Prometrium (Progesterone)

Prometrium (Progesteron) – Uitgebreide Productinformatie voor Nederlandse Patiënten

Basisinformatie over het product

• Internationale Naam (INN): Progesteron
• Merknamen Nederland: Prometrium®, Utrogestan®
• ATC-code: G03DA04
• Verkrijgbare vormen en sterktes:
  • Zachte capsules: 100 mg, 200 mg
  • Inbrengcapsules (vaginale toediening): 100 mg
• Fabrikanten: Besins Healthcare Netherlands B.V., andere parallelimporteurs
• Receptplichtigen status: Uitsluitend op recept (UR-geneesmiddel)

Werking van Prometrium (progesteron)

• Simpel uitgelegd: Progesteron is een natuurlijk vrouwelijk hormoon dat het endometrium (baarmoederslijmvlies) voorbereidt op zwangerschap en een regelmatige menstruatiecyclus ondersteunt.
• Voor specialisten: Progesteron bindt aan nucleaire progesteronreceptoren en beïnvloedt zo genexpressie, remt proliferatie van endometriumcellen, en is essentieel voor de luteale fase, vroege zwangerschap en regulering van hormonale as (hypothalamus-hypofyse-gonade).

Farmacokinetiek

• Absorptie: Snelle absorptie na orale inname. Piekniveaus na 1–3 uur. Bij vaginale toediening minder first-pass-effect door de lever.
• Metabolisme: Extensief gemetaboliseerd in de lever door CYP3A4-enzymen tot actieve en inactieve metabolieten.
• Eliminatie: Uitscheiding voornamelijk via de urine. Eliminatiehalfwaardetijd 5–20 uur (afhankelijk van de formulering en toedieningsweg).
• Werkingsduur: Effect houdt aan tot 24 uur bij reguliere inname.

Toepassing in het dagelijks leven en beste gebruikspraktijken

• Typische dosering: Volwassen vrouwen: 100–200 mg per dag, afhankelijk van de indicatie.
• Gebruik: Slik de capsule in zijn geheel door met water. Eventueel kan de capsule vaginaal ingebracht worden als zo voorgeschreven.
• Bewaar het geneesmiddel droog en bij kamertemperatuur (<25°C), buiten het bereik van kinderen.
• Let op: Geen zelfmedicatie; altijd doseren conform artsvoorschrift.
• Specifiek in Nederland: bij voorkeur innemen op een vast moment van de dag, passend binnen het Nederlandse eet- en leefpatroon.

Dosering in de ochtend versus avond

• Voordelen avondinname: Kan slaperigheid als bijwerking verminderen tijdens de dag. Bevordert innamegewoonte.
• Voordelen ochtendinname: Voor bepaalde indicaties (bijv. bijwerkingen beperken bij mensen die ’s avonds actief moeten zijn).
• Advies: Kies – in overleg met uw arts – een vast tijdstip en houd u hieraan voor optimale werking.

Inname met of zonder voedsel

• Effect van maaltijd: Oraal ingenomen Prometrium wordt beter opgenomen met een vetrijke maaltijd, wat leidt tot hogere bloedspiegels, maar dit kan ook bijwerkingen zoals slaperigheid versterken.
• Advies: Neem Prometrium bij voorkeur op een nuchtere maag of na een lichte maaltijd ter voorkoming van wisselende bloedspiegels. Past binnen het Nederlandse ontbijten/lunchen.
• Drink geen (grote hoeveelheden) alcohol direct voor of na inname, omdat dit bijwerkingen kan versterken.

Interactiewaarschuwingen

Indicaties

Dosering per klinische indicatie

Bijwerkingen en veiligheid

• Veelvoorkomende bijwerkingen:
  • Vermoeidheid/slaperigheid
  • Hoofdpijn
  • Maag-buikklachten
  • Borstspanning
  • Stemmingsveranderingen
• Zeldzame bijwerkingen:
  • Allergische reactie
  • Leverfunctieafwijkingen
  • Trombose (zeer zeldzaam)
• Waarschuwingen:
  • Niet gebruiken bij leverziekten, niet-gediagnosticeerde vaginale bloedingen of hormoongevoelige tumoren zonder specialistisch advies.
  • Voorzichtig bij bestaande trombose-risico’s en ernstige migraine.

Richtlijnen voor goed gebruik

• Neem het geneesmiddel dagelijks op een vast tijdstip om werking te optimaliseren.
• Bij gemiste dosis: neem z.s.m., tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis (nooit dubbele dosis).
• Gebruik een inname-app of wekker om te herinneren aan de inname.
• Overleg altijd met de apotheker of arts bij combinatiegebruik met andere geneesmiddelen.
• Vervang bij vaginale toediening hygiënisch inbrengen; bij voorkeur voor het slapen gaan.
• Bij ongeplande zwangerschap of bijwerkingen: direct contact opnemen met huisarts of apotheker.

Alternatieve behandelingsopties

• Andere progestagenen (restitutie afhankelijk van basisverzekering/NZa-lijst):
  • Dydrogesteron (Duphaston®) – synthetisch, minder slaperigheid
  • Medroxyprogesteron (Provera®) – synthetisch, langer werkzaam
  • Norethisteron (Primolut®) – alternatief bij specifieke indicaties
• Vergelijking:
  • Natuurlijk progesteron (zoals Prometrium) heeft minder effect op het lipidenprofiel, maar geeft vaker (milde) slaperigheid.
  • Synthetische varianten kunnen meer metabole of androgene bijwerkingen geven maar zijn vaak effectiever voor bloedingcontrole.

Wettelijke registratie en vergoeding in Nederland

• Registratie: Geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
• Juridische status: UR-geneesmiddel (uitsluitend op recept verkrijgbaar)
• Vergoeding: Basisverzekering vergoedt bij specifieke indicaties zoals HST of IVF, conform Gegevens Basisverzekering Geneesmiddelen (GVS). Vraag uw arts of apotheker naar vergoeding en voorwaarden.
• Parallelimport kan van invloed zijn op levertermijn en beschikbaarheid in apotheken.

Laatste onderzoek en klinische richtlijnen (2022–2025)

• Nieuw Nederlands onderzoek (KNMP/NVOG 2023) onderstreept de voorkeur voor natuurlijk progesteron bij vrouwen met verhoogd tromboserisico tijdens HST.
• Europees onderzoek (ESHRE guideline 2024) bevestigt effectiviteit bij luteale fase ondersteuning; gebruik volgens protocol verkleint kans op miskraam.
• WHO en EMA aanbevelen periodieke evaluatie van behandeldoel en -duur, vooral bij langdurige onderhoudsbehandeling.

Beschikbaarheid en levering in Nederland

• Verpakkingsgrootten: meestal 30, 60 of 90 capsules per doosje.
• Prijsindicatie: €20–40 per 30 capsules (afhankelijk van sterkte/formulering en verzekering).
• Apotheekvoorraad: Ruime beschikbaarheid, levertijd soms verlengd bij parallelimport.

Veelgestelde vragen (FAQ)

1. Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
   Neem de vergeten dosis zo snel mogelijk in. Is het bijna tijd voor de volgende dosis? Sla de vergeten dosis dan over. Neem nooit een dubbele dosis.
2. Kan ik alcohol drinken tijdens het gebruik van Prometrium?
   Beperk alcoholgebruik, omdat dit de kans op bijwerkingen (zoals slaperigheid) kan vergroten. Overleg bij twijfel altijd met de arts of apotheker.
3. Is Prometrium veilig tijdens de zwangerschap?
   Alleen gebruiken op voorschrift van een arts, bijvoorbeeld bij bewezen progesterontekort of IVF-behandeling. Zelf starten tijdens zwangerschap wordt afgeraden.
4. Waar bewaar ik mijn capsules het beste?
   Bewaar de capsules droog, bij kamertemperatuur (<25°C), buiten het bereik van kinderen, bij voorkeur in de originele verpakking.
5. Wordt Prometrium volledig vergoed?
   Vergoeding hangt af van de indicatie en uw zorgverzekering. Controleer met uw apotheker en/of verzekeraar de actuele voorwaarden.

Raadpleeg bij vragen altijd uw arts of apotheker. De bovenstaande informatie is bedoeld ter ondersteuning en vervangt niet het persoonlijk medisch advies.