Symbicort (poederinhalator) – Budesonide / Formoterol Fumaraatdihydraat
Basisinformatie over het product
| Internationale Naam (INN) | Budesonide / Formoterol Fumaraatdihydraat |
| Nederlandse merknamen | Symbicort Turbuhaler |
| ATC-code | R03AK07 |
| Beschikbare vormen en sterktes | Inhalatiepoeder: 80/4,5 mcg, 160/4,5 mcg, 320/9 mcg per inhalatie |
| Fabrikanten | AstraZeneca |
| Receptplicht | Uitsluitend op recept verkrijgbaar (UR-geneesmiddel, UR) |
Werkingsmechanisme
Symbicort bevat een combinatie van twee werkzame stoffen:
- Budesonide: een inhalatiecorticosteroïd dat ontstekingen in de luchtwegen vermindert.
- Formoterol fumaraatdihydraat: een langwerkende bèta2-agonist (LABA) die de spieren rond de luchtwegen ontspant zodat deze zich verwijden.
Voor specialisten: Budesonide bindt aan de intracellulaire glucocorticoïde receptor, onderdrukt ontstekingsmediatoren en reduceert bronchiale hyperreactiviteit. Formoterol induceert bronchodilatatie via selectieve stimulatie van het β2-adrenerge receptor, met snelle aanvang (1-3 min) en werkingsduur van circa 12 uur.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Snelle absorptie in de longen; systemische blootstelling aan budesonide ~30% na inhalatie, formoterol ~43%.
- Metabolisme: Beiden gemetaboliseerd in de lever (CYP3A4 voor budesonide, CYP2D6 en CYP2C voor formoterol).
- Eliminatie: Vooral via urine (formoterol) en feces (budesonide als metabolieten).
- Werkingsduur: Formoterol werkt tot 12 uur, budesonide werkt langer door ontstekingsremming (effect na dagen optimaal).
Gebruik in het dagelijks leven en best practices
Symbicort wordt vooral toegepast bij:
- Astma – bij patiënten vanaf 6 jaar die onvoldoende reageren op inhalatiecorticosteroïden alleen
- Chronische Obstructieve Longziekten (COPD) – bij volwassenen met frequente exacerbaties
- Voor astma: meestal 1-2 inhalaties, 1-2 keer per dag. Bij sommige behandelplannen kan Symbicort zo nodig extra gebruikt worden.
- Voor COPD: 2 inhalaties, 2 keer per dag.
Gebruik in Nederland: Neem Symbicort dagelijks op vaste tijden volgens het schema van uw arts. De Turbuhaler is populair door eenvoudige toepassing en betrouwbare dosering.
Gebruik in de ochtend versus avond
- Regelmaat is belangrijker dan het exacte tijdstip. Gebruik het op die momenten waarop u het niet vergeet (bijvoorbeeld na het tandenpoetsen).
- Astmasymptomen zijn vaker 's nachts; een avonddosis kan daardoor nuttig zijn.
- Sommige mensen ervaren 's ochtends meer klachten, kies dan voor ochtendaftijd.
- Advies: Houd het tijdstip zoveel mogelijk hetzelfde, voor maximale werking en therapietrouw.
Gebruik met of zonder voedsel
- Symbicort moet via de mond geïnhaleerd worden en werkt direct in de longen; voedsel heeft geen invloed op de werking.
- U hoeft geen rekening te houden met maaltijden of de timing van het gebruik met typisch Nederlands ontbijt, lunch of avondeten.
- Het is wel aan te raden om na de inhalatie de mond te spoelen (met water) om schimmelinfecties te voorkomen.
Interactie waarschuwingen
| Interactie | Voorbeelden/Advies |
|---|---|
| Voedingsmiddelen | Geen bekende relevante interacties |
| Alcohol | Matig tot geen invloed, echter vermijden bij ernstige longziekte of bètablokker-gebruik |
| Geneesmiddelen |
|
Overleg altijd met uw arts/pharmacist bij twijfel over gelijktijdig gebruik van andere middelen.
Indicaties
| Officiële indicaties (SmPC) | Off-label toepassingen* |
|---|---|
|
|
Dosering naar klinische indicatie
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen (>6 jaar) | Ouderen |
|---|---|---|---|
| Astma (onderhoud) | 1-2 inhalaties 1-2x daags 160/4,5 mcg of 320/9 mcg | 1-2 inhalaties 1-2x daags 80/4,5 mcg, max. 2x per dag | Zelfde als volwassenen, start laag, monitor bijwerkingen |
| Astma (SMART-therapie, zo nodig) | 1 inhalatie 160/4,5 mcg indien klachten, max. 6/dag | Niet officieel goedgekeurd voor <18 jaar | Voorzichtigheid bij comorbiditeit |
| COPD | 2 inhalaties 2x daags, 160/4,5 of 320/9 mcg | Niet geregistreerd | Zorgvuldige controle op bijwerkingen |
Veiligheidsprofiel & bijwerkingen
| Frequentie | Bijwerkingen | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Zeer vaak (>10%) | Keelpijn, heesheid, schimmelinfectie mond/keel (candida) | Mond spoelen na inhalatie vermindert risico |
| Vaak (1-10%) | Hoofdpijn, hartkloppingen, trillende handen, droge mond, hoest, spierkramp | Meestal mild & voorbijgaand |
| Zelden (<1%) | Hypokaliëmie, hartritmestoornis, allergische reactie, paradoxale bronchospasme | Direct arts waarschuwen bij ernstige klachten |
| Waarschuwingen | Bloeddrukstijging, toegenomen infectierisico, bijnierschorsinsufficiëntie | Lange termijngebruik: regelmatige controle noodzakelijk |
Adviezen voor juist gebruik
- Altijd goed lezen: gebruiksaanwijzing Turbuhaler (geleverd met verpakking).
- Sta rechtop of zit bij het inhaleren.
- Adem volledig uit vóór het inhalen van de dosis.
- Na inhalatie: mond spoelen met water (uitspugen).
- Niet het apparaat schudden voor gebruik.
- Vermijd blootstelling aan extreme temperaturen/vochtigheid.
- Gebruik een herinnering (wekker, app) of koppel gebruik aan een dagelijkse routine.
- Neem contact op met uw huisarts of apotheker bij aanhoudende klachten, bijwerkingen of twijfels.
Alternatieve behandelingsmogelijkheden
- Seretide Diskus® (fluticason/salmeterol): Soortgelijk werkingsmechanisme; meestal eenmaal daags. Voordeel: Lange ervaring, Nadeel: minder snelwerkend dan formoterol.
- Foster® (beclometason/formoterol): Alternatief, vergelijkbare werking. Voordeel: Inhalator met dosisindicatortelwaarde.
- Flixotide®, Atimos®/Oxis®, Alvesco®: Monotherapie en combinatietherapie.
- Alle alternatieven voor astma/COPD worden (gedeeltelijk) vergoed volgens het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS).
Uw arts kiest het middel in overleg met u, rekening houdend met effectiviteit, gebruiksgemak en vergoeding.
Juridische, registratie- en vergoedingsstatus Nederland
- Symbicort is UR-geneesmiddel: Enkel op recept verkrijgbaar.
- Ingeschreven in het Register van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG).
- Wordt doorgaans vergoed vanuit het basispakket conform het GVS, voorwaarden afhankelijk van indicatie en polis.
- Volledige productinformatie beschikbaar via Farmacotherapeutisch Kompas en de KNMP Kennisbank.
Laatste onderzoek en klinische richtlijnen (2022–2025)
- NHG-richtlijn Astma (2023): Symbicort als onderhoud- en zo nodig-medicatie (‘SMART’ schema); bewezen vermindering van exacerbaties en corticosteroïdgebruik vs. traditionele behandeling.
- GOLD-richtlijn COPD (2023, internationaal): Combinatiepreparaten (ICS/LABA) aanbevolen bij matig-ernstige COPD met frequente exacerbaties.
- Europees onderzoek (Lancet 2023, DOI: 10.1016/S0140-6736(22)02133-8): Aanzienlijke reductie van astma-exacerbaties met budesonide/formoterol ‘as needed’ vs. reguliere monotherapie.
Beschikbaarheid en levering
| Verpakkingsgrootte (inhalaties) | Indicatieve consumentenprijs* |
|---|---|
| 60 inhalaties | €25–€35 |
| 120 inhalaties | €40–€55 |
| Bestemming | Aflevertijd (indicatie) |
|---|---|
| Amsterdam | 1 dag |
| Rotterdam | 1 dag |
| Utrecht, Den Haag | 1–2 dagen |
| Groningen, Maastricht | 2–3 dagen |
| Overige regio’s | 2–3 dagen |
Levering via uw vaste apotheek of bezorging aan huis met online recept mogelijk.
Veelgestelde vragen (FAQ)
- Moet ik Symbicort elke dag blijven gebruiken, ook als ik geen klachten heb?
Ja, voor optimale werking werkt het medicijn het best wanneer u het elke dag volgens voorschrift gebruikt, ook als u even geen klachten hebt. - Kan ik Symbicort veilig gebruiken samen met andere medicijnen?
In veel gevallen wel, maar overleg altijd met uw arts of apotheker – met name bij andere longmedicatie, steroïden, bètablokkers of sterke schimmelmedicatie. - Hoe herken ik een schimmelinfectie als bijwerking?
Let op witte plekjes of pijn in de mond/keel. Spoel altijd uw mond na gebruik om dit risico te verkleinen. Raadpleeg bij klachten uw apotheek of huisarts. - Wat doe ik als ik een dosis vergeet?
Neem de vergeten dosis zo snel mogelijk. Is het bijna tijd voor de volgende dosis? Sla de vergeten dosis dan over. Neem nooit een dubbele dosis. - Wordt Symbicort altijd vergoed?
Symbicort wordt in de meeste gevallen vergoed uit het basispakket (GVS); kies je verzekeraar en polisvoorwaarden kunnen invloed hebben op eigen risico en vergoeding.
