Cefixime: Uitgebreide Patiënteninformatie voor Nederland
Basisinformatie over het product
- Generieke naam (INN): Cefixime
- Merknamen Nederland: Ceforal®, Suprax®
- ATC-code: J01DD08
- Beschikbare vormen en sterktes:
- Tabletten: 200 mg, 400 mg
- Suspensie (poeder voor orale suspensie): 100 mg/5 ml, 200 mg/5 ml
- Fabrikanten: Sandoz BV, Teva Nederland, Accord Healthcare, Aurobindo Pharma
- Receptplicht: Uitsluitend op doktersrecept (UR-geneesmiddel)
Werkingsmechanisme
In begrijpelijke taal: Cefixime is een antibioticum uit de groep cefalosporines. Het remt de groei van bacteriën, waardoor ze zich niet verder kunnen delen. Hierdoor kunnen infecties effectief worden behandeld.
Voor specialisten: Cefixime is een derde-generatie cefalosporine antibioticum dat het enzym penicillinebindend eiwit (PBP) remt, wat noodzakelijk is voor de bacteriële celwandopbouw. Daardoor is het bactericide, met name tegenover Gram-negatieve bacteriën zoals Haemophilus influenzae, Escherichia coli, Neisseria gonorrhoeae en sommige Gram-positieve stammen.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Ongeveer 40-50% wordt oraal geabsorbeerd via het maag-darmkanaal, sneller bij orale suspensie dan bij tabletten.
- Metabolisme: Wordt nauwelijks gemetaboliseerd in de lever.
- Eliminatie: Renale eliminatie: 50-60% wordt onveranderd uitgescheiden via de urine; gedeeltelijk via gal en feces.
- Duur van de werking: Halfwaardetijd: 3-4 uur (bij volwassenen met normale nierfunctie).
Gebruik in het dagelijks leven & goed gebruik
- Dosering volwassenen: Meestal 400 mg eenmaal per dag óf 200 mg tweemaal daags.
- Kinderen (≥6 maanden): Dosering op basis van lichaamsgewicht, meestal 8 mg/kg per dag, verdeeld over één of twee giften.
- Hoe te gebruiken: Tabletten heel doorslikken met voldoende water. Suspensie goed schudden vóór innemen, doseren met meegeleverd maatbekertje.
- Duur van de behandeling: 5-10 dagen, afhankelijk van de infectie/aanduiding, volgens artsenvoorschrift altijd afmaken.
- In Nederlandse context: Te verkrijgen via huisarts of specialist, aflevering en uitleg door bevoegde apotheek volgens KNMP-richtlijnen.
Inname: Ochtend vs. avond
Voordelen ochtendgebruik: Betere therapietrouw, handig te combineren met maaltijd.
Voordelen avondgebruik: Soms handiger bij tweemaal daags schema (bv. ochtend/avond).
Tips:
- Probeer dagelijkse innametijd(en) aan te houden, bijvoorbeeld steeds bij ontbijt/avondeten.
- Gebruik zonodig een medicatieherinnering op uw telefoon.
- Bij een vergeten dosis: neem deze alsnog in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende.
Innemen met of zonder voedsel
Cefixime kan met of zonder voedsel worden ingenomen. In Nederland, waar de maaltijden licht/dagelijks en relatief vetarm zijn, kan het raadzaam zijn het geneesmiddel bij een maaltijd of met een glas water in te nemen om maagklachten te voorkomen. Het effect op de opname is minimaal (iets vertraagde absorptie bij voedsel, maar geen significante afname).
Interactie-waarschuwingen
| Interactie | Advies |
|---|---|
| Voeding | Geen significante interactie, eventueel licht vertraagde opname. |
| Alcohol | Geen directe interactie met cefixime, maar alcohol kan het herstel vertragen of maagdarmklachten versterken. |
| Anticoagulantia (bv. acenocoumarol) | Verhoogd risico op bloedingen, INR vaker controleren. |
| Probenecide | Kan de eliminatie van cefixime vertragen, waardoor spiegels stijgen. |
| Vaccins met levend verzwakt micro-organisme | Immunologisch effect kan verminderen; overleg met arts/apotheker. |
Indicaties
| Indicatie | Toegepast op | Status |
|---|---|---|
| Acute ongecompliceerde urineweginfecties | Volwassenen, kinderen | Officieel |
| Acute bronchitis, longontsteking | Volwassenen, kinderen | Officieel |
| Acute keel- & tonsillitis | Volwassenen, kinderen | Officieel |
| Gonorroe | Volwassenen | Officieel |
| Otitis media | Kinderen | Officieel |
| Zeldzamere infecties (off-label) | Op advies arts | Off-label |
Doseringen per klinische indicatie
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen (≥6 maanden) | Ouderen |
|---|---|---|---|
| UWI, luchtweginfecties (niet-gonorroe) | 400 mg 1x/dag of 200 mg 2x/dag (5-10 dagen) | 8 mg/kg/dag in 1-2 doses (5-10 dagen) | Zoals volwassenen; bij verminderde nierfunctie doseren aanpassen |
| Gonorroe (ongecompliceerd) | 400 mg eenmalig | N.v.t. | Zoals volwassenen |
| Otitis media | 400 mg 1x/dag (7-14 dagen) | 8 mg/kg/dag (7-14 dagen) | Zoals volwassenen |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
| Kans | Bijwerking |
|---|---|
| Vaak (>1/100) | Maag-darmklachten: misselijkheid, diarree, buikpijn, winderigheid |
| Regelmatig (>1/1000, <1/100) | Hoofdpijn, duizeligheid, jeuk, huiduitslag |
| Bijzonder (<1/10.000) | Allergische reacties, anafylaxie, ernstige huidreacties, leverfunctiestoornissen, pseudomembraneuze colitis |
| Zelden | Bloedbeeldafwijkingen (leukopenie, trombocytopenie), nierfunctiestoornissen |
Richtlijnen voor juist gebruik
- Neem de kuur volledig af, ook als u zich beter voelt.
- Twijfelt u over gebruik of heeft u klachten? Raadpleeg altijd uw huisarts/apotheker.
- Bewaar het geneesmiddel beneden 25°C, buiten bereik van kinderen.
- Oplossingen voor orale suspensie na bereiding maximaal 14 dagen houdbaar in de koelkast (2-8°C).
- Bent u uw dosis vergeten? Neem deze alsnog zodra u eraan denkt, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis.
- Gebruik geen dubbele dosis om een vergeten dosis in te halen.
Alternatieven en vergoeding
- Alternatieven:
- Amoxicilline (vaak voorkeursmiddel bij luchtweginfecties, breed ingezet, goedkoper)
- Co-trimoxazol (bij urineweginfecties)
- Ciprofloxacine (voor urineweginfecties/gonorroe)
- Andere orale cefalosporines (zoals cefuroxim, minder vaak voorgeschreven)
- Vergelijking:
- Cefixime heeft breder spectrum bij resistentie tegen eerste keusmiddelen, maar mag niet onnodig lage kozen vanwege resistentieontwikkeling.
- Alternatieven zijn meestal goedkoper en worden door de Zorgverzekeringswet (Zvw, de Nederlandse variant van de NFZ) vergoed bij juiste indicatie en recept.
Wettelijke status en vergoeding (Nederland)
- Registratie: Geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- Receptplicht: Uitsluitend op recept verkrijgbaar (UR-geneesmiddel).
- Vergoeding: Beschikbaar in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) en vergoed bij medische indicatie en recept.
- Richtlijnen: Landelijke richtlijnen (bijv. NHG, SWAB) adviseren cefixime pas na falen van standaardtherapie.
Nieuwste onderzoek & klinische inzichten (2022–2025)
- Nederlandse SWAB-richtlijn (2023): Cefixime blijft reserve-optie vanwege resistentieproblematiek, vooral voor gonorroe en bij specifieke urineweginfecties.
- Internationale studies (Lancet 2022/2024): Gematigd succes bij ongecompliceerde UWI bij resistente stammen, maar opkomst van resistentie onderstreept voorzichtig gebruik.
- Nederlandse Gezondheidsraad rapport (2025): Aanbeveling tot spaarzaam voorschrijven vanwege resistentievorming.
Beschikbaarheid en levering
| Verpakking | Inhoud | Indicatieve prijs (incl. BTW) | Thuisbezorging (grote steden) |
|---|---|---|---|
| Tabletten 200 mg | 10, 14 stuks | €16 - €22 | 1 werkdag (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag) |
| Tabletten 400 mg | 7, 10 stuks | €18 - €26 | 1-2 werkdagen (Groningen, Eindhoven, Nijmegen, Arnhem) |
| Poeder voor orale suspensie 100/200 mg | 1 flesje (60/100 ml) | €19 - €28 | 1 werkdag (landelijk, indien op voorraad) |
Let op: prijzen kunnen per apotheek en verzekeraar variëren. Levering volgens KNMP-voorwaarden.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- 1. Mag ik alcohol drinken tijdens een kuur met cefixime?
Het wordt afgeraden alcohol te gebruiken: niet vanwege gevaarlijke interactie, maar alcohol kan het herstel vertragen of bijwerkingen verergeren. - 2. Wat als ik vergeet een dosis in te nemen?
Neem de vergeten dosis alsnog in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende. Sla dan de vergeten dosis over en volg het normale schema. - 3. Hoe snel merk ik verbetering?
U kunt meestal binnen 2-3 dagen verbetering merken. Maak de kuur altijd af om herinfectie en resistentie te voorkomen. - 4. Is cefixime veilig tijdens zwangerschap of borstvoeding?
Cefixime kan in principe veilig worden gebruikt tijdens zwangerschap op advies van de arts, maar melding van gebruik is noodzakelijk. Tijdens borstvoeding is voorzichtigheid geboden; overleg altijd met arts of apotheker. - 5. Wat moet ik doen bij bijwerkingen?
Stop de medicatie bij ernstige symptomen (zoals allergische reactie, huiduitslag, moeite met ademhalen) en neem direct contact op met arts/spoedpost. Bij lichte bijwerkingen: raadpleeg apotheek of huisarts.
