatieve anticonceptie |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
- Zeer vaak: Misselijkheid, hoofdpijn, gevoelige borsten, lichte gewichtstoename
- Regelmatig: Stemmingswisselingen, doorbraakbloedingen, huiduitslag, verminderd libido
- Zelden: Droge ogen, overgevoeligheidsreacties, verhoogd risico op veneuze trombose
- Contra-indicaties: Tromboserisico’s, actieve leverziekte, borstkanker, onverklaarde vaginale bloedingen
- Waarschuwing: Bij rooksters ouder dan 35 jaar verhoogt het risico op cardiovasculaire aandoeningen
| Categorie | Frequentie | Voorbeelden |
|---|---|---|
| Vaak | ≥1/10 | Hoofdpijn, spotting, misselijkheid, gevoelige borsten |
| Soms | ≥1/100, <1/10 | Stemmingsstoornis, gewichtstoename, acne |
| Zeldzaam | <1/1000 | Trombose, leveradenoom, migraine |
Richtlijnen voor goed gebruik (voor Nederlandse gebruikers)
- Neem de pil dagelijks op een vast tijdstip, bij voorkeur met wat water.
- Bij braken of ernstige diarree binnen 4 uur na inname, geldt dit als een vergeten tablet.
- Bewaar Levlen op kamertemperatuur, buiten bereik van kinderen.
- Bij vragen rondom gemiste pillen of interacties: neem contact op met uw apotheek of huisarts.
- Controleer jaarlijks uw gezondheid bij het herstarten of voortzetten van anticonceptie (bloeddruk, leefstijl).
- GGD’s en apotheken bieden anonieme, laagdrempelige begeleiding bij vragen.
Alternatieve behandelingen / middelen
- Combinatiepillen: Marvelon (ethinylestradiol/desogestrel), Yasmin (ethinylestradiol/drospirenon) – vergelijkbare werking, klein verschil in bijwerkingen.
- Progestageenpillen: Cerazette, Slinda – geschikt bij oestrogeenintolerantie.
- Andere anticonceptiemethoden: Spiraal (Mirena, Kyleena), NuvaRing, prikpil, implantaten, koperspiraal.
- Vergoeding: Onder 21 jaar via basisverzekering, 21+ op eigen kosten tenzij indicatie/medische noodzaak.
Kies samen met uw behandelend arts een methode die past bij uw gezondheid, gezinssituatie en voorkeur.
Juridische, registratie- en vergoedingsstatus in Nederland
- Registratiehouder: CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen)
- Status: Uitsluitend op recept, UR-geneesmiddel
- Vergoeding: Tot 21 jaar basispakket; voor 21+ afhankelijk van aanvullende verzekering of medische redenen
- Wetgeving: Geneesmiddelenwet, Lijst I UR-geneesmiddelen
Nieuwste richtlijnen en onderzoek (2022–2025)
- SWAB (Nederlandse richtlijnen): Gecombineerde orale anticonceptiva zoals Levlen veilig voor gezonde vrouwen tot 50 jaar, mits jaarlijkse controle (Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie 2023).
- Internationaal (WHO, 2024): Lage dosering oestrogeen/levonorgestrel effectief en veilig bij correct gebruik.
- Dutch College of General Practitioners (NHG, 2024): Voorkeursmiddel bij vrouwen zonder contra-indicaties, vooral vanwege gebruiksgemak en voorspelbare cyclusregulatie.
Beschikbaarheid & levering
| Verpakkingen | Verkoopprijs* (indicatief) | Levertijd Amsterdam | Levertijd Rotterdam | Levertijd Utrecht | Levertijd Groningen |
|---|---|---|---|---|---|
| 21 tabletten | €8,00 | 1 werkdag | 1 werkdag | 1 werkdag | 1-2 werkdagen |
| 63 tabletten (3 strips) | €22,00 | 1 werkdag | 1 werkdag | 1 werkdag | 1-2 werkdagen |
| 126 tabletten (6 strips) | €42,50 | 1 werkdag | 1 werkdag | 1 werkdag | 1-2 werkdagen |
* Prijzen en beschikbaarheid kunnen variëren per apotheek en verzekering.
FAQ – Veel gestelde vragen
- 1. Wat moet ik doen als ik een pil vergeten ben?
- Neem de vergeten pil zo snel mogelijk in. Bij meer dan 12 uur te laat: volg schema uit de bijsluiter. Bij twijfel, gebruik een extra voorbehoedsmiddel en neem contact op met uw apotheek.
- 2. Kan ik Levlen samen met andere medicijnen gebruiken?
- Sommige medicijnen verminderen de effectiviteit van de pil, zoals bepaalde antibiotica, anti-epileptica en Sint-Janskruid. Overleg altijd met uw arts/apotheker voor u start met nieuwe medicatie.
- 3. Is deze pil veilig als ik rook?
- Roken, vooral boven de 35 jaar, verhoogt het risico op ernstige bijwerkingen zoals trombose en hart- en vaatziekten. Stoppen met roken is sterk aanbevolen. Bij rooksters ouder dan 35 wordt de pil meestal afgeraden.
- 4. Kan ik Levlen gebruiken als ik borstvoeding geef?
- Het wordt niet aanbevolen om Levlen tijdens de borstvoedingsperiode te gebruiken wegens mogelijke invloed op melkproductie en de baby. Kies liever voor een progestageen-only pil (minipil) of overleg met uw arts.
- 5. Zijn er alternatieven voor Levlen als ik last krijg van bijwerkingen?
- Ja, er zijn diverse andere anticonceptiemethoden en pilsoorten. Overleg met uw behandelaar voor een middel dat het beste past bij uw situatie.

