Theo-24 Sr (Theophylline )

Theo-24 SR (Theofylline) – Uitgebreide Patiëntinformatie

Basisinformatie

Werking van het Medicijn

Theofylline werkt ontspannend op de spieren in de luchtwegen. Hierdoor verbetert de ademhaling bij mensen met astma of COPD. Het vermindert benauwdheid en helpt piepen of kortademigheid te voorkomen.

Theofylline behoort tot de methylxanthines. Het remt non-selectief fosfodiësterase, verhoogt intracellulair cAMP, waardoor relaxatie van bronchiale gladde spieren optreedt. Het heeft tevens zwakke ontstekingsremmende en vaatverwijdende eigenschappen.

Farmacokinetiek

• Absorptie: Goed na orale inname, met een biologische beschikbaarheid van circa 90-100%.
• Metabolisme: Vooral in de lever (CYP1A2, CYP3A4), variabel afhankelijk van leeftijd, roken en gelijktijdig gebruik van andere medicijnen.
• Eliminatie: Metabolieten via de urine. Halfwaardetijd bij volwassen niet-rokers 6–12 uur.
• Werkingsduur: 12–24 uur bij vertraagde afgifte formuleringen.

Gebruik in het Dagelijkse Leven & Best Practices

• Wordt voorgeschreven bij astma, COPD en soms bepaalde zeldzame longaandoeningen.
• Dagelijkse dosering wordt vaak aangepast op basis van leeftijd, gewicht en nier-/leverfunctie.
• Regelmatig bloedonderzoek nodig om bloedspiegel binnen therapeutisch bereik te houden.
• Neem tabletten steeds op hetzelfde tijdstip, bijvoorbeeld bij het ontbijt en/of avondmaaltijd.
• Tabletten heel doorslikken met een glas water, niet kauwen of breken.
• Indien u een dosis vergeet, neem deze dan alsnog in tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis.

Ochtend vs. Avonddosering

• Voordeel ochtenddosering: Kan slaapstoornissen voorkomen, vooral bij gevoeligheid voor stimulanswerking.
• Voordeel avonddosering: Helpt nachtelijke benauwdheid te voorkomen.
• Tip: Kies doseringstijd in overleg met uw arts en hou u daar consequent aan.
• Belangrijk: Altijd rondom hetzelfde tijdstip innemen voor een gelijkmatige bloedspiegel.

Inname met of zonder Voedsel

• Tabletten worden het best ingenomen met of direct na voedsel; dit vermindert maagklachten.
• Vetrijke maaltijden kunnen de afgifte van het medicijn beïnvloeden. Consistent voedingspatroon aanbevolen.
• Let bij een typisch Nederlands dieet goed op bij plotse dieetveranderingen (zoals meer/minder koffie, vette maaltijden); overleg zonodig met uw arts.

Interactie Waarschuwingen

Indicaties (Officieel & Off-label)

Dosering per Indicatie

Bijwerkingen & Veiligheidsprofiel

Neem direct contact op met arts of apotheek bij ernstige bijwerkingen zoals hartritmestoornissen, aanhoudend braken, of bewustzijnsdaling.

Adviezen voor Juist Gebruik

• Gebruik strikt volgens voorschrift; niet zelf dosering aanpassen.
• Neem tabletten altijd op hetzelfde tijdstip in.
• Combinatie met andere medicijnen altijd melden aan arts/apotheker.
• Laat regelmatig bloedspiegels controleren, zeker bij behandeling op langere termijn.
• Bij veranderingen in roken, koffiegebruik of dieet: overleg.
• Sla tabletten niet over voor plots stoppen; overleg altijd eerst met arts.
• Bewaar geneesmiddel op kamertemperatuur en buiten bereik van kinderen.

Alternatieve Medicatie & Vergelijking (vergoed volgens Nederlandse zorgverzekeraars)

• Inhalatiesteroïden (bijv. budesonide, ICS – eerste keus bij astma en veel COPD-patiënten): effectiever, veel minder kans op bijwerkingen.
• Langwerkende bèta2-agonisten (formoterol, salmeterol): sneller effect, inhalatiebehandeling.
• Anticholinergica (tiotropium): vooral bij COPD.
• Montelukast: geschikt bij allergisch astma, vooral bij kinderen.
• Theofylline wordt vooral nog toegepast wanneer bovenstaande middelen onvoldoende helpen of niet verdragen worden.

Juridische Status en Vergoeding in Nederland

• Geregistreerd bij het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen).
• Alleen verkrijgbaar op recept van arts.
• UR-geneesmiddel.
• Wordt in specifieke gevallen vergoed via de basisverzekering, mits indicatie volgens NHG-standaard en FTO is afgestemd.
• Generieke vorm veelal beschikbaar.

Recente Onderzoeken & Richtlijnen (2022-2025)

• NHG-standaard Astma/COPD (2023): Theofylline wordt niet langer als eerstelijnsbehandeling aanbevolen, maar kan als add-on bij onvoldoende effect van inhalatiemedicatie.
• Long Alliantie Nederland (2024): Theofyllinespiegecontrole blijft essentieel vanwege smalle therapeutische breedte en risico op interacties.
• Internationaal (ERS/ATS Guidelines 2022): Theofylline alleen bij therapieresistente gevallen; de voorkeur blijft uitgaan naar inhalatiemiddelen wegens veiliger profiel.

Beschikbaarheid & Levering

Veelgestelde Vragen (FAQ)

Het is af te raden alcohol te gebruiken tijdens behandeling met theofylline, omdat alcohol de kans op bijwerkingen zoals hartritmestoornissen en slaapklachten kan vergroten.

Neem de vergeten tablet zo snel mogelijk alsnog in. Sla de dosis over als het bijna tijd is voor de volgende. Neem nooit een dubbele dosis.

Uw arts laat regelmatig uw bloed controleren, vooral bij start, dosiswijziging of klachten. Alleen zo weet u zeker dat de spiegel veilig en effectief is.

Roken versnelt de afbraak van theofylline. Stoppen met roken kan de bloedspiegel doen stijgen; overleg altijd met uw arts over aanpassing van de dosering.

Dit zijn bekende bijwerkingen. Geef deze door aan uw arts of apotheker; soms is aanpassing van de dosering nodig.