Elimite (Permethrine): Uitgebreide Productinformatie voor Patiënten
Basisinformatie
| Internationale Naam (INN) | Permethrine |
|---|---|
| Merknamen in Nederland | Elimite®, Loxazol® |
| ATC-code | P03AC04 |
| Beschikbare vormen & sterktes | Crème 5% (meest gangbaar), lotion 1% (minder vaak) |
| Fabrikanten | MEDA Pharma BV, diverse generieke producenten |
| Receptplicht | UR-geneesmiddel (uitsluitend op recept verkrijgbaar) |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Permethrine is een stof die parasieten zoals schurftmijten en hoofdluizen doodt. Het werkt door de zenuwen van deze parasieten te verlammen, waardoor zij snel sterven.
Voor specialisten: Permethrine behoort tot de synthetische pyrethroïden en blokkeert de natriumkanalen van de zenuwcellen van arthropoden, waardoor hun repolarisatie wordt verhinderd en verlamming optreedt.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Zelden systemisch (<2% wordt door de huid opgenomen bij normale toepassing op intacte huid).
- Metabolisme: Door esterasen en oxidatie in de lever.
- Eliminatie: Hoofdzakelijk via urine en feces; onbeschadigde huid minimaliseert absorptie.
- Werkingsduur: Tot 2 weken resterende activiteit op de huid.
Gebruik in het dagelijks leven & Best Practices
Volg altijd het advies van arts of apotheker. Elimite-crème wordt doorgaans op het gehele lichaam aangebracht (uitgezonderd hoofd en gezicht, tenzij anders voorgeschreven) en na 8–12 uur afgeritst. De behandeling kan worden herhaald na 7–14 dagen indien nodig.
- Zorg dat huid schoon en droog is.
- Crème dun aanbrengen op alle huidgebieden, óók onder de nagels, handpalmen en voetzolen.
- Slapen met de crème op het lichaam; volgende ochtend grondig afwassen.
- Kleding, beddengoed, handdoeken wassen op 60°C of stomen.
- Houd u aan de hygiëne-instructies van de GGD of huisarts.
Dosering: Ochtend versus Avond
Avondgebruik is aanbevolen omdat u de crème 8–12 uur moet laten inwerken. 's Nachts is praktisch, zodat dagelijkse routine niet wordt onderbroken. Overdag kan het afdekken van huid of toegenomen zweten effectiviteit verminderen. Regelmaat voorkomt herbesmetting: kies een vast moment, bij voorkeur ’s avonds.
Gebruik met Voeding
Elimite wordt uitwendig gebruikt—voedselinname is niet van invloed. Vermijd het aanbrengen op vette of zwetende huid; niet gebruiken na (warme) douche of bad (minimaliseert absorptie). Reguliere Nederlandse eetgewoonten beïnvloeden de werking niet.
Interactiewaarschuwingen
Hoewel interacties zeldzaam zijn wegens minimale systemische opname en lokaal gebruik, zijn onderstaande punten van belang:
| Interactie met | Toelichting/Actie |
|---|---|
| Andere lokale middelen | Niet gelijktijdig aanbrengen; kan effectiviteit of irritatie verhogen |
| Alcohol (uitwendig) | Niet samen met alcoholbevattende producten op huid gebruiken |
| Open wonden/ernstig beschadigde huid | Vermijd gebruik door verhoogde opname en irritatierisico |
| Zwangerschap/borstvoeding | Alleen op doktersadvies; minimale opname, maar voorzichtigheid geboden |
| Anticonvulsiva of corticosteroïden (lokaal/systeem) | Lichaamsafweer verzwakt? Overleg altijd met arts |
Indicaties
| Indicatie | Officiële Status (CBG) | Off-label gebruik |
|---|---|---|
| Schurft (scabiës) | Ja | - |
| Hoofdluizen | Ja (soms andere lokale middelen eerst) | - |
| Krabberschurft (crustosa) | - | Ja, onder specialistische begeleiding |
Dosering volgens Indicatie
| Doelgroep | Schurft | Hoofdluizen* | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Volwassenen | 1× dun aanbrengen op hele lichaam; na 8–12 uur afwassen. Indien nodig herhalen na 1–2 weken. | Crème/lotion inmasseren op hoofdhuid en haren; na 10 minuten afspoelen, herhaal na 7 dagen. | Volg protocol bij GGD of huisarts |
| Kinderen 2 maanden–12 jaar | Zelfde als volwassenen, maar extra aandacht voor handen/voeten. Voor zuigelingen: óók hoofd/hals. | Alleen toepassen onder begeleiding arts; volg leeftijdsafhankelijke instructies. | Niet bij pasgeborenen zonder strikte medische controle |
| Ouderen (>65 jaar) | Hele lichaam inclusief hoofd/gezicht vanwege grotere gevoeligheid. | Als volwassenen, met extra monitoring van symptomen. | Controle op bijwerkingen aanbevolen |
*Hoofdluizen: soms wordt alleen mechanische verwijdering aangeraden i.p.v. medicatie.
Veiligheidsprofiel en Bijwerkingen
| Bijwerking | Frequentie | Toelichting |
|---|---|---|
| Roodheid, jeuk of huidirritatie | Regelmatig (5–10%) | Trekt meestal binnen enkele dagen weg; kan lijken op scabiësklachten |
| Tinteling of lichte pijn | Zelden | Doorgaans mild, behoort snel af te nemen |
| Allergische reactie | Zeer zeldzaam | Blaren, zwelling; direct stoppen en arts raadplegen |
| Wegvallen van effect (resistentie) | Zeer zeldzaam | Kan bij herhaalde of verkeerde toepassing |
- Niet aanbrengen op slijmvliezen, ogen of mond.
- Overdosis via huid lastig, bij jonge kinderen extra waakzaamheid.
- Niet gebruiken bij bekende allergie voor pyrethroïden of permethrine.
Richtlijnen voor juist gebruik: Advies Apotheker/Kliniek
- Was handen direct na aanbrengen (tenzij handen behandeld moeten worden).
- Gebruik wegwerphandschoenen bij behandeling anderen.
- Let op nagels/groeven, vingers, lichaamsplooien bij aanbrengen.
- Was kleding, beddengoed, knuffels op ≥60°C.
- Verminder huidirritatie direct na behandeling met milde crème (indien nodig).
- Informeer en behandel huisgenoten gelijktijdig om herinfectie te voorkomen.
- Overleg bij zwangerschap, borstvoeding, of chronische huidaandoeningen altijd met uw huisarts.
Alternatieve Behandelingen (Vergoedbaar via Nederlandse Zorgverzekeraars)
- Benzylbenzoaat (BenzoBenzo®): Minder effectief, vaker huidirritatie. Ook op recept.
- Mallet® crème (met benzylalcohol): Soms off-label bij schurft, effectiviteit vergelijkbaar, soms minder irriterend.
- Ivermectine (Stromectol®): Orale behandeling bij therapieresistente/ernstige gevallen. Alleen op recept, met strikte indicatie.
Alles dient altijd in overleg met arts/dermatoloog te worden bepaald. Permethrine blijft eerste keus bij oppervlakkige schurft in Nederland.
Wettelijke, Registratie- & Vergoedingsstatus in Nederland
- Bij het CBG als UR-geneesmiddel geregistreerd.
- Vergoeding mogelijk bij medische indicatie via basisverzekering (Regeling Geneesmiddelenverstrekking Zvw).
- Verkrijgbaar uitsluitend op recept via huisarts, dermatoloog of GGD-arts.
- Tijdelijk leveringsproblemen? Alternatieven op voorraad; vraag uw apotheek om advies.
Nieuwste Onderzoek en Richtlijnen (2022–2025)
- NHG-richtlijn 'Scabiës' (2023): Permethrine 5% crème blijft eerste keus; Ivermectine alleen bij resistente of uitgebreide vormen.
- Internationale studies (Lancet Infectious Diseases, 2024): Continuering van lokale behandeling met permethrine minimaal twee keer aanbevolen in endemische settings.
- Bij toenemende resistentie of onvoldoende resultaat kiezen specialisten voor switch naar combinatie of orale therapie.
- GGD Nederland: Actuele protocollen voor collectieve behandeling woonzorginstellingen aangepast (2024).
Beschikbaarheid en Levering
| Verpakking(sgrootte) | Indicatieve prijs* | Nederlandse steden** | Levertijd (Werkdagen) |
|---|---|---|---|
| Elimite crème 30g tube | ca. €14–18 | Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Groningen, Eindhoven | 1–2 dagen |
| Elimite crème 60g tube | ca. €22–30 | Noord-Holland, Zuid-Holland, Overijssel | 1–3 dagen |
| Generiek permethrine 5% 30g | ca. €11–15 | Landelijk | 1–4 dagen |
* Prijzen per april 2024 – afhankelijk van verzekering en contractafspraken.
** Bezorgen mogelijk via de meeste apotheken, inclusief online apotheken met bezorgservice.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Moet iedereen in het huishouden tegelijk behandeld worden?
Ja. Om herinfectie te voorkomen wordt aangeraden huisgenoten en nauw contactpersonen gelijktijdig te behandelen, ook als zij geen klachten hebben. - Is het erg als ik de behandeling met Elimite een keer oversla?
Regelmaat is belangrijk, vooral bij herhalingsbehandeling. Neem alsnog de vergeten dosis zodra het kan. Overleg bij twijfel met een apotheker. - Is Elimite veilig tijdens zwangerschap of borstvoeding?
Permethrine wordt slechts minimaal opgenomen via de huid. Toch alleen gebruiken op advies van arts bij zwangerschap/borstvoeding. - Mag ik zwemmen, naar de sauna of sporten met de crème op?
Vermijd deze activiteiten terwijl Elimite op de huid zit; wassen of zweten vermindert de werkzaamheid. - Wat moet ik doen bij aanhoudende jeuk na de behandeling?
Het kan enkele weken duren voordat de jeuk afneemt, zelfs als de mijten zijn verdwenen. Bij twijfel of verergering contacteer uw huisarts.
