Cilostazol: Informatie voor Patiënten in Nederland
Basisinformatie
| Internationale niet-beschermde naam (INN) | Cilostazol |
| Nederlandse merknamen | Pletal, generieke cilostazol |
| ATC-code | B01AC23 |
| Beschikbare vormen en sterktes | Tabletten 50 mg, 100 mg |
| Fabrikanten | Otsuka Pharma, Accord Healthcare, diverse generieke producenten |
| Status (Nederland) | UR-geneesmiddel (uitsluitend op recept verkrijgbaar) |
Werking van Cilostazol
- Voor patiënten: Cilostazol zorgt ervoor dat het bloed makkelijker door vernauwde bloedvaten kan stromen, waardoor u minder snel last krijgt van pijn bij het lopen (claudicatio intermittens).
- Voor professionals: Cilostazol remt selectief het fosfodiësterase type 3 (PDE3), verhoogt cAMP in bloedplaatjes en vaatwandcellen. Dit heeft een vaatverwijdend effect en remt de plaatjesaggregatie. Het vermindert zo de symptomen van perifeer arterieel vaatlijden.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snel geabsorbeerd na orale inname; maximale plasmaspiegel meestal na 2-4 uur.
- Metabolisme: Intensief gemetaboliseerd in de lever (vooral door CYP3A4, deels door CYP2C19).
- Eliminatie: Voornamelijk via de urine als metabolieten.
- Werkingsduur: Effect waarneembaar na enkele weken therapie (meestal tussen 2-4 weken).
Dagelijks gebruik en praktische tips
- Typische dosering: Meestal 100 mg tweemaal daags. Uw arts past de dosis zo nodig aan.
- Toediening: Tabletten met water innemen.
- Regelmatig gebruik: Medicatie elke dag op hetzelfde tijdstip innemen.
- Niet geschikt voor kinderen: Toepassing uitsluitend bij volwassenen.
- Let op bij ouderen: Dosering kan verlaagd worden bij ouderen, vooral boven 70 jaar of bij nier-/leverproblemen.
Ochtend- vs. avondinname
- Ochtend: Verhoogt de kans dat u het gebruik niet vergeet (in combinatie met ontbijt).
- Avond: Sommige mensen ervaren minder maagklachten als zij de tweede dosis na het avondeten nemen.
- Tip: Neem Cilostazol tweemaal daags, bij voorkeur om de 12 uur. Stel een telefoonalarm of combineer het innemen met vaste eetmomenten.
- Regelmaat belangrijk: Onregelmatige inname vermindert de effectiviteit en verhoogt de kans op bijwerkingen.
Gebruik met of zonder voedsel
- Met voedsel: Voorkeur! Inname tijdens of direct na de maaltijd vermindert kans op bijwerkingen aan maag of darmen.
- Invloed van maaltijden: Vetrijke maaltijden verhogen de opname van cilostazol. Houd rekening met het Nederlandse dieet (broodmaaltijden, weinig vet in het ontbijt/lunch) en probeer de tabletten steeds bij dezelfde soort maaltijd te nemen.
- Niet op lege maag: Kan voor maagklachten of misselijkheid zorgen.
Interactiewaarschuwingen
| Interactie | Effect/toelichting |
|---|
| Alcohol | Geen directe interactie, maar overmatig gebruik verhoogt risico op bloedingen. |
| Grapefruitsap | Vermijden, verhoogt de spiegels van cilostazol via CYP3A4-remming. |
| Andere bloedverdunners (bv. acetylsalicylzuur, clopidogrel) | Verhoogd risico op bloedingen |
| Antischimmelmiddelen (bv. itraconazol, ketoconazol) | Kunnen cilostazolspiegels verhogen, risico op bijwerkingen. |
| Antibiotica (bv. claritromycine, erythromycine) | Verhoging cilostazolconcentratie in het bloed. |
| Roken | Kan de effectiviteit van cilostazol verminderen. |
Indicaties
| Indicatie | Toelichting |
|---|
| Claudicatio intermittens (etalagebenen) | Bij volwassenen die onvoldoende baat hebben bij looptraining en aanpassing van leefstijl. |
| (Off-label) Preventie van herseninfarct (in geselecteerde gevallen) | Alleen onder specialistische begeleiding. |
Doseringen per indicatie
| Leeftijd | Indicatie | Startdosering | Maximale dosering |
| Volwassenen | Claudicatio intermittens | 100 mg 2x daags | 100 mg 2x daags |
| Ouderen (>70 jaar) | Claudicatio intermittens | 50 mg 2x daags | 100 mg 2x daags (naar tolerantie) |
| Pediatrisch | n.v.t. | n.v.t. | n.v.t. |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
| Veelvoorkomende bijwerkingen (>10%) | Soms (<10%) | Zeldzaam (<1%) |
| Hoofdpijn, diarree, hartkloppingen, duizeligheid | Hoge bloeddruk, maagpijn, vochtophoping | Bloedingen, hartritmestoornissen, ernstige allergische reacties |
- Waarschuwingen: Niet gebruiken bij ernstig hartfalen, bloedingen, of voorgeschiedenis van hartritmestoornissen zonder overleg met uw arts.
- Let op: Bij aanhoudende pijn op de borst, ernstige huiduitslag, of bloed in de urine/feces direct contact opnemen met arts.
Gebruiks- en bewaarinstructies
- Bewaar op kamertemperatuur (15-25°C), buiten bereik van kinderen.
- Misschien een dosis vergeten? Sla de vergeten dosis over en neem op het gebruikelijke tijdstip de volgende.
- Niet stoppen zonder overleg: Met abrupt stoppen verdwijnt het effect snel (enkele dagen).
- Arts informeren bij operatie/tandheelkundige ingreep.
- Regelmatige controle: Controle door arts nodig bij nier/leverziekte, bloedarmoede, of twijfel over bijwerkingen.
Alternatieve behandelingen
- Looptraining: Altijd eerste keus naast medicatie.
- Andere vaatverwijders: Naftidrofuryl (Silodyx)—beperkt effect, volgens polis en NHG-standaard.
- Antiplatelet-middelen: Acetylsalicylzuur (bij atherosclerose), soms clopidogrel.
- TIP: In Nederland via het basispakket vergoed op basis van medische noodzaak en na mislukte andere behandelingen.
- Voordelen Cilostazol: Effectiever bij sommige patiënten zonder ernstige hartproblemen.
- Nadelen: Niet geschikt voor iedereen, kans op bijwerkingen.
Wettelijke en vergoedingsstatus (NL)
- Registratie: CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen); EU-geregistreerd geneesmiddel.
- Receptplicht: Uitsluitend verkrijgbaar op artsenrecept (UR).
- Vergoeding: Vergoeding via basisverzekering (Zorginstituut Nederland, ZIN) bij specifieke indicaties en na aangewezen stappen (looptraining, leefstijl).
- Geregistreerde indicaties: Vaatkramp in de benen (claudicatio intermittens) bij onvoldoende effect van niet-medicamenteuze therapie.
Nieuwste klinisch onderzoek en richtlijnen (2022–2025)
- Richtlijn vaatlijden van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG, geactualiseerd 2023) adviseert medicamenteuze behandeling alleen na onvoldoende effect van looptraining.
- Klinische studies in Europese populaties (BMJ 2022, European Journal of Vascular Medicine 2024) tonen aan dat circa 20–30% van de patiënten na 6 maanden duidelijk langere loopafstand bereiken met cilostazol.
- Nieuwe meta-analyses uit 2024 tonen geen verhoogd risico op cardiovasculaire complicaties bij zorgvuldig geselecteerde patiënten (referenties: NHG-richtlijn, CBG-publicaties, IJzerman et al., 2024).
- Lopend onderzoek (Radboudumc, 2025) bestudeert het langdurig effect op kwaliteit van leven bij Nederlandse patiënten.
Beschikbaarheid en levering
| Verpakking | Indicatieve prijsklasse (2024, NL) | Levertijd - Amsterdam | Levertijd - Rotterdam | Levertijd - Groningen | Levertijd - Maastricht |
| 56 tabletten 100 mg | €45–65 | Op voorraad / dezelfde dag | Op voorraad / volgende dag | 1-2 werkdagen | 1-2 werkdagen |
| 100 tabletten 100 mg (voordeelverpakking) | €76–115 | Op voorraad / dezelfde dag | Op voorraad / volgende dag | 1-2 werkdagen | 1-2 werkdagen |
Koel en droog bewaren; beschikbaar bij alle openbare apotheken, vaak direct leverbaar na voorschrift.
Veelgestelde Vragen (FAQ)
- Hoe snel werkt Cilostazol?
De meeste patiënten merken binnen 2–4 weken verbetering. Het maximaal effect wordt vaak na 1–3 maanden bereikt. - Kan ik cilostazol samen met mijn andere medicijnen gebruiken?
Vertel uw apotheker altijd welke andere medicijnen u gebruikt. Sommige middelen (zoals bloedverdunners of bepaalde antibiotica) kunnen de werking van cilostazol versterken of verzwakken. - Mag ik met Cilostazol autorijden?
In het algemeen heeft Cilostazol geen invloed op het reactievermogen. Mocht u echter last hebben van duizeligheid of wazig zien, dan is het verstandig tijdelijk niet te rijden. - Wat moet ik doen bij vergeten van een dosis?
Sla de gemiste dosis over en neem op het gebruikelijke tijdstip uw volgende tablet. Neem nooit een dubbele dosis. - Wordt Cilostazol vergoed?
Ja, indien voorgeschreven voor claudicatio intermittens volgens de Nederlandse behandelrichtlijnen, en wanneer looptherapie onvoldoende effect heeft gehad.
