Bupron SR (Bupropion) – Uitgebreide Productinformatie voor Nederlandse Patiënten
Basisinformatie
| Internationale niet-beschermde naam (INN) | Bupropion |
|---|---|
| Merknaam in Nederland | Bupron SR, Wellbutrin XR, Zyban |
| ATC-code | N06AX12 |
| Beschikbare vormen & sterktes | Tabletten met verlengde afgifte 150 mg, 300 mg |
| Fabrikanten | Dr. Reddy’s Laboratories, GlaxoSmithKline, generieke fabrikanten |
| Verkoopstatus | Uitsluitend op recept (UR-geneesmiddel) |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten:
Bupropion werkt op chemische stoffen (neurotransmitters) in uw hersenen die invloed hebben op stemming en motivatie. Specifiek bevordert bupropion de werking van noradrenaline en dopamine.
Voor zorgprofessionals:
Bupropion is een selectieve norepinefrine–dopamineheropnameremmer (NDRI). Het remt de heropname van norepinefrine en dopamine, waardoor deze neurotransmitters langer aanwezig blijven in de synaptische spleet.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snel geabsorbeerd in het maag-darmkanaal; biologische beschikbaarheid rond 5-20% vanwege first-pass effect.
- Metabolisme: Extensief gemetaboliseerd in de lever, primair door CYP2B6. Belangrijkste actieve metabolieten: hydroxybupropion, threohydrobupropion.
- Eliminatie: Via de urine (87%) en faeces (10%). Eliminatiehalfwaardetijd: bupropion ca. 20 uur; metabolieten 20–37 uur.
- Duur werking: 24 uur bij tabletten met verlengde afgifte.
Toepassing in het dagelijks leven & beste praktijken
Bupropion wordt in Nederland vooral voorgeschreven voor de behandeling van depressie (major depressive disorder), dysthymie, en als hulpmiddel bij het stoppen met roken. Minder vaak wordt het off-label gebruikt voor ADHD of angststoornissen.
- Typische dosering (volwassenen): Start met 150 mg ’s ochtends, eventueel na 1 week verhogen naar 150 mg tweemaal daags (max 300 mg/dag).
- Bupropion nooit kauwen, breken, of pletten: Dit kan het verlengde afgiftesysteem beschadigen.
- Regelmaat: Neem de tabletten elke dag op hetzelfde tijdstip in voor het beste effect.
- Medicatiekaart: Schrijf bij voorkeur de tijdstippen van inname op uw medicatiekaart.
Inname: Ochtend vs. avond
Bupropion wordt bij voorkeur in de ochtend ingenomen, omdat het stimulerende eigenschappen heeft. Avondinname kan slapeloosheid veroorzaken. Als de dosering 300 mg per dag bedraagt, neem dan de tweede tablet vóór 15:00 uur om slaapproblemen te voorkomen.
Inname met of zonder voedsel
U kunt bupropion met of zonder voedsel innemen. Inname met voedsel kan helpen bij maagklachten, maar heeft nauwelijks invloed op de opname. Nederlanders consumeren vaak ontbijt met brood of zuivel, waarop bupropion veilig kan worden ingenomen.
- Bij voorkeur niet nuchter innemen als u snel maaglast ervaart.
Interactiewaarschuwingen
| Interactie | Actie |
|---|---|
| Alcohol | Niet combineren. Verhoogd risico op bijwerkingen zoals insulten (epilepsie-aanvallen). |
| Antidepressiva (SSRI’s, MAO-remmers) | MAO-remmers niet combineren; minimaal 14 dagen tussenstop vereist. SSRI’s voorzichtigheid geboden. |
| Anticonvulsiva | Kans op verlaagde werking of verhoogd risico op insulten. Overleg met uw arts! |
| Antipsychotica | Kan spiegels beïnvloeden, overleg met arts. |
| Nicotinevervangers | Combinatie mogelijk, maar monitor bijwerkingen nauwlettend. |
| Voedsel | Geen relevante interacties. Geen grapefruit- of pomelo-gebaseerde producten beperken nodig. |
Indicaties
| Officiële indicaties (CBG goedgekeurd) | Off-label toepassingen |
|---|---|
| Behandeling van depressieve episodes (MDD) | Rookstophulp (Zyban), ADHD bij volwassenen, bipolaire stoornis (onderhoud) |
Doseringen per klinische indicatie
| Leeftijd/groep | Startdosering | Maximaal | Opmerkingen |
|---|---|---|---|
| Volwassene | 150 mg 1×/dag | 300 mg 2×/dag | 2e tablet vóór 15:00 |
| Oudere patiënt (65+) | 150 mg 1×/dag | Max. 300 mg/dag | Lager starten bij comorbiditeit |
| Pediatrisch (onder 18 jaar) | Niet aanbevolen | Niet aanbevolen | Off-label, specialistisch advies vereist |
| Nierfunctiestoornis | Verlaag dosering | 150 mg om de dag | Arts of apotheker raadplegen |
Veiligheidsprofiel & bijwerkingen
- Zeer vaak: slapeloosheid, droge mond, hoofdpijn
- Vaak: misselijkheid, constipatie, duizeligheid, zweten, angst
- Soms: hartkloppingen, gewichtstoename of -afname, tremor
- Zelden: insulten (vooral bij overdosering), allergische reacties (huiduitslag, jeuk)
- Kans op angst, agitatie, suïcidale gedachten: vooral in de eerste weken, nauwlettende monitoring aanbevolen
Adviezen voor correct gebruik
- Tabletten in zijn geheel doorslikken met wat water, niet kauwen of breken
- Neem bij voorkeur in de ochtend in; bij twee keer per dag, tweede dosering voor 15:00 uur
- Niet combineren met alcohol vanwege verhoogde kans op ernstige bijwerkingen
- Bij een gemiste dosis, sla deze over en neem de volgende dosis op het geplande tijdstip
- Bewaar bij kamertemperatuur (15–25°C), buiten bereik van kinderen
- Overleg bij zwangerschap, kinderwens of borstvoeding altijd met arts of apotheker
- Neem uw medicatie mee op reis, en vraag om een medicijnpaspoort bij uw apotheek
Alternatieve behandelmogelijkheden
- SSRI's (bijvoorbeeld sertraline, fluoxetine): Eerste keus bij depressie, meestal beter verdragen, kans op seksuele bijwerkingen.
- SNRI's (bijvoorbeeld venlafaxine): Geschikt bij therapieresistente depressie. Let op bloeddruk.
- Mirtazapine: Werkt snel, sedatief effect, geschikt bij slapeloosheid of gewichtsverlies.
- Varenicline (Champix): Eerstekeus rookstopmedicatie; meer kans op misselijkheid.
- Tricyclische antidepressiva: Alleen onder strikte monitoring; meer bijwerkingen.
- Psychotherapie (CGT, ACT): Aanbevolen in combinatie met medicatie.
NB: Alternatieven worden vergoed door de zorgverzekeraar (Zvw/ZN/NZa regelgeving) mits indicatie en behandeling volgens Zorginstituut Nederland (ZiN) richtlijnen.
Wettelijke registratie, vergoeding & beschikbaarheid Nederland
- Registratie: Geautoriseerd door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG)
- Vergoeding: Op recept – basisverzekering vergoedt bupropion bij depressie en rookstopbegeleiding onder bepaalde voorwaarden (zie medicijnkosten.nl)
- Recept verplicht: Alleen via arts, apotheek en erkende internetapotheken leverbaar
- Opiumwet: Niet van toepassing
Recente richtlijnen en onderzoek (2022–2025)
- De multidisciplinaire richtlijn Depressie (2023, GGZ NL) positioneert bupropion als alternatief na falen of intolerantie van SSRI’s/SNRI’s.
- Nieuwe studies (bv. JAMA Psychiatry, 2023) bevestigen de effectiviteit van bupropion bij therapieresistente depressieve stoornissen en stoppen met roken.
- Advies bij cardiovasculaire co-morbiditeit: bupropion is relatief veilig mits onder controle, maar voorzichtigheid bij epilepsie of eetstoornissen (Farmacotherapeutisch Kompas).
Beschikbaarheid & levering in Nederland
| Verpakkingsgrootte | Indicatieve (niet-bindende) prijs | Voorraad bij NL-apotheek | Levertijd (werkdagen) |
|---|---|---|---|
| 30 tabletten 150 mg | €24–€35 | Meestal op voorraad | 1 (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht) |
| 60 tabletten 150 mg | €38–€60 | Op voorraad of binnen 2 dagen | 1–2 |
| 90 tabletten 150 mg | €58–€88 | Op voorraad of via groothandel | 2 |
Let op: prijzen verschillen per zorgverzekeraar, polis en apotheek. Controleer altijd uw eigen vergoeding via medicijnkosten.nl.
Veelgestelde vragen over Bupron SR (FAQ)
- Mag ik Bupron SR combineren met alcohol?
Het is sterk af te raden om alcohol te drinken tijdens het gebruik van bupropion. Alcohol verhoogt de kans op bijwerkingen en insulten. - Hoe snel merk ik effect van Bupron SR?
Vaak duurt het 1–4 weken voordat er verbetering van klachten optreedt. Sla geen doses over en neem medicatie op vaste tijdstippen in. - Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Neem nooit een dubbele dosis. Sla de vergeten dosis over en neem de volgende dosis op het gebruikelijke tijdstip. - Is Bupron geschikt voor kinderen?
Bupropion is in Nederland niet geregistreerd voor gebruik onder de 18 jaar, tenzij op uitdrukkelijk advies van de kinderpsychiater. - Wordt Bupron SR volledig vergoed?
Voor depressie meestal wel, afhankelijk van uw polis. Voor rookstopbegeleiding kan vergoeding beperkt zijn, overleg met uw zorgverzekeraar of apotheek.
Vragen of persoonlijk advies?
Neem bij vragen altijd contact op met uw huisarts of apotheker. Uw apotheek in Nederland kan u verder helpen met informatie over beschikbaarheid, vergoedingsregels en juiste medicatie-inname.
