Nintedanib – Uitgebreide Informatie voor Patiënten in Nederland
Basale Productinformatie
| Internationale Naam (INN) | Nintedanib |
| Nederlandse Merknamen | Ofev® |
| ATC-code | L01XE31 |
| Beschikbare Toedieningsvormen & Sterktes | Capsules, 100 mg en 150 mg |
| Fabrikanten | Boehringer Ingelheim |
| Receptplichtige Status | UR-geneesmiddel (uitsluitend op recept) |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Nintedanib (Ofev®) is een medicijn dat de groei van bepaalde cellen in het lichaam afremt. Het wordt vooral gebruikt om de vorming en verergering van littekenweefsel (fibrose) in de longen of tumoren te vertragen.
Voor specialisten: Nintedanib is een tyrosinekinaseremmer die gelijktijdig de signaaltransductie van groeifactoren als PDGFR, FGFR en VEGFR remt. Hierdoor wordt angiogenese en fibroblastproliferatie beperkt.
Farmacokinetiek
- Absorptie: De opname na orale inname is laag tot matig. De maximale plasmaspiegel wordt meestal na 2-4 uur bereikt.
- Metabolisme: De lever zet Nintedanib om, hoofdzakelijk door esterasen, gevolgd door glucuronidering (UGT-enzymen).
- Eliminatie: Nintedanib wordt voornamelijk via de feces uitgescheiden (93%), en slechts 1% via de urine.
- Werkingsduur: De halfwaardetijd bedraagt ongeveer 9-13 uur.
Toepassing in het Dagelijks Leven & Beste Praktijken
Nintedanib wordt veelal voorgeschreven aan volwassen patiënten met idiopathische pulmonale fibrose (IPF), systemische sclerose met interstitiële longziekte (SSc-ILD), of bepaalde vormen van niet-kleincellig longcarcinoom. Gebruik het medicijn precies zoals door uw arts of apotheker voorgeschreven.
- Typische dosering: 150 mg, tweemaal daags bij volwassenen, met minimaal 12 uur wachttijd tussen de doseringen.
- Toediening: Capsules geheel doorslikken met water, niet openen of kauwen.
- Regelmaat: Probeer vaste tijdstippen aan te houden (bijv. ochtend en avondmaaltijd).
Ochtend versus Avond Inname
- Voordeel ochtend: Kan minder slapeloosheid veroorzaken.
- Voordeel avond: Sommige patiënten ervaren minder maagklachten.
- Regelmaatstip: Kies vaste tijden die passen bij uw leefstijl (bijv. bij ontbijt en avondeten).
Met Maaltijd of Op Lege Maag?
U dient Nintedanib in te nemen tijdens of direct na een maaltijd. Dit vermindert bijwerkingen zoals misselijkheid of diarree, en zorgt voor een gelijkmatige opname. Typische Nederlandse maaltijden (zoals boterham met beleg, warme avondmaaltijd) zijn geschikt.
Interacties met Voeding, Alcohol en Andere Medicatie
| Interactiekoppel | Omschrijving/Risico |
|---|---|
| Alcohol | Verhoogt kans op leverproblemen; matig of liever vermijden. |
| Grapefruit(grapefruitsap) | Kan de werking van Nintedanib verhogen — vermijden. |
| Andere lever-actieve geneesmiddelen | Kans op verhoogde bijwerkingen of mindere werking (o.a. ketoconazol, rifampicine) |
| Antocoagulantia zoals warfarine | Verhoogde kans op bloedingen. |
| Kruidenpreparaten (bijv. Sint-Janskruid) | Kortere werking van Nintedanib — niet gelijktijdig gebruiken. |
Indicaties
| Indicatie | Status | Behandeling |
|---|---|---|
| Idiopathische pulmonale fibrose (IPF) | Officieel goedgekeurd (EMA/NL) | Vertraagt ziekteprogressie |
| SSc-geassocieerde interstitiële longziekte (SSc-ILD) | Officieel goedgekeurd | Beperkting van longfibrose |
| Progressieve fibrotische interstitiële longziekten (PF-ILD) | Off-label, soms bij vergoeding | Vertragen van achteruitgang |
| Niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC, combinatiebehandeling) | Goedkeuring in combinatie met docetaxel | Tweede lijns therapie |
Dosering Afhankelijk van Indicatie
| Groep | Typische Startdosering | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Volwassenen | 150 mg × 2/dag | Met voedsel, 12u tussen doses |
| Ouderen (>75 jr) | Start 100 mg × 2/dag of 150 mg × 2/dag | Dosering op tolerantie/leverfunctie |
| Pediatrisch | Niet aanbevolen | Geen indicatie & data voor kinderen |
| Verminderde leverfunctie | 100 mg × 2/dag | Strikte monitoring noodzakelijk |
Veiligheidsprofiel en Bijwerkingen
| Bijwerking | Frequentie | Advies |
|---|---|---|
| Diarree | Zeer vaak (>50%) | Voldoende drinken, huisarts raadplegen bij aanhoudend |
| Misselijkheid/Braken | Vaak | Na de maaltijd innemen, evt. anti-emeticum |
| Verhoging leverenzymen | Regelmatig | Regelmatige bloedcontrole |
| Verminderde eetlust/gewichtsverlies | Vaak | Dieetadvies, eventueel diëtist |
| Bloedingen | Zelden | Melden bij blauwe plekken, bloedingen |
| Hypertensie | Af en toe | Regelmatig bloeddruk meten |
| Interstitiële longziekte/longontsteking | Zeer zelden | Bij hoesten/koorts arts informeren |
Richtlijnen voor Juiste Toepassing
- Neem Nintedanib consequent in op vaste tijden met voedsel.
- Niet kauwen, breken of openen: capsule als geheel doorslikken.
- Blijf goed hydrateren, zeker bij diarree.
- Zorg voor regelmatige controle van leverwaarden via huisarts of polikliniek.
- Gebruik geen grapefruitproducten of kruidenmiddelen zonder overleg.
- Gaat u op vakantie? Neem voldoende voorraad mee en bewaar de medicatie droog en koel (<30°C).
Alternatieve Therapeutische Opties (in Nederland vergoed)
- Pirfenidon (Esbriet®): Eveneens effectief bij IPF, vergelijkbare bijwerkingen. Voordeel: andere bijwerkingen, mogelijk beter verdraagbaar bij sommige patiënten.
- Corticosteroïden (prednison): Alleen nog geïndiceerd bij sommige secundaire vormen van fibrose.
- Niet-medicamenteuze opties: Longrevalidatie, zuurstoftherapie, pulmonale revalidatie, stoppen met roken.
Uw arts kan u helpen bij het kiezen van het meest geschikte geneesmiddel, rekening houdend met vergoeding door de Nederlandse zorgverzekering (Zorginstituut Nederland, NZa).
Wettelijke, Registratie- en Vergoedingstatus in Nederland
- Geregistreerd bij het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- UR-geneesmiddel: alleen verkrijgbaar op recept.
- Vergoed door zorgverzekeraars voor officiële indicaties (Zorginstituut Nederland/NZa).
- Opgenomen in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS).
Laatste Onderzoek & Klinische Richtlijnen (2022–2025)
Nintedanib blijft volgens de laatste (inter)nationale richtlijnen, zoals gepubliceerd door de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT) en internationale studies (Lancet Respiratory Medicine 2022–2025), eerste-keus bij progressieve fibrotische longziekten. Recente onderzoeken laten zien dat vroege behandeling de progressie verder kan afremmen, met een gunstig effect op behoud van ademhalingsfunctie. Nederlandse studies wijzen op het belang van gedeelde besluitvorming en het structureel monitoren van leverwaarden en bijwerkingen.
Beschikbaarheid & Levering (Nederland)
| Verpakking | Indicatieve Prijs* | Levering Amsterdam | Levering Rotterdam | Levering Groningen | Levering Maastricht |
|---|---|---|---|---|---|
| 56 × 100 mg capsules | €1.900,00–€2.300,00 | 24 uur | 24-48 uur | 48 uur | 48-72 uur |
| 60 × 150 mg capsules | €2.800,00–€3.200,00 | 24 uur | 24-48 uur | 48 uur | 48-72 uur |
*Prijzen zijn indicaties voor onverzekerden; bij vergoeding alleen vergoedingstarief van toepassing. Levering is veelal volgend dag bij de meeste Nederlandse apotheken.
Veelgestelde Vragen (FAQ)
- Kan ik Nintedanib combineren met mijn andere medicijnen?
Bespreek ALTIJD met uw apotheker of arts welke geneesmiddelen u gebruikt. Sommige medicijnen of kruiden, zoals sint-janskruid of bepaalde bloedverdunners, kunnen de werking beïnvloeden of bijwerkingen versterken. - Wat moet ik doen als ik een dosis vergeet?
Neem de vergeten dosis zo snel mogelijk in, tenzij het alweer bijna tijd is voor de volgende dosis. Neem nooit een dubbele dosis op één moment. - Hoe lang moet ik Nintedanib gebruiken?
Gebruik het zo lang als uw arts voorschrijft. Behandeling kan maanden tot jaren duren. Stop niet op eigen initiatief. Overleg altijd met uw behandelend arts bij bijwerkingen. - Mag ik autorijden tijdens het gebruik van Nintedanib?
In het algemeen heeft het middel geen directe invloed op het rijvermogen, maar bij duizeligheid of ernstige diarree is voorzichtigheid geboden. - Wordt Nintedanib volledig vergoed?
Ja, voor goedgekeurde indicaties wordt Nintedanib volledig vergoed via de basisverzekering volgens het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS).
