Cyklokapron (Tranexaminezuur): Uitgebreide Productinformatie voor de Nederlandse Patiënt
Basisinformatie over het product
| INN (Stofnaam) | Tranexaminezuur |
|---|---|
| Merknaam Nederland | Cyklokapron® |
| ATC-code | B02AA02 |
| Beschikbare vormen & sterktes | Tabletten: 500 mg Oplossing voor injectie/infusie: 100 mg/ml (ampullen van 5 ml) |
| Fabrikanten | Pfizer BV, andere geregistreerde generieke fabrikanten |
| Verkoopstatus | UR (Uitsluitend op Recept) |
Werkingsmechanisme
Voor patiënten: Tranexaminezuur helpt het bloeden te verminderen door te voorkomen dat bloedstolsels te snel worden afgebroken in het lichaam. Hierdoor kunnen bestaande bloedstolsels langer hun werk doen.
Voor specialisten: Tranexaminezuur is een synthetisch lysine-analoog dat competitief de bindingsplaatsen van plasminogeen blokkeert, waardoor de omzetting naar plasmine geremd wordt. Het vermindert zo fibrinolyse, met als gevolg verminderde afbraak van fibrinestolsels.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snel en bijna volledig na orale inname.
- Maximale spiegel: Binnen 2 uur (oraal).
- Verdeling: Goed verspreid in weefsels; passeert placenta en gaat over in moedermelk.
- Metabolisme: Minimale metabole afbraak.
- Eliminatie: Overwegend renaal, als onveranderd geneesmiddel.
- Eliminatiehalfwaardetijd: Circa 2 uur.
- Duur van werking: Circa 6-8 uur.
Gebruik in het dagelijks leven & best practices
Typische dosering: Volwassenen gebruiken meestal 3 tot 4 maal daags 2-3 tabletten van 500 mg, afhankelijk van de indicatie. Tabletten worden met water doorgeslikt, bij voorkeur tijdens of direct na een maaltijd.
Nederlandse praktijk: Het is gangbaar Tranexaminezuur kortdurend te gebruiken, bijvoorbeeld rond hevige menstruatie of operaties. Zelfmedicatie is in Nederland niet toegestaan; gebruik alleen volgens voorschrift.
- Neem de tabletten verspreid over de dag voor optimale werking.
- Gebruik het middel niet langer dan voorgeschreven.
- Overleg bij onzekerheid altijd met uw behandelend arts of apotheker.
Inname in de ochtend versus avond
- Voordelen ochtend: Start vroeg bij verwachte bloeding voor betere preventie.
- Voordelen avond: Voorkomt nachtelijke bloeding indien nodig.
- Tips voor regelmaat: Koppel inname aan vaste eetmomenten. Bij meerdaagse kuur: verspreid de doses gelijkmatig.
- Let op: Omdat het effect per 6-8 uur werkt, is doseringsinterval belangrijker dan tijdstip.
Inname met of zonder voedsel
Tranexaminezuur kan met of zonder voedsel worden ingenomen. In Nederland wordt vaak aanbevolen de tablet tegelijk met voedsel of melk in te nemen, om kans op maagklachten te verminderen. De werking wordt niet beïnvloed door maaltijden of typische Nederlandse voeding. Bij maagklachten: neem tijdens de maaltijd.
Interactiewaarschuwingen
| Interactiepartner | Beschrijving / Advies |
|---|---|
| Antistollingsmiddelen (bv. warfarine, DOACs) | Mogelijk verhoogde kans op trombose. Overleg altijd met uw arts. |
| Orale anticonceptiva | Kans op trombose-incidenten licht verhoogd. |
| Tretinoïne (huidmiddel) | Geen bekende interactie, maar overleg bij twijfel. |
| Alcohol | Geen directe interactie, maar overmatig alcoholgebruik wordt afgeraden i.v.m. bloedingsrisico’s. |
| Voeding | Geen klinisch relevante interacties met Nederlandse voedingsmiddelen. |
Indicaties
| Toepassing | Status | Toelichting |
|---|---|---|
| Hevige menstruele bloedingen (menorragie) | Officieel | Eerste keus bij ernstige menstruatieklachten. |
| Bloedingen na operaties (zoals prostaat/urinewegen, tandextracties) | Officieel | Ter vermindering van bloedverlies bij kwetsbare weefsels. |
| Angio-oedeem (erfelijk) | Off-label | Alleen onder specialistische begeleiding. |
| Epistaxis (neusbloeding) | Off-label | Als andere behandelingen onvoldoende effectief zijn. |
Dosering op indicatie (volwassenen, pediatrie, ouderen)
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen | Ouderen |
|---|---|---|---|
| Menorragie | 3 x 2-3 tabletten (500 mg) daags, max 5 dagen per menstruatie | 10-15 mg/kg 2 tot 3 dd | Doseringsaanpassing bij verminderde nierfunctie |
| Chirurgisch | 1 g (2 tabletten) 3-4 x daags voor enkele dagen | 10-15 mg/kg per gift | Zie nierfunctie |
| Neusbloeding | 500 mg (1 tablet) 3-4 x daags | Volgens arts | Zie nierfunctie |
Veiligheidsprofiel en bijwerkingen
Tranexaminezuur wordt doorgaans goed verdragen. Hieronder een overzicht van mogelijke bijwerkingen:
| Bijwerking | Frequentie | Advies |
|---|---|---|
| Misselijkheid, braken, diarree | Vaak | Tijdens de maaltijd innemen; overleg bij ernstige klachten |
| Hoofdpijn | Regelmatig | Paracetamol indien nodig |
| Vermoeidheid, duizeligheid | Incidenteel | Pas op bij deelname aan verkeer |
| Allergische reactie | Zeldzaam | Direct stoppen en medische hulp inschakelen |
| Visusstoornissen | Zeer zeldzaam | Meteen contact opnemen met arts |
| Bloedstolsels (trombose) | Zeer zeldzaam | Alarmsymptomen direct melden |
Richtlijnen voor correct gebruik
- Volg het doseringsschema strikt volgens het voorschrift van uw arts.
- Bewaar het product in de originele verpakking, droog en beneden 25°C.
- Bij nierproblemen: meld dit bij de voorschrijver i.v.m. doseringsaanpassing.
- Neem bij vergeten dosis nooit een dubbele dosis.
- Gebruik geen alcohol bovenmatig tijdens de kuur.
- Let op: niet geschikt voor zelfmedicatie en niet combineren met andere antistollingsmiddelen tenzij arts dit voorschrijft.
Alternatieve behandelingen (vergoeding, vergelijkend overzicht)
- NSAID’s (bv. ibuprofen): Effectief bij menstruatiepijn, matig bij hevig bloedverlies. In Nederland vergoed bij medische noodzaak.
- Orale anticonceptiva/pil: Zeer effectief bij controle van menstrueel bloedverlies. Vergoeding afhankelijk van leeftijd en indicatie.
- Levonorgestrel-spiraal (Mirena®): Zeer effectief, langdurig. Hoogste eenmalige kosten, maar langer voordeel, vergoed onder voorwaarden door de zorgverzekeraar.
- Chirurgie (endometriumablatie, hysterectomie): Alleen bij therapieresistente patiënten. Wordt gewoonlijk vergoed.
Juridische, registratie- en vergoedingsstatus in Nederland
- Geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- UR-geneesmiddel: alleen op recept verkrijgbaar.
- Vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering bij de meeste indicaties.
- Geneesmiddelinformatie op Farmacotherapeutisch Kompas (www.farmacotherapeutischkompas.nl).
Recente wetenschappelijke inzichten en klinische richtlijnen (2022–2025)
- NVOG-richtlijn menorragie (2022): Tranexaminezuur aanbevolen als eerste keus bij hevige menstruele bloedingen.
- Internationale studies: Tranexaminezuur biedt ook voordelen bij zware postoperatieve bloedingen (The WOMAN Trial, Lancet 2023; Cochrane Review 2024).
- Veiligheid: Beperk gebruik bij eerdere trombose, zwangerschapscomplicaties of actieve trombo-embolische aandoeningen.
- Raadpleeg altijd de laatste NHG-standaarden en het Zorginstituut Nederland voor actuele vergoedingsinformatie.
Beschikbaarheid en levering
| Verpakkingsgrootte | Indicatieve prijs (€) | Voorraadstatus | Levertijd (Amsterdam/Rotterdam/Utrecht/Groningen) |
|---|---|---|---|
| 30 tabletten à 500 mg | 15–23 | Direct leverbaar | 1-2 werkdagen |
| 100 tabletten | 45–65 | Direct leverbaar | 1-2 werkdagen |
| Oplossing (5x 5 ml ampullen) | 30–50 | Allen op aanvraag | 2-3 werkdagen |
Alle prijzen zijn indicatief; vergoeding via zorgverzekeraar mogelijk, afhankelijk van indicatie en polisvoorwaarden.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Mag ik Tranexaminezuur langdurig gebruiken?
Nee, gebruik dit middel alleen gedurende de periode die uw arts heeft voorgeschreven (bijvoorbeeld maximaal 5 dagen tijdens een menstruatiecyclus). - Kan ik doorgaan met autorijden tijdens gebruik?
Ja, tenzij u ernstige duizeligheid of wazig zien ervaart. Neem bij twijfel contact op met uw arts. - Is het veilig tijdens zwangerschap of borstvoeding?
Alleen gebruiken op strikte indicatie en na overleg met uw arts. - Helpt Tranexaminezuur bij elke soort bloeding?
Het is vooral effectief bij hevige menstruele of postoperatieve bloedingen, minder bij bloedingen door hoge bloeddruk of stollingsstoornissen van andere aard. - Wat moet ik doen bij het vergeten van een dosis?
Sla de gemiste dosis over en ga door volgens het schema; nooit dubbel innemen.
Let op: Raadpleeg altijd uw arts of apotheker voor persoonlijk medisch advies bij vragen of twijfel.
