Sumycin (Tetracycline) – Uitgebreide Patiënteninformatie
Basisinformatie
| Internationale Naam (INN) | Tetracycline |
|---|---|
| Merknamen in Nederland | Sumycin, Tetracycline HCl, Tetracin* |
| ATC-code | J01AA07 |
| Beschikbare vormen en sterktes | Tabletten/capsules: 250 mg, 500 mg; Oplossing (zeldzaam) |
| Fabrikanten | Pfizer, Mylan, Teva, Aurobindo |
| Voorschrift/verstrekkingsstatus | UR (Uitsluitend op Recept) |
Let op: Beschikbaarheid en verpakking kunnen per apotheek en fabrikant verschillen.
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Sumycin (Tetracycline) is een antibioticum dat de groei van bacteriën stopt. Het voorkomt dat bacteriën eiwitten kunnen aanmaken, waardoor ze uiteindelijk sterven en de infectie wordt bestreden.
Voor specialisten: Tetracycline bindt reversibel aan de 30S subeenheid van het bacteriële ribosoom, waardoor tRNA niet meer kan binden en bacteriële eiwitsynthese in de elongatiefase wordt geremd. Dit resulteert in een bacteriostatische werking, effectief tegen een breed spectrum van Gram-positieve en Gram-negatieve micro-organismen.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Goede orale absorptie (60–80%), vertraagd en verminderd door zuivelproducten of antacida.
- Metabolisme: Wordt nauwelijks omgezet in de lever, voornamelijk onveranderd uitgescheiden.
- Eliminatie: Via de urine en de gal; de halfwaardetijd bedraagt 6–10 uur.
- Duur van werking: 12–24 uur, afhankelijk van dosis en indicatie.
Gebruik in het dagelijks leven en beste praktijken
- Typische dosering volwassenen: 250–500 mg elke 6 tot 12 uur, afhankelijk van infectie en aanwijzing van arts.
- Toedieningswijze: Heel doorslikken met een vol glas water.
- Voor Nederlandse patiënten: Neem het middel elke dag rond hetzelfde tijdstip voor het beste resultaat. Houd u aan de door de huisarts of specialist gestelde kuurduur, ook als u zich snel beter voelt.
- Het is wettelijk verplicht de kuur af te maken om resistentie te voorkomen.
Inname in de ochtend versus de avond
- Ochtendinname: Voorkeur, omdat u dan minder kans heeft op slokdarmirritatie. Ook is het handiger combineren met de Nederlandse ontbijtgewoontes (lichte ontbijtjes zonder zuivel).
- Avondinname: Kan als arts dat voorschrijft. Lig na inname minimaal 30 minuten niet plat om slokdarmklachten te voorkomen.
- Tijdstip & regelmaat: Kies een vast moment per dag (bijvoorbeeld steeds 7:30 uur) en stel een wekkertje in om doses niet te vergeten.
Inname met of zonder voedsel
- Lege maag optimaal: Neem Sumycin 1 uur voor of 2 uur na het eten in voor de beste opname.
- Let op zuivel: In Nederland wordt veel zuivel (melk, yoghurt) bij ontbijt gebruikt. Neem Sumycin nooit samen met melk, yoghurt of kwark. Zuivel vermindert de opname aanzienlijk!
- Lichte maaltijd: Bij maagklachten mag het middel met een klein beetje voedsel (geen zuivel, geen calciumrijk) worden ingenomen.
Interactiewaarschuwingen
| Interactie | Risico/gevolg | Advies |
|---|---|---|
| Melk/zuivel/calciumsuppletie | Verminderde opname Tetracycline | Mijd 2 uur vóór en na inname |
| IJzersupplementen (ijzertabletten) | Verminderde werking Tetracycline | Niet samen innemen, 2 uur ertussen laten |
| Antacida (aluminium/magnesium/carbonaten) | Verminderde opname | Minstens 2 uur voor of na gebruik van Sumycin |
| Bloedverdunners (zoals warfarine) | Verhoogde werking bloedverdunner | Controle INR/arts informeren |
| Alcohol | Niet direct schadelijk, maar kan effectiviteit verminderen en bijwerkingen verhogen | Beperk alcoholgebruik tijdens de kuur |
| Orale anticonceptiva | Kans op verminderde betrouwbaarheid | Extra anticonceptie tot 7 dagen na de kuur |
Indicaties
| Indicatie | Status | Opmerking |
|---|---|---|
| Luchtweginfecties | Officieel/registratie | Bij ongevoeligheid voor penicillinen |
| Urineweginfecties | Officieel | Alternatief voor andere antibiotica |
| Acne vulgaris | Officieel | Langdurige, lage dosis therapie mogelijk |
| Ziekte van Lyme (eerste stadium, alternatieve therapie) | Off-label | Indien doxycycline niet mogelijk is |
| Rosacea | Off-label | In overleg met arts |
| Specifieke tropenziekten (cholera, pest, rickettsiose) | Officieel/off-label | Bij reis- of importziekten, specialist |
Dosering naar klinische indicatie
| Indicatie | Volwassene | Kind | Oudere |
|---|---|---|---|
| Luchtweginfectie | 250–500 mg elke 6–12 uur, 7–10 dagen | 25–50 mg/kg/dag verdeeld in 2–4 doses | Zelfde als volwassene, indien normale nierfunctie |
| Acne vulgaris | 250 mg 1–2×/dag, tot 3 maanden | Niet aanbevolen bij kinderen <8 jaar | Zelfde, maar start lage dosis |
| Urineweginfectie | 500 mg 2×/dag, 7 dagen | 25–50 mg/kg/dag | Let op bij nierfalen |
| Specifieke tropenziekten | Volgt artsadvies, meestal 500 mg 2×/dag | Niet aanbevolen <8 jaar | Zelfde, controleer nierfunctie |
Let op: Tetracycline wordt niet gegeven aan kinderen jonger dan 8 jaar wegens risico op blijvende verkleuring van tanden.
Bijwerkingen en veiligheidsprofiel
| Bijwerking | Frequentie | Advies |
|---|---|---|
| Misselijkheid/maagklachten | Vaak (>10%) | Neem in met water, evt. lichte maaltijd |
| Fotosensitiviteit (zonlichtallergie) | Vaak | Fel zonlicht vermijden, zonnebrandcrème |
| Schimmelinfecties van mond/vagina | Regelmatig | Arts raadplegen bij klachten |
| Slokdarmirritatie | Regelmatig | Sta rechtop bij inname, met veel water |
| Overgevoeligheidsreacties | Zelden | Meteen arts raadplegen |
| Lever-/nierproblemen | Zeer zelden | Controle bij langdurig gebruik |
| Bloedafwijkingen | Zelden | Arts inschakelen bij onverklaarbare klachten |
- Waarschuwing: Niet gebruiken bij zwangerschap, borstvoeding, ernstige lever-/nierproblemen. Niet geschikt voor kinderen jonger dan 8 jaar (tandverkleuring).
Juiste wijze van gebruik (apotheekadvies)
- Neem altijd precies volgens voorschrift van arts in.
- Niet combineren met melkproducten, ijzertabletten of maagzuurremmers.
- Zorg voor goede zonbescherming: draag beschermende kleding en gebruik zonnebrandcrème.
- Drink voldoende water (minimaal 1 vol glas bij elke inname).
- Neem het middel zittend of staand in, blijf daarna nog 30 minuten rechtop.
- Volg altijd de volledige kuur af, ook als u zich beter voelt.
- Informeer uw arts bij gebruik van andere geneesmiddelen via het Landelijk Schakelpunt (LSP).
Alternatieven (vergoed door het Nederlandse zorgstelsel)
- Doxycycline – Voorkeursmiddel bij de meeste indicaties. Voordeel: minder interacties met voeding, langere halfwaardetijd (1×/dag). Nadeel: soortgelijke bijwerkingen.
- Minocycline – Bij acne als tetracycline niet gehaald kan worden. Voordeel: langere werking, nadeel: meer kans op duizeligheid, auto-immuunbijwerkingen.
- Clindamycine – Bij tetracycline-allergie of -resistentie. Voordeel: werkzaam bij anaerobe infecties, nadeel: hogere kans op darmproblemen.
- Aziatische macroliden (zoals azitromycine, claritromycine) – Vaak gecompenseerd, vooral bij luchtweginfecties. Voordeel: korte kuur, nadeel: resistentieontwikkeling.
- Amoxicilline (bij gevoeligheid) – Eerste keus bij kinderen/pregnanten. Nadeel: niet tegen alle bacteriën werkzaam.
Juridische, registratie- en vergoedingstatus Nederland
- Sumycin valt onder de UR-geneesmiddelen (uitsluitend op recept) volgens het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- Farmaceutische vergoeding: Tetracycline is opgenomen in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS); standaard vergoed bij geregistreerde indicaties met standaard bijbetaling.
- Voor niet-geregistreerde indicaties kan aanvullende motivatie van de arts of specialist nodig zijn.
- Het product is geregistreerd en gecontroleerd door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
Nieuwste onderzoek en klinische richtlijnen (2022–2025)
- De NHG-Standaard 'Bacteriële huidinfecties' (2023) raadt tetracycline alleen aan bij specifieke gevallen en adviseert doxycycline als eerstekeus bij de meeste indicaties (bron: NHG-Richtlijnen).
- Recent onderzoek benadrukt het belang van resistentiebewust voorschrijven (Kwakman et al., Ned Tijdschr Geneeskd 2022).
- Multidisciplinaire CBG/KNMP-richtlijnen bevelen Tetracycline alleen aan indien alternatieven niet mogelijk zijn.
Beschikbaarheid en levering
| Verpakkingsgrootte | Indicatieve prijs* | Voorraad status | Bezorging (voorraad) |
|---|---|---|---|
| 10 tabletten 250 mg | € 7 – € 9 | Goed op voorraad | Amsterdam: binnen 24 uur |
| 30 tabletten 500 mg | € 22 – € 27 | Beperkt, kan besteld worden | Rotterdam, Utrecht, Den Haag: binnen 1–2 werkdagen |
| 100 tabletten 250 mg | € 40 – € 49 | Op aanvraag | Landelijk: 2–3 werkdagen |
*Prijzen zijn indicatief, afhankelijk van zorgverzekeraar, GVS en apotheekkosten.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- 1. Mag ik Sumycin gebruiken als ik zwanger ben of borstvoeding geef?
Nee. Tetracycline wordt niet aanbevolen tijdens zwangerschap of borstvoeding vanwege risico’s op tand- en botafwijkingen bij het kind. Overleg direct met uw arts. - 2. Waarom mag ik mijn medicatie niet met melk of yoghurt innemen?
Melk en zuivel bevatten calcium, dat zich bindt aan het werkzame bestanddeel van Sumycin en zo de opname en werking vermindert. Neem het minstens 2 uur gescheiden van zuivelproducten. - 3. Kan ik veilig in de zon met Sumycin?
Wees voorzichtig. Tetracycline verhoogt de gevoeligheid van de huid voor zonlicht, waardoor u sneller kunt verbranden. Vermijd sterke zon en gebruik zonnebrandcrème (SPF 30+). - 4. Wat als ik een dosis ben vergeten?
Neem de vergeten dosis zodra u eraan denkt. Is het bijna tijd voor de volgende dosis, sla de vergeten tablet dan over en ga door op het vaste schema. Neem nooit een dubbele dosis. - 5. Mag ik alcohol gebruiken tijdens Sumycin-kuur?
Een klein glaasje is niet verboden, maar het is beter alcohol te beperken, omdat dit de werking vermindert en bijwerkingen versterkt.
Let op:
Bent u allergisch, gebruikt u andere geneesmiddelen, of heeft u vragen over (vergoeding of voorraad) – neem dan altijd contact op met uw apotheek of arts. Deze informatie is bedoeld ter aanvulling op, en niet ter vervanging van, het advies van arts of apotheker.
