Stromectol (Ivermectine) – Zorgvuldige Informatie voor Patiënten in Nederland
Basisinformatie over het Medicijn
| Generieke naam (INN) | Ivermectine |
|---|---|
| Merknaam (Nederland) | Stromectol® |
| ATC-code | P02CF01 |
| Beschikbare vormen en sterktes | Tabletten 3 mg, (soms 6 mg indien geïmporteerd via apotheek) |
| Fabrikanten (NL) | MSD BV, overige parallelimporteurs na goedkeuring CBG |
| Receptstatus | Uitsluitend op recept (UR-geneesmiddel) |
Stromectol is een geneesmiddel op basis van het actieve bestanddeel ivermectine, verkrijgbaar in Nederland alleen via uw huisarts, specialist of GGD-arts op recept. Het valt onder de streng gereguleerde middelen en mag alleen worden gebruikt op medische indicatie en onder toezicht van een zorgprofessional.
Werkingsmechanisme
- Voor patiënten: Ivermectine doodt bepaalde parasieten die infecties kunnen veroorzaken, zoals schurft (scabiës) en bepaalde worminfecties. Het werkt door het zenuwstelsel van de parasiet te verstoren, waardoor deze sterft.
- Voor specialisten: Ivermectine bindt zich selectief aan glutamaat-gereguleerde chloridekanalen in zenuw- en spiercellen van parasieten. Dit zorgt voor een verhoogde chloride-iondoorlaatbaarheid, leidt tot hyperpolarisatie en verlamming van de parasiet. Het werkt niet op menselijke cellen, doordat deze kanalen vooral bij parasieten voorkomen.
Farmacokinetiek
- Absorptie: Na orale inname wordt ivermectine snel opgenomen, met een piekconcentratie in het bloed na 4-5 uur.
- Metabolisme: Vooral in de lever, via CYP3A4-enzym.
- Eliminatie: Via gal en ontlasting, slechts kleine hoeveelheden in urine.
- Werkingsduur: Tot 24 uur in bloedbaan, maar effect op parasiet kan langer aanhouden.
Gebruik in het Dagelijks Leven en Beste Praktijken
- Typische dosering: Meestal eenmalig 200 microgram per kilogram lichaamsgewicht (dat is, bijvoorbeeld, 12-18 mg bij een volwassene) als tablet.
- Toediening: Hele tablet met een glas water innemen, liefst op een lege maag (‘nuchter’); het effect kan minder zijn bij inname samen met vetrijke maaltijden.
- In Nederland: Werkt het beste als alle gezinsleden of nauwe contacten tegelijk behandeld worden (vooral bij scabiës).
Inname ’s Ochtends of ’s Avonds?
- Het tijdstip maakt voor de werking weinig uit, maar één vast moment (ochtend of avond) voorkomt vergeten.
- Advies: Doe dit op een moment dat het u past, vóór de maaltijd (dus bijvoorbeeld ‘s ochtends bij het opstaan).
- Regelmaat vergroot de kans op een geslaagde behandeling.
Inname Met of Zonder Voedsel?
- Ivermectine werkt beter op een lege maag. Eten kan de opname vertragen en het risico op bijwerkingen verhogen.
- Advies: Minimaal 1 uur vóór of 2 uur na de maaltijd innemen.
- Vermijd vooral vetrijke voeding kort voor/ná inname (denk aan oliebollen, friet of volle zuivelproducten).
Waarschuwingen voor Interacties
| Interactiepartner | Gevolg | Advies |
|---|---|---|
| Alcohol | Verhoogd risico op bijwerkingen als sufheid, duizeligheid | Vermijd alcohol rondom inname |
| Warfarine (bloedverdunner) | Meer kans op bloedingen | Laat INR extra controleren door arts |
| Andere CYP3A4-remmers (bv. claritromycine, ketoconazol) | Hogere ivermectinespiegels, kans op bijwerkingen | Arts raadplegen voor mogelijke aanpassing |
| Grapefruitsap | Kan het effect versterken | Niet nemen op dagen van inname |
Indicaties
| Indicatie | Status in Nederland | Toelichting |
|---|---|---|
| Scabiës (schurft) | Officieel geregistreerd | Bij falen of contra-indicatie voor lokale behandeling |
| Strongyloïdes-infectie (worminfectie) | Officieel geregistreerd | Meestal tropenreizen/familieherkomst |
| Onchocerciasis (rivierblindheid) | Registratie, incidenteel in Nederland | Vooral bij immigranten/reizigers |
| COVID-19 | Niet geregistreerd; sterk ontraden | Geen bewezen werking, niet toegestaan |
Doseringen Per Indicatie
| Indicatie | Volwassenen | Kinderen (>15 kg) | Ouderen |
|---|---|---|---|
| Scabiës | 200 µg/kg, eenmalig, mogelijk herhalen na 7 dagen | 200 µg/kg, idem | Als volwassenen, voorzichtigheid bij leverinsufficiëntie |
| Strongyloïdiasis | 200 µg/kg, eenmalig of 2 dagen | 200 µg/kg, idem | Lage dosis, controle op bijwerkingen |
| Onchocerciasis | 150 µg/kg, jaarlijks | 150 µg/kg | Als volwassenen |
De dosering is altijd individueel. Uw arts of apotheker zal het exacte aantal tabletten berekenen.
Bijwerkingen en Veiligheidsprofiel
Ivermectine wordt meestal goed verdragen. Toch kunnen soms (tijdelijke) bijwerkingen optreden:
- Vaak (>1%): Misselijkheid, buikpijn, diarree, hoofdpijn, duizeligheid, slaperigheid, spierpijn, huiduitslag.
- Zelden (<1%): Hartkloppingen, verwardheid, leverstoornissen, ernstige allergische reacties (anafylaxie).
- Waarschuwing: Bij ergere klachten of toevallen/ernstige huidreacties, direct medische hulp zoeken.
| Bijwerking | Frequentie | Wat te doen? |
|---|---|---|
| Misselijkheid/Buikpijn | Vaak | Meestal mild, zakt weer af |
| Huiduitslag/jeuk | Vaak | Houd in de gaten, arts raadplegen indien ernstig |
| Ernstige allergische reactie | Zeer zeldzaam | Bel direct 112 |
| Leveraandoeningen | Zelden | Arts informeren |
Juiste Gebruik – Advies van Apotheek en Kliniek
- Lees altijd de bijsluiter en volg medische instructies precies op.
- Markeer het tijdstip van inname in uw agenda of telefoon.
- Maak alle voorgeschreven doses af, ook als u zich beter voelt.
- Was kleding, beddengoed en handdoeken op hoge temperatuur bij infecties als schurft, om herbesmetting te voorkomen.
- Meld altijd veranderingen in uw gezondheidstoestand of medicijngebruik bij de arts/apotheek.
- Vraag bij twijfel om uitleg, Nederland kent uitstekende apothekers voor extra begeleiding.
Alternatieve Behandelmogelijkheden
- Permethrine crème: Bij schurft eerste keus, lokaal op de huid, vaak vergoed door zorgverzekeraars.
- Benzylbenzoaat lotion: Tweede keus, soms bij falen van andere middelen.
- Albendazol/mebendazol: Voor andere worminfecties, breed beschikbaar en vergoed vanuit de basisverzekering.
- Vergelijking: Ivermectine is vooral geschikt voor systemische therapie of bij moeilijk bereikbare patiënten (bv. grote uitbraken, of intolerantie voor crèmes).
Juridische, Registratie- en Vergoedingsstatus
- Registratie in Nederland: Stromectol is opgenomen in het Register van Geneesmiddelen (CBG) voor specificieke indicaties.
- Receptplicht: Altijd via arts, UR-status (uitsluitend recept).
- Vergoeding: Wordt vergoed uit de basisverzekering (voor geregistreerde indicaties), al kan het eigen risico van toepassing zijn. Raadpleeg altijd uw zorgverzekeraar.
- Toezicht en kwaliteit: Controle door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
Recente Literatuur en Richtlijnen (2022–2025)
- Nederlandse Huisartsen Genootschap (NHG): ivermectine als optie bij schurft bij therapieresistentie (NHG Standaard, 2023).
- RIVM bevestigt beperkte indicaties en waarschuwt tegen gebruik bij COVID-19 (advies 2023).
- Wereldgezondheidsorganisatie (WHO, 2022-2024): ivermectine alleen voor bewezen parasitaire infecties.
- CBG, EMA (Europees Geneesmiddelenbureau) en Lareb volgen veiligheid en signaleren bijwerkingen (cbg-meb.nl).
Beschikbaarheid en Levering
Ivermectine tabletten zijn in Nederland via ziekenhuisapotheken en enkele openbare apotheken op voorraad. Komt incidenteel tekort voor bij plotselinge vraag.
| Verpakking | Gemiddelde Prijs (indicatie, 2024) | Voorraadstatus | Levertijd (Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Groningen) |
|---|---|---|---|
| Stromectol 3 mg, 4 tabletten | €27 – €35 | Op voorraad, soms bestellen | 1-2 werkdagen |
| Stromectol 3 mg, 20 tabletten (import) | €110 – €145 | Alleen via ziekenhuis/apotheek | 2-4 werkdagen, afhankelijk van locatie |
FAQ – Veelgestelde Vragen en Betrouwbare Antwoorden
- Wanneer begint ivermectine te werken?
Het doodt de parasieten meestal binnen 24-48 uur. Jeuk bij schurft kan soms nog enkele weken aanhouden door huidreacties, niet door falen van de therapie. - Mag ik autorijden na inname?
Soms kunt u zich de eerste uren wat duizelig voelen. Neem geen deel aan het verkeer als u zich niet volledig fit voelt. - Kan ik Stromectol innemen als ik zwanger of borstvoeding geef?
Gebruik wordt afgeraden tijdens zwangerschap en borstvoeding, tenzij strikt noodzakelijk. Raadpleeg uw arts. - Wat moet ik doen als ik een dosis vergeten ben?
Neem de vergeten dosis alsnog zo snel mogelijk in, behalve als het bijna tijd is voor de volgende. Neem nooit een dubbele dosis. - Is ivermectine zonder recept verkrijgbaar?
Nee, het is uitsluitend op recept verkrijgbaar in Nederland door strikte regelgeving en kwaliteitscontrole.
Heeft u vragen of twijfels? Neem gerust contact op met uw apotheek of behandelteam. Zij zijn er voor u, altijd met betrouwbare informatie, controle, en begeleiding passend bij de Nederlandse gezondheidszorg.
