Biltricide (Praziquantel) – Patiënteninformatie voor Nederland
Basisinformatie over het product
| Stofnaam (INN) | Praziquantel |
|---|---|
| Handelsnamen Nederland | Biltricide, Praziquantel Aurobindo |
| ATC-code | P02BA01 |
| Beschikbare vormen en sterktes | Tabletten 600 mg |
| Fabrikanten | Bayer AG, Aurobindo Pharma |
| Receptstatus | Uitsluitend op recept verkrijgbaar (UR-geneesmiddel) |
Werking van Biltricide (Praziquantel)
Voor patiënten: Biltricide is een medicijn tegen infecties met bepaalde wormen (parasieten), zoals lintwormen (cestoden) en zuigwormen (trematoden). Het doodt deze wormen in het lichaam, waardoor klachten en complicaties worden voorkomen.
Voor zorgprofessionals: Praziquantel verhoogt de doorlaatbaarheid van de celmembranen van gevoelige parasieten voor calciumionen, wat leidt tot spiersamentrekkingen, verlamming en uiteindelijke dood van de worm. Dit effect is specifiek voor bepaalde platte wormen die bij mensen ernstige ziekten kunnen veroorzaken.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snel en bijna volledig via het maag-darmkanaal na orale inname. Biologische beschikbaarheid is circa 80%.
- Metabolisatie: Praziquantel wordt in de lever snel omgezet (via CYP3A4, 2B6 en 2C19) in inactieve metabolieten.
- Uitscheiding: Voornamelijk via de urine (80%) en deels via de ontlasting. De eliminatiehalfwaardetijd bedraagt circa 1,5 uur.
- Werkingsduur: Na inname werkt de stof enkele uren – doorgaans is een korte kuur effectief.
Gebruik in het dagelijks leven & Best practices
- Typische dosering: Afhankelijk van de infectie, meestal éénmalig of kortdurend (1 dag), verdeeld over 1-3 dosis(sen) per dag.
- Gebruik: Altijd innemen met wat voedsel (zie verder) en een glas water. Niet kauwen; tabletten kunnen eventueel in gelijke delen gebroken worden voor de juiste dosis.
- Nederlandse context: Wordt vooral voorgeschreven na reis naar landen waar deze worminfecties voorkomen, of bij laboratoriumbevestiging van een infectie in Nederland (bijvoorbeeld via GGD).
- Opvolging: Altijd afspraken met de arts of apotheek navolgen en eventueel controleonderzoek (ontlasting/ bloed) uitvoeren.
Wanneer innemen: ochtend vs. avond
- Ochtend: Voorkeur bij meermaals daagse dosering (bv. elke 4-6 uur), zodat alle dosis(sen) overdag ingenomen kunnen worden en controle op bijwerkingen makkelijker is.
- Avond: Kan praktisch zijn bij eenmalige toediening, maar vermijd innemen vlak voor slaap (misselijkheid kan optreden).
- Tip: Kies vaste tijdstippen en gebruik een medicatieschema of herinnering.
Inname met of zonder voedsel – Adviezen en Nederlandse eetgewoonten
Biltricide dient bij voorkeur tijdens of na een (lichte) maaltijd te worden ingenomen. Vetten verhogen de opname, waardoor het medicijn beter werkt. In Nederland raden we aan het medicijn met een normale maaltijd, zoals ontbijt of lunch (brood, melkproducten, fruit) te combineren.
Vermijd grapefruit(sap), want dit kan de werking ongewenst versterken.
Interactiewaarschuwingen
| Interacties | Advies |
|---|---|
| Grapefruit & -sap | Niet gebruiken, versterkt werking (meer bijwerkingen mogelijk) |
| Alcohol | Bij voorkeur vermijden tijdens de kuur, kans op versterkte bijwerkingen |
| Anticonvulsiva (bv. fenytoïne, carbamazepine) | Kunnen effect van Biltricide verminderen |
| Rifampicine | Vermindert werkzaamheid van praziquantel |
| Ketoconazol en andere CYP3A4-remmers | Verhogen spiegel; risico op bijwerkingen |
| Andere antihelmintica | Niet combineren zonder overleg arts |
Indicaties
| Toepassing | Status |
|---|---|
| Schistosomiasis (bilharzia) | Officieel geregistreerd |
| Lintworminfecties (bv. Taenia, Diphyllobothrium spp.) | Officieel geregistreerd |
| Clonorchiasis, Opisthorchiasis | Officieel geregistreerd |
| Neurocysticercose | Off-label; soms toegepast, specialistische begeleiding |
| Andere trematodeninfecties | Registreerde of off-label indicatie, afhankelijk van soort |
Dosering per aandoening en patiëntgroep
| Aandoening | Volwassenen | Kinderen (>4 jaar, gewicht >20 kg) | Ouderen |
|---|---|---|---|
| Schistosomiasis | 40 mg/kg als éénmalige dosis of verdeeld over 2 doses | 40 mg/kg als éénmalige dosis, evt. verdeel over 2 dosis(sen) | Zelfde als volwassenen |
| Lintworminfecties | 10–25 mg/kg als één dosis | 10–25 mg/kg als één dosis | Zelfde als volwassenen |
| Clonorchiasis, Opisthorchiasis | 25 mg/kg, 3 x per dag gedurende 1 dag | 25 mg/kg, 3 x per dag gedurende 1 dag | Zelfde als volwassenen |
| Neurocysticercose* | 50 mg/kg/dag verdeeld over 3 doses, 14 dagen | Specialistisch, dosering door arts | Voorzichtig, overweeg lagere dosering |
*Neurocysticercose alleen op advies van een specialist.
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
| Vaak (>10%) | Soms (1–10%) | Zelden (<1%) |
|---|---|---|
|
|
|
Richtlijnen voor goed gebruik
- Neem Biltricide in tijdens of na het eten, met voldoende water.
- Vergeet u een dosis? Neem die zo snel mogelijk in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende; sla nooit een dubbele dosis in één keer in.
- Kauwen wordt afgeraden wegens bittere smaak; halveert of breekt u tabletten, neem deze met een hap eten in.
- Bewaar bij kamertemperatuur, buiten bereik van kinderen.
- Volg altijd het doseringsschema van uw arts op.
- Voorkom contact met besmet water (zwemmen in zoet water in risicogebieden).
- Laat na afloop van de behandeling uw arts of GGD vaak nogmaals ontlasting/bloed controleren.
Alternatieven (vergoed door Nederlandse zorgverzekeraar)
- Mebendazol: Werkt tegen veel rondwormen, maar is niet effectief bij schistosomiasis of trematodiasis.
- Albendazol: Alternatief bij sommige worminfecties; niet standaard bij trematodeninfecties.
- Niclosamide: Specifiek voor bepaalde lintwormen; minder breed werkzaam dan praziquantel. Minder vaak leverbaar in Nederland.
- Vergelijking:
- Praziquantel: Meest bewezen werkzaam bij schistosomiasis en breed tegen lintwormen/trematoden, 1-daagse kuur, goed gedocumenteerd, maar soms misselijkheid.
- Mebendazol/Albendazol: Makkelijk verkrijgbaar, goed voor rondwormen, minder geschikt voor schistosomen/trematoden.
Juridische, registratie- en vergoedingsstatus in Nederland
- Biltricide is een geregistreerd receptgeneesmiddel in Nederland (RVG-nummer bekend bij CBG/EMA).
- UR-geneesmiddel: alleen op recept verkrijgbaar.
- Wordt meestal volledig vergoed (basisverzekering, GVS), afhankelijk van indicatie en polis.
- Toelating onder toezicht van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa).
Laatste wetenschappelijk onderzoek en klinische richtlijnen (2022–2025)
- Biltricide blijft eerste keus in de SWAB-richtlijn Helminthiasis (2023, richtlijn Infectieziektebestrijding NVMM/KNMG).
- Nieuwe studies (Lancet Infect Dis, 2023) tonen aan dat een éénmalige dosis voldoende is voor de meeste schistosomiasis bij Nederlanders na reizen.
- EMA-rapport (2023) bevestigt veiligheid en effectiviteit bij kinderen >4 jaar en volwassenen.
- Let op: incididence van worminfecties neemt licht toe door meer (sub)tropische reizen, daarom actueel beleid NL: snelle diagnose, éénmalige behandeling, goede follow-up.
Beschikbaarheid, verpakking en levering
| Verpakkingsgrootte | Indicatieve prijs* (2024) | Leveringstermijn |
|---|---|---|
| Biltricide 600 mg, 6 tabletten | €28 – €36 (excl. afhandeling, vergoeding mogelijk) | Apotheek NL-voorraad, meestal direct leverbaar |
| Plaats | Standaard bezorging (uren) | Express levering |
|---|---|---|
| Amsterdam | 1–2 uur (zelfde dag) | Tot 2 uur mogelijk |
| Rotterdam/Den Haag | 2–4 uur | Express optioneel |
| Utrecht/Eindhoven | dezelfde dag | Alleen bij spoed |
| Overige NL steden | 1 werkdag | In overleg, afhankelijk van regio |
*Prijzen kunnen per apotheek/regio verschillen; de meeste verzekerden betalen na declaratie niets bij indicatie.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Is Biltricide veilig voor kinderen?
Ja, Biltricide is goedgekeurd voor gebruik bij kinderen vanaf 4 jaar (en gewicht ≥20 kg), in de juiste dosering. Raadpleeg altijd de arts voor specifieke advies en begeleiding. - Mag ik tijdens de behandeling alcohol drinken?
Gedurende de kuur wordt het gebruik van alcohol afgeraden. Alcohol kan bijwerkingen versterken (zoals misselijkheid, duizeligheid) en belast de lever. - Moet ik nog op vervolgonderzoek bij de huisarts of GGD?
Ja, controle van ontlasting en/of bloed na behandeling is belangrijk om te kijken of de worm(en) zijn verdwenen. De arts zal aangeven wanneer. - Kan ik zelf Biltricide kopen zonder recept?
Nee, het is alleen verkrijgbaar op recept via apotheek na diagnose door arts of GGD. - Welke bijwerkingen zijn het meest te verwachten?
Meest voorkomend zijn lichte buikpijn, misselijkheid en vermoeidheid. Ernstige reacties zijn zeer zeldzaam; bij huiduitslag of ernstige klachten direct uw arts bellen.

